Hollanda’da senato seçimlerinde çiftçilerin büyük zaferi

Yusuf ÖzkanLahey Hollanda’da Çarşamba günü yapılan eyalet parlamentosu ve senato seçimlerinde, hükümetin azot planına tepki maksadıyla 4 yıl önce kurulan Çiftçi Vatandaş Hareketi Partisi (BBB) ezici bir üstünlük elde etti. 4 yıl evvelki seçimlerin …

Dünya

16.03.2023 09:00

A⁺

A^-

Yusuf Özkan
Lahey

Hollanda’da Çarşamba günü yapılan eyalet parlamentosu ve senato seçimlerinde, hükümetin azot planına tepki gayesiyle 4 yıl önce kurulan Çiftçi Vatandaş Hareketi Partisi (BBB) ezici bir üstünlük elde etti.

4 yıl evvelki seçimlerin galibi olan aşırı sağcı Demokrasi Forumu Partisi (FvD) ise, en fazla oy kaybeden parti oldu.

Ipsos sandık başı anketlerine göre koalisyon hükümetini oluşturan partiler 8 sandalye daha az alarak, senato çoğunluğunu kaybediyor.

Yerel parlamento fonksiyonuna sahip kent genel meclisleri, Mayıs ayında yeni senato üyelerini belirleyecek.

Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen yasal düzenlemeler için son onay makamı olan senatoda çoğunluğu kaybetmesi nedeniyle, Hollanda’daki dörtlü koalisyonun yeni periyotta daha fazla zorlanacağı belirtiliyor.

Senato seçimleri için iş birliği yapan muhalefetteki sol partiler Emekçi Partisi (PvdA) ile Yeşil Sol (GL), toplam 15 üyelik elde ederek, aynı sayıda sandalyeye sahip BBB ile birlikte senatodaki en büyük grup oldu.

Hollanda’nın esaslı partilerinden olan sosyal demokrat eğilimli Personel Partisi, 45 yaşındaki bayan lideri Attje Kuiken liderliğinde uzun süre sonra ilk defa oylarını artırdı.

Ancak seçimin gerçek kazananı ve sürprizi, çiftçi protestolarından doğan sağ eğilimli BBB oldu.

Uzun süre Hollanda Çiftçiler Birliği’nin (LTO) basın danışmanlığını yapan bayan gazeteci Caroline van der Plas liderliğindeki parti, bütün eyaletlerde ezici bir çoğunluk elde etti.

Van der Plas öncülüğünde 2019 yılında kurulan parti, geçen yıl milletvekili genel seçimlerinde 104 bin oy almış ve 55 yaşındaki bayan lideri meclise göndermişti.

Tehditler nedeniyle problemli bir seçim kampanyası süreci geçiren van der Plas, hükümetin azot planı kapsamında tarım ve hayvancılık alanında kısıtlamaya gitmesine yönelik verdiği sert tepkiyle tanınıyor.

Ülke genelindeki çiftçi protestolarına öncülük eden Caroline van der Plas, sonuçları, “Bu olağan değil, bunu hiç beklemiyordum, asıl mesele çiftçilerin bir geleceği olmalı” diye değerlendirdi.

Halkın “Lahey’den dikte” istemediğini söyleyen BBB lideri, sonuçların yalnızca azot krizi ile ilgili olmadığını, seçmenin var olan siyasetlerden bıktığını savundu.

Senatoda herkesle diyaloğa açık olduklarını vurgulayan van der Plas, hükümetin sol partiler ile çoğunluk sağlamaya çalışmasının “çirkin olacağını” belirtti.

Hükümet ortakları oy kaybetti

Seçimde partisinin oyları düşen ve senatoda 2 sandalye kaybeden Başbakan Mark Rutte ise, “İstediğimiz sonuç bu değildi. Taşrada üzerimize düşen sorumluluğu almaya hazırız” dedi.

Ülkenin esaslı partilerinden koalisyon ortağı merkez sağ Hristiyan Demokrat Parti (CDA) lideri ve Dışişleri Bakanı Wopke Hoekstra ise, sonuçları, “son derece acı bir ilaç” olarak değerlendirdi ve umduğundan daha kötü bir sonuç aldıklarını söyledi.

Senatoda 6 sandalye kaybeden hükümet ortağı liberal eğilimli Demokratlar 66 Partisi (D66) lideri ve Başbakan Yardımcısı Sigrid Kaag, diğer bütün liderler gibi BBB’nin muvaffakiyetini kutladı. Kaag, “İdeallerimizi savunmaya ve ilerici gündemi uygulamaya devam edeceğiz” dedi.

Başbakan Rutte’nin partisi liberal sağ VVD ile birlikte geçen senato seçimlerinin en büyük partisi olan aşırı sağcı FvD ise, 12 sandalyeden 10’unu kaybetti.

Eski ABD Başkanı Donald Trumpi bir propaganda yürüten aşırı sağcı parti, koronavirüs salgını konusunda komplo teorileri ve Batı’nın Ukrayna’ya takviyesine karşı çıkan siyasetleri ile tanınıyordu.

Geert Wilders liderliğindeki diğer aşırı sağcı parti olan Özgürlük Partisi (PVV) de oy kaybetti. PVV’nin senatodaki üye sayısı 5’ten 4’e düştü.

Senato seçimlerine ilk defa katılan sağcı JA21 Partisi 3, Avrupa yanlısı Volt Partisi de 2 üyelik elde etti.

İşçi Partisi ile birlikte diğer sol parti Hayvanseverler Partisi (PvdD) de oylarını artırdı. PvdD, senatoda 3 olan sandalye sayısını 4’e yükseltti.

Yaklaşık 13,3 milyon seçmenin bulunduğu Hollanda’da Çarşamba günkü seçimlere katılım yüzde 61 seviyesinde gerçekleşti.

Seçimde görme engelli seçmenler için özel oy pusulası kullanıldı.

Hollanda’da 2019 seçimlerinde seçmenlerin yüzde 56’sı sandığa gitmişti.

Hollandalı seçmenler, yerel parlamento ve senato üyeliklerinin yanı sıra, yeni sular yönetimi idareleri için de oy kullandı.

Seçimlerin kesin sonucu bir hafta sonra açıklanacak.