İsrail Ordusu’nun 7 Ekim saldırısındaki hatalarla ilgili ilk resmi raporu: “Sivilleri koruma görevini yapamadık”

Paul Adams
BBC News

İsrail Ordusu, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği saldırı sırasında yapılan yanlışlara dair ilk resmi raporunu yayımladı.

Raporda İsrail Ordusu’nun “İsrailli sivilleri müdafaa sorumluluğunu yerine getiremediği” sonucuna varıldı.

19 sayfalık rapordakilerin çoğu , Hamas ve diğer silahlı Filistinli örgütlerden 5 bin silahlı militanın düzenlediği akında 1200 dolayında can kaybına ve 251 kişinin rehin alınmasına nelerin yol açtığı konusunda zati bilinenlerden oluşuyor.

Dramatik bir ifşa yok ama İsrail Ordusu’nun Hamas’ın niyetlerini nasıl yanlış okuduğu ve kabiliyetlerini hafife aldığı net bir şekilde görülüyor.

Raporda, ordunun Gazze’yi ikincil bir güvenlik tehdidi olarak gördüğü ve önceliğin İran ve Hizbullah’a verildiği kaydedildi. Ordunun Gazze “paradoks” olarak nitelenirken, “Hamas gayrı yasaldı ama herhangi bir alternatif geliştirme gayreti yoktu” denildi.

Ordunun ayrıyeten Gazze’yle uğraşırken “çatışma yönetimi” yaklaşımı seçtiği kaydedildi ve Hamas’ın “büyük boyutlu bir savaşla ilgilenmediği yahut buna hazırlanmadığının varsayıldığı vurgulandı.

2018’den bu yana ortaya çıkan delillerin Hamas’ın nitekim büyük bir plan hazırladığını gösterdiği, lakin “gerçekçi yahut uygulanabilir” bulunmadığı ve Hamas’ın derhal gerçekleştirebileceği bir tehdit olarak değil uzun vadeli planları olarak görüldüğü kaydedildi.

Raporda, saldırı öncesindeki aylarda Askeri İstihbarat Müdürlüğü’nün yeni bir değerlendirme geliştirmeye başladığı ve Hamas’ın maksatlarının yalnızca bir vizyon olarak değil “somut çerçeve ve operasyonel planlanmaya sahip” görüldüğü vurgulandı.

Ancak bu yeni değerlendirmenin, askeri istihbarattaki üst seviye subayların dikkatine sunulmadığı ifade edildi.

Raporda, İsrail Ordusu’nda Hamas’ın niyetleri ve ortaya koyduğu tehditle nasıl başa çıkılabileceği konusunda yaygın bir kayıtsızlık olduğu da ifade edildi.

Metinde “Peki, ya yanlışsak sorusuyla ilgili herhangi bir derinlemesine tartışma yapılmadı” denildi.

Zamanla da Hamas ile ilgili istihbarat değerlendirmeleri ve gerçeklik arasında çok önemli ve süregiden bir boşluk ortaya çıktığı kaydedildi.

Raporda ayrıyeten “düşmanın kültürü, dini, lisanı ve tarihi de dahil farklı dünya görüşü konusundaki derin bilgide düşüş olduğu da” saptandı.

İstihbarat müdürlüğünün kültüründe derin bir ıslahat yapılması daveti da yapılırken “entellektüel açıklık, kuşku, dinleme, öğrenme, tartışma ve yapan görüş ayrılıklarının teşvik edilmesi gerektiği” vurglandı.

Raporda, çok değerli istihbarat kaynaklarının korunması isteğinin da 7 Ekim saldırısından derhal önce alarm durumuna geçmesini önleyen nedenler arasında sayıldı.

Gazze’deki birliklerin 7 Ekim’de “birkaç st boyunca yenildiği” ifade edilirken, sahada neler olduğunu manaya faal karşılık verme kabiliyetlerinin çok önemli hasar aldığı ifade edildi.

Hava Kuvvetleri’nintepki verdiği kaydedilirken “İsrail askerleri, siviller ve teröristler arasında ayrım yapmada büyük zorluklar yaşandığı” vurgulandı.

Raporda kimi yerlerde yaralı askerlerin sivillerden önce tahliye edildikleri de kaydedildi.

İsrail Ordusu’nun görevi bırakacağını açıklayan Genelkurmay Başkanı General Herzi Halevi, raporu Pazartesi günü kumandanlarına sunduktan sonra, tüm sorumluluğu üzerine aldığını söyledi.

Halevi “Sorumluluğumu kabul ediyorum. Benimdir. 7 Ekim’de ordunun komutanı bendim ve hem sizin hem de sizin hepinizin sorumluluğu bende.” dedi.

General, geçen ay istifasını açıklamış ve öbür bir saldırıyı önlemek için daha geniş kapsamlı bir araştırma komitesi kurulması daveti yapmıştı.

7 Ekim saldırısı konusunda şimdi herhangi bir sorumluluk kabul etmeyen İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ise, bu türlü bir devlet soruşturmasının savaştan sonra yapılması gerektiğini söyledi.

Karşıtları ise Netanyahu’yu, ferdî bir kusur kabul etmeye yanaşmamakla suçluyor.

İsrail 7 Ekim saldırısına Gazze’ye karşı hücumlarla karşılık vermiş ve Gazze Sağlık Bakanlığına göre en az 48.365 kişi ölmüştü.