Küresel doğalgaz talebinde bu yıl düşüş bekleniyor

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Orta Doğu’da devam eden çatışmaların küresel doğalgaz piyasasında arz şokuna yol açtığını ve sıkılaşan arz koşulları ile yüksek fiyatlar nedeniyle bu yıl küresel doğalgaz talebinin yüzde 0,5 azalmasının beklendiğini bildirdi.

UEA’nın yayımladığı “2026 Üçüncü Çeyrek Gaz Piyasası Raporu”na göre, geçen yılın ikinci yarısından itibaren kademeli olarak gevşeyen küresel doğalgaz piyasası dengeleri, Şubat sonunda Orta Doğu’da başlayan savaş ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasıyla yeniden bozuldu.

Küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti, uluslararası piyasalarda sert fiyat dalgalanmalarına neden oldu.

Asya ve Avrupa’da fiyatlar zirveyi gördü

Raporda, Mart ayında spot doğalgaz fiyatlarının 2022-2023 enerji krizinden bu yana görülen en yüksek aylık ortalamalara ulaştığı belirtildi.

Buna göre, Avrupa’nın gösterge fiyatı TTF, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32 artarak milyon İngiliz ısı birimi (MBtu) başına ortalama 16 dolara yükseldi.

Asya spot LNG fiyatı ise aynı dönemde yüzde 45 artışla 17,5 dolar/MBtu seviyesine çıktı.

Haziran ortasında ABD ile İran arasında varılan geçici anlaşmanın ardından fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskı hafiflemeye başlasa da Hürmüz Boğazı’ndaki LNG taşımacılığı çatışma öncesi seviyelerin oldukça altında kalmaya devam ediyor.

Rapora göre, Orta Doğu kaynaklı arz kaybı diğer bölgelerdeki üretim artışıyla kısmen dengelendi.

Mart-Haziran döneminde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin LNG yüklemeleri yıllık bazda 35 milyar metreküp azalırken, Kuzey Amerika ve Afrika’da devreye alınan yeni projeler ile mevcut tesislerdeki kapasite artışları bu kaybın yaklaşık dörtte üçünü karşıladı.

Yüksek spot fiyatlar ve arz endişeleri nedeniyle bu yıl küresel doğalgaz talebinin yüzde 0,5, yaklaşık 20 milyar metreküp, azalması bekleniyor. Bu düşüşün, 2020 ve 2022’nin ardından bu on yıl içindeki üçüncü yıllık talep gerilemesi olacağı belirtildi.

Raporda, özellikle Asya ve Avrupa’da yüksek doğalgaz fiyatları nedeniyle elektrik sektöründe doğalgazdan kömüre geçişin hızlandığı ifade edildi. Çin, Japonya ve Hindistan başta olmak üzere bazı ülkelerde devreye alınan yakıt değişim politikaları ve idari tedbirlerin, küresel doğalgaz piyasasının dengelenmesinde önemli rol oynadığı kaydedildi.

UEA, çatışmaların orta vadeli etkilerine de dikkati çekti. Raporda, Katar’daki dünyanın en büyük LNG sıvılaştırma tesisi Ras Laffan’da meydana gelen hasarlar nedeniyle 2026-2030 döneminde kümülatif LNG arz kaybının 140 milyar metreküpe ulaşabileceği öngörüldü.