İsrail: Netanyahu savunma bakanını neden görevden aldı?

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Savunma Bakanı Yoav Gallant’ı 5 Kasım akşamı görevden almasının akabinde ülkede protestolar başladı.

Netanyahu, kendisi ile Gallant arasında yaşanan “güven krizi” sonucu bu kararı aldığını açıkladı.

Gallant, ise kimi temel mevzularda Netanyahu ile fikir ayrılığı yaşadığı için görevden alındığını söyledi.

Bunlardan birinin Gazze’deki rehinelerin “acı verici” fakat “İsrail’in kaldırabileceği” ödünlerle geri alınabileceğine yönelik inancı olduğunu ifade etti.

Protestolara katılan birçok kişi Netanyahu’nun istifasını istedi. Bunun yanında yeni savunma bakanının rehinelerin geri getirilmesi için ateşkes mutabakatını önceliklendirmesini talep etti.

Netanyahu, Gallant’ın sorumluluğunu Dışişleri Bakanı İsrael Katz’ın alacağını söyledi.

Yeni savunma bakanı Katz’ın askeri stratejisinin ise daha da sert olacağı düşünülüyor.

Katz’ın yerine, Netanyahu’nun destekçisi Gideon Sr yeni dışişleri bakanı olacak.

İkinci kere görevden alındı

Netanyahu ve Gallant’ın iş alakasında uzun müddettir uyuşmazlıklar uzunluk gösteriyordu.

Ekim 2023’te Gazze savaşı başlamadan aylar önce Netanyahu siyasi farklılıklar sebebiyle Gallant’ı görevden almış, kamuoyu tepkisinin ardından bakanı yeniden göreve getirmişti.

Ancak Netanyahu 5 Kasım günü, “Savaş sürerken başbakan ile savunma bakanının arasında tam güven olması hiç olmadığı kadar gerekli” dedi.

Netanyahu, kendisi ile eski savunma bakanı arasında savaşın ilk aylarında güven olduğunu ve “verimli çalışma” yürütüldüğünü, fakat “son aylarda bu inancın kırıldığını” söyledi.

Gallant, görevden alındığı haberinin akabinde yaptığı sosyal medya paylaşımında, “İsrail devletinin güvenliği çoğu zaman hayatımın gayesiydi, çoğu zaman da o denli olacak” dedi.

Ardından Salı akşamı yaptığı resmi açıklamada Gallant, görevden alınmasının “üç bahse dair uyuşmazlıkların sonucu” olduğunu söyledi.

Görev müddeti boyunca Gallant, Ultra Ortodoks Museviler başta olmak üzere kimsenin ordu görevinden muaf tutulmaması, 7 Ekim hücumlarından kimi dersler çıkarılması için ulusal bir soruşturma yürütülmesi ve rehinelerin bir an önce ülkeye geri getirilmesi gerektiğine inanıyordu.

Rehineler konusunda Gallant, “Bu hedefe ulaşmanın mümkün olduğunu saptadım. Bunun için yapılması gereken acı verici ödünlere İsrail tahammül edebilir, İsrail ordusu da bununla baş edebilir” dedi.

Gallant’ın görevden alınmasına cevap olarak İsrail’in muhalefet partilerinin üyeleri, kamuoyuna protesto davetinde bulundu.

Protestolara katılan eylemcilerden Yair Amit, Netanyahu’nun bütün ülkeyi tehlikeye attığını söyledi ve başbakana görevden çekilerek, “İsrail’i önemli insanların yönetmesine izin vermesi” davetinde bulundu.

Hamas’ın 7 Ekim akınında esir aldığı rehinelerin ailelerini temsil eden bir grup da Netanyahu’nun Gallant’ı görevden almasını kınadı ve rehinelerin dönmesi için kapsamlı bir ateşkes mutabakatını önceliklendirmesi daveti yaptı.

Savaşın başlangıcının üzerinden bir yıldan uzun bir süre geçerken, Hamas tarafından 7 Ekim 2023’te esir alınan 251 rehinenin neredeyse 100’ünden haber alınamıyor.

Gazze planlarının açıklanmasını istedi

Gallant, hükümetin, savaştan sonra Gazze’de nasıl hareket edileceğini açıklamamasına dair memnuniyetsizliğini Mayıs ayında açıkça dile getirmişti.

Gallant, İsrail’in Gazze’deki sivil yahut askeri idareye el koymayacağını ilan etmesini istiyordu.

Bu fikir ayrılığı, İsrail’in savaş kabinesinde ortaya çıkan bölünmelerin az bir dışa yansıması olmuştu.

“Ekim ayından beri bu mevzuyu, kabinede dengeli bir şekilde gündeme getiriyorum,” diyen Gallant, buna karşılık alamadığını söyledi.

İsrail’de aşırı sağ siyasetçilerin Ultra Ortodoks Musevilerin askerlikten muafiyetini sürdürmeye yönelik yasa tasarısını geçirmesi yönünde Netanyahu’ya baskı uyguladıkları belirtiliyor.

Gallant, yasa tasarısının en tanınan muhaliflerinden biriydi.