enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,8187
EURO
35,0950
ALTIN
2.447,29
BIST
10.771,36
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
28°C
İstanbul
28°C
Açık
Cumartesi Açık
29°C
Pazar Açık
29°C
Pazartesi Az Bulutlu
30°C
Salı Az Bulutlu
29°C

‘Etki ajanlığı’ düzenlemesi: İktidar neden gerek duydu, muhalefet niçin sakıncalı buluyor?

‘Etki ajanlığı’ düzenlemesi: İktidar neden gerek duydu, muhalefet niye sakıncalı buluyor?

‘Etki ajanlığı’ düzenlemesi: İktidar neden gerek duydu, muhalefet niçin sakıncalı buluyor?
17.05.2024 08:30
0
A+
A-

Ayşe Sayın
Ankara

AKP’nin Meclis’e sunmayı planladığı 9. Yargı paketine son biçimi verilmedi, ancak Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak metinde yer alan ve “etki ajanlığı” başlığıyla gündeme gelen düzenleme tartışma yarattı.

Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “devlet güvenliği ile ilgili dokümanları elinde bulundurma suçu”nu düzenleyen 339. Unsuruna “diğer fliyetler” başlığı ile eklenen taslağı iktidar partisi “yeni tip ajanlık fliyetiyle mücadele” münasebetine dayandırıyor.

Ancak muhalefetten isimler, metindeki muğlak tabirler ve kapsadığı alanın net olmaması münasebetleriyle düzenlemenin yeni bir “cadı avı” dönemi başlatabileceğini savunuyor.

Taslak metin neyi öngörüyor?

İktidar partisi 9. Yargı Paketi’ni ay sonunda ya da Haziran ayı başında Meclis’e sunmayı planlıyor.

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan teklif taslağı üzerinde Meclis grubu çalışmalarını sürdürüyor.

Teklifte yer alan ve kamuoyunda “etki ajanlığı” olarak nitelendirilen bir hususla TCK’nın 328. Hususunda tanımlanan “casusluk” ve 339. Unsurunda düzenlenen “Devletin güvenliği ile ilgili dokümanları elinde bulundurma” suçlarına ek olarak yeni bir suç tarifi yapılıyor.

Teklif taslağında TCK 339. Unsuruna “A” bendi olarak “diğer fliyetler” başlığı altında eklenen düzenlemede, “Devletin güvenliği ile iç ya da dış siyasal faydaları aleyhine yabancı bir devlet ya da tertibin stratejik çıkarları ya da talimatı doğrultusunda gerçekleştirilen kimi fiillerin” cezalandırılması öngörülüyor.

Düzenleme kapsamında Türk vatandaşları, kurum ve kuruluşları yahut Türkiye’de bulunan yabancılar hakkında araştırma yapan ya da yaptıranlar hakkında 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Suçun savaş, savaş hazırlıkları sırasında ya da milli güvenlik açısından stratejik ehemmiyete sahip ünitelerde görev yapanlarca işlenmesi ise ceza artırıcı neden olarak sıralanıyor.

Taslakta münasebet nasıl ifade ediliyor?

Maddeyle “devletin iç ya da dış siyasal faydasına yönelik olarak gerçekleştirilen birtakım fliyetlerin cezalandırıldığı” ifade edilerek, “siyasal yarar” tarifi yapılıyor:

“Bu kapsamda iktisadi, mali, askeri, milli savunma, kamu sağlığı, kamu güvenliği, kamu tertibi, teknolojik, kültürel, ulaştırma, haberleşme, siber alan, kritik altyapılar ve enerjii diğer faydalar da Devletin iç ya da dış siyasal faydaları kavramı içinde kabul edilecektir. Bundan Ötürü bu faydalar aleyhine gerçekleştirilen fliyetler de suçun konusunu oluşturabilecektir.”

Suçun oluşması için failin, yabancı bir devlet ya da tertibin stratejik çıkarları ya da talimatı doğrultusunda hareket etmesi, bu yabancı tertibin Türk hukukuna göre kurulmamış olması şartı aranıyor.

Söz konusu suç argümanıyla ilgili savcılıklar soruşturma başlatabilecek, lakin yargılama sürecini de içeren kovuşturma yapabilmek için Adalet Bakanlığı izni aranacak.

AKP: Yeni tip ajanlık için mücadele

İktidar partisi taslağa şimdi son noktayı koymadı. Hatta yarı paketi içine konulup konulmaması da tartışıldı.

Ancak son anda bir değişiklik olmazsa tesir ajanlığı düzenlemesinin teklife girmesine kesin gözüyle bakılıyor.

