İngiltere ve AB, Kuzey İrlanda Protokolü için mutabakata vardı

İngiltere Başbakanı Rishi Sunak ve AB Kurulu Başkanı Ursula von der Leyen, Brexit sonrası taraflar arasında sorun haline gelen Kuzey İrlanda Protokolü’nü görüşmek üzere Windsor’da bir araya geldi.

Görüşmenin akabinde düzenlenen basın toplantısında Sunak, Kuzey İrlanda Protokolü kapsamındaki uyuşmazlıkların tahlilinde büyük bir atılıma imza attıklarını ifade ederek, “Bugünkü Windsor Çerçeve Mutabakatı, İngiltere’de ticaretin problemsiz şekilde yapılmasını, Kuzey İrlanda’nın yerini ve Kuzey İrlanda halkının egemenliğini koruyor.” dedi.

Sunak, sağlanan ilerlemeyle Kuzey İrlanda ile ticaret ve gümrük süreçlerine ilişkin belirsizliklerin giderilmesi için yollar bulduklarını ve üç büyük adım attıklarını ifade etti.

Bu adımlardan birincisinin Birleşik Krallık içinde ticaretin problemsiz akışı olduğunu aktaran Sunak, Kuzey İrlanda’ya gidecek ürünlerin ‘yeşil şerit’, AB’ye gitme ihtimali bulunan ürünlerin ise ‘kırmızı şerit’ olarak ayrılacağını anlattı.

Sunak, ‘yeşil şerit’ eserlerinde gümrük bürokrasisinin kaldırılacağını ve Kuzey İrlanda Protokolü’nde yer alan, ürünlerin denetiminin İrlanda Denizi’nde yapılmasına ilişkin kararın artık uygulanmayacağını belirtti.

İkinci adımın ise İngiltere’deki ürünlerin Kuzey İrlanda’da da olacağını ilişkin olduğunu söyleyen Sunak, “İngiltere marketlerindeki tüm eserler Kuzey İrlanda’da da olacak. Ayrıyeten, bugünkü anlaşma ilaçlar konusunda da bir dönüm noktası zira İngiltere otoritelerinin onayladığı ilaçlar Kuzey İrlanda’da da erişilebilir olacak.” bilgisini paylaştı.

Sunak, üçüncü çok önemli adımın ise Kuzey İrlanda halkının egemenliğini müdafaaya yönelik olduğunu belirterek, Kuzey İrlanda Meclisi’nin bu yasalar ve maddelerin uygulanması üzerinde söz sahibi olacağını, Belfast Muahedesi’nin korunacağını söyledi.

Windsor Çerçeve Mutabakatı’nı bir “dönüm noktası” olarak tanımlayan Sunak, mutabakatın uygulamada karşılaşılan sorunların tahliline katkı sunacağını aktardı.

“Anlaşma, yeni bir sayfa açıyor”

AB Komitesi Başkanı von der Leyen ise Windsor Çerçeve Mutabakatı’nın yeni bir sayfa olduğunu dile getirerek, “Bu anlaşma, uzun soluklu tahliller sunuyor ve bu tahlillerin Kuzey İrlanda halkının kaygılarına karşılık vereceğine inanıyoruz.” dedi.

Von der leyen, Windsor Çerçeve Muahedesi’nin AB-İngiltere bağlarında de daha güçlü bir dönemi başlattığını ifade etti.

Kuzey İrlanda Protokolü hakkında

Brexit mutabakatının bir kesimi olan Kuzey İrlanda Protokolü, Birleşik Krallık’ın modülü olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasındaki ticareti düzenliyor.

Protokole göre, Brexit’e karşın Kuzey İrlanda, AB’nin gümrük birliği kurallarına tabi olmaya devam ediyor. Birleşik Krallık’ın geri kalanıyla ticareti ise Kuzey İrlanda limanlarında gümrüğe tabi tutuluyor.

Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere’yle birlik yanlısı Protestanlar arasındaki savaşı sona erdiren Belfast Mutabakatı (Hayırlı Cuma Anlaşması) gereği, denetimlerin yapılabildiği fiziki bir kara sonu oluşturulamıyor. Bu yüzden denetimlerin fakat denizde yapılması kararlaştırılsa da uygulanmasında sıkıntılar yaşanıyordu.