AKP; bir düzenlemeye neden gerek duyulduğu sorusunu, “yeni tip ajanlığa karşı mücadele” karşılığını veriyor.

TCK’da yer alan “casusluk” cürmünün teknik olarak bilgi ve doküman üzerinden işlenebilen bir suç tipi olduğunu; günümüzde ise farklı tekniklerle casusluk kavramı içinde kalabilecek hataların işlenebildiğine işaret ediliyor.

Hatta “bazı ülkeler ve tertiplerin bu yeni tekniklerle öbür ülkelerde operasyon yapabildiği” belirtilerek, düzenlemenin Türkiye’nin de bu türlü operasyonlara maruz kalmaması için caydırıcı bir tedbir olarak getirildiği ifade ediliyor.

Bu mevzuda, “devletin güvenliğine ilişkin bâtın kalması gereken bilgileri casusluk gayesiyle zincirleme biçimde açıklamaktan” yargılanan Metin Gürcan davası örnek gösteriliyor.

Hakkında, “devletin kapalı kalması gereken bilgilerini siyasal ya da askeri casusluk amacıyla zincirleme biçimde temin etmekten” 35 yıl hapsi istenen Gürcan’ın bu cürümden bert ettiği, yalnızca “Devletin güvenliği ve siyasal faydaları bakımından niteliği itibarıyla bilinmeyen kalması gereken bilgileri temin etmek” suçundan 5 yıl ceza aldığına işaret ediliyor.

MHP’ye göre ‘fon alanlar, hibe yiyiciler’ tesir ajanı

Düzenlemeye destekleyici MHP ise düzenlemenin uluslararası fonlar ve hibelerden yararlanan birtakım kuruluşları hedef aldığını açıklıyor.

Düzenlemeyi eleştirenlere sosyal medya hesabından cevap veren MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ülke dışından “hibe” alıp, “etki ajanlığı” yapanların suç kapsamına alınacağına işaret etti:

“Ülke dışından hibe alan, karşılığında tesir ajanlığı yapan, yabancı bir gücün çıkarlarını gözeten her türlü ‘hibe yiyici’ kişi ve kurumun bu yasa teklifini desteklemesini milli menftlere uygun açıklama yapmasını esasen beklemiyoruz.”

Muhalefet temkinli ve tepkili: Cadı avına yol açar

Muhalefet ise yeni getirilecek düzenlemenin “cadı avına” dönüşebileceği konusunda tepkili.

Teklifin bu haliyle yasalaşması halinde, gazetecilerin, sivil toplum örgütlerinin, araştırmacıların çarçabuk “etki ajanı” ilan edilip tutuklanabileceği ifade ediliyor.

Tartışmaları yakından izleyen CHP, bu haliyle gelmesi halinde geçmemesi için mücadele etmeyi, yasalaşırsa da Anayasa Mahkemesi’ne taşımayı planlıyor.

Ancak düzenlemenin bu haliyle Meclis’e gelmemesi için de muhalefet milletvekilleri şimdiden iktidarı uyarıyor.

CHP’nin gazeteci kökenli isimlerinden Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer’e göre de düzenleme yeni bir “cadı avı” süreci başlatabilir.

Düzenlemede “Türkiye aleyhine propaganda yapanlar”ın cezalandırılacağının öngörüldüğünü belirten Çakırözer, “Ancak bu ‘kara propaganda’ nasıl tanımlanacak, sonları ne olacak bilinmiyor. Gayeleri gazeteciler başta olmak üzere sivil toplumun, muhalefetin sesini kısmak” görüşünü dile getirdi.

Bu düzenlemenin 9. Yargı Paketi’nden çıkarılmasını isteyen Çakırözer, geçen yıl getirilen “dezenformasyon” yasasını anımsatarak, iktidarın teklifi bir kere daha gözden geçirilmesini istedi.

“Görüyoruz ki geçen yıl çıkarılan sansür yasası yetmemiş; gazetecileri, yurttaşları cezalandırdığınız yetmemiş; şimdi, tekrar muğlak, bilinmeyen tanımlamalarla tesir casusu damgası vurup fikri, ifadesi, yazısı nedeniyle milyonların sesini kısmak istiyorsunuz. Hedefiniz asla casus yakalamak falan değil. Gazeteciyi, eleştirel aklı, muhalefeti, kendinden olmayanı baskıyla susturmak.

“Haber, sinema, tez, akınıza gelen bilginin bütün biçimlerini tesir ajanlığına sokarak karartmak istiyorsunuz. Yapmak istediğiniz cadı avından farklı değil. Bu tehlikeli düzenlemedenvazgeçin. Bu düzenlemeyi taslaktan çıkarmadan yargı paketini Meclise getirmeyin.”

ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.