enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,8221
EURO
35,1421
ALTIN
2.449,46
BIST
10.771,36
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
28°C
İstanbul
28°C
Açık
Cumartesi Açık
29°C
Pazar Açık
29°C
Pazartesi Az Bulutlu
30°C
Salı Az Bulutlu
29°C

Sınır dışı edilen Protestanların başvurusunu dayanaktan yoksun bulan AYM’de karşı oy: Kamu güvenliğine tehdit somut olarak ortaya konmalı

Protestan din görevlilerine “N-82” kodu verilmesine MİT raporları doğrultusunda ‘milli güvenlik’ münasebet gösterildi

Sınır dışı edilen Protestanların başvurusunu dayanaktan yoksun bulan AYM’de karşı oy: Kamu güvenliğine tehdit somut olarak ortaya konmalı
07.06.2024 16:00
0
A+
A-

AYM, “güvenlik” gerekçesiyle N-82 kodu verilen yabancı Protestan din vazifelilerinin oturma müsaadelerinin iptal edilerek sınır dışı edilmesi ve vize taleplerinin reddedilmesi nedeniyle din özgürlüğünün ihlal edilmesi savını açıkça destekten mahrum buldu. AYM Genel Kurulu’nun kararına muhalefet şerhi düşen eski Başkan Zühtü Arslan ise “misyonerlik” fliyetinin “soyut seviyede ve kategorik” olarak kamu nizamı ve güvenliğine tehdit olarak kabul edilemeyeceğini belirtti. AYM üyesi Engin Yıldırım da 62 maddelik karşı oyunda, mahkemelerin kamu güvenliğine ilişkin tehlikeyi somut olarak ortaya koymadığına dikkat çekerek, “İstihbari bilgilerin tek başına türel olgunun ispatı için kâfi sayılmaları çok önemli sakıncalar doğurabilir” dedi.

Türkiye’deki Protestanların tüm ihtiyacı karşılayacak kadar yerli Protestan din vazifelisi olmadığı için, birtakım kiliselerin manevî liderliğini yabancı asıllı pastörler (Protestan manevî önder) yapıyordu. Fakat Protestan Kiliseleri Derneği’nin raporuna göre, 2019 yılından itibaren Protestan din görevlilerine “N-82” (Girişi ön müsaadeye bağlı yabancı)” ile “G-87 kodları” (Genel güvenlik açısından tehlike oluşturabilecek kişiler) kodları verilmeye başlandı. Aileleri de eklenince, son beş yılda vize müracaatları reddedilen ve oturma müsaadeleri iptal edilen 250 Protestan, Türkiye’den ayrılmak durumunda kaldı.

Yabancı din vazifelilerinin vizeleri engelleniyor, sınır dışı etme artıyor: Türkiye’deki Protestanlar her an gönderilme tasası yaşıyor

MİT raporları doğrultusunda ‘milli güvenlik’ münasebet gösterildi

Avustralya vatandaşı Benjamin C. M. ve Nathan J. B., Almanya vatandaşı Helmut F. ve Michael R. F. ile ABD vatandaşları Benjamin T.W, Jeremy L.L., Amanda Jolyn Krause., Matthew V.B. ile M.R.F olarak bir müddettir Türkiye’de oturma ediyordu.

Türkiye’deki Protestan kiliselerinin çatı oluşumu Protestan Kiliseleri Derneği’nin 2019 yılında yasal olarak Antalya’da düzenlendiği 120 kişilik Aile Konferansı’na katıldılar. Fakat bu konferanstan bir süre sonra haklarında Göç Yönetimi Başkanlığınca ülkeye girişlerinin ön izin koşuluna bağlanması manasına gelen N-82 tahdit kodu uygulandı. Bu duruma, Ulusal İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) raporları doğrultusunda, “misyonerlik fliyetleri” nedeniyle kamu nizamı ve milli güvenlik münasebet gösterildi. Bir kısmının kod nedeniyle oturma müsaadeleri iptal edildi, bir kısmı sınır dışı edildi, tatil için yurt dışına çıkanların da vize müracaatları reddedilerek Türkiye’ye girişi engellendi.

“Protestan Hristiyan birçok yabancı, benzer müdahalelere maruz kalıyor”

Bunun üzerine farklı ayrı iptal davaları açıldı. Müracaatçıların hepsi, Protestan Hristiyanlık inancına sahip oldukları için zaman zaman kimi dinî toplantılara ve kilise fliyetlerine katıldıklarını, herhangi bir misyonerlik fliyetinde bulunmadıklarını, ayrıyeten Türkiye’de oturma ettikleri süre içinde hiçbir suça karışmadıklarını ifade etti. Müracaatçılar, Protestan Hristiyan birçok yabancının somut bir münasebet olmaksızın aynı müdahalelere maruz kaldığını ileri sürdü.

Ancak mahkemeler aynıi şekilde, MİT Başkanlığının yazıları uyarınca ilgili isimlerin “kamu nizamı ve güvenliği istikametinden sakıncalı olduklarının belli olduğini ve kimilerinin ulusal güvenlik aleyhine fliyette bulunduğunu” ifade ederek, oturma müsaadelerinin iptal edilmesini hukuka uygun buldu. Davalar istinafta da reddedildi.

AYM Genel Kurulu: Karmaşık, zorlama şikâyetlerden ibaret başvurular

AYM Genel Kurulu, başvuruyu beş yıl sonra karar bağladı. Müracaatçıların “kamu otoritelerinin geniş takdir yetkisi çerçevesinde Türkiye’de kamu nizamı ve güvenliğini tehlikeye soktuklarının” değerlendirildiğini ifade eden AYM, oturma müsaadesinin iptal edilmesi ve sınır dışı kararıyla “din özgürlüklerinin dışsal alanına bir müdahale olmadığı” sonucuna vardı.

Türkiye’de yaşadıkları periyotta dinî inançları nedeniyle engellemeyle yahut ayrımcı bir muameleyle karşılaştıklarına dair müracaatçıların şikâyeti bulunmadığını da belirten AYM, “N-82” kodu uygulanan iki müracaatçının da kendi istediğiyle ülkeden çıktığına, diğer iki müracaatçının da karar tarihinde hala Türkiye’de bulunduğuna dikkat çekerek, “Bu bağlamda müracaatçının ihlal tezlerini temellendiremediği, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmadığı ya da müdahalenin yasal olduğu açık olan müracaatlar ile karmaşık ya da zorlama şikâyetlerden ibaret müracaatlar açıkça destekten mahrum kabul edilebilir” değerlendirmesinde bulundu.

“Kamu güvenliği tarafından tehlikeli olabilecekleri değerlendirmesi makul düzeyde ilintili”

2020 tarihli ve Tahdit Kodlarına İlişkin Genelge’de; Göç Yönetimi Başkanlığı tarafından uygulanan N-82 kodunun bir giriş yasağı kararı olmadığı ve İçişleri Bakanlığının izin ve bilgisi dâhilinde Türkiye’ye girişe izin verilebileceğini hatırlatan AYM, bu kodun istihbarat ünitelerinin raporları da dikkate alınarak Göç İdaresi’nin söylediği söz edilen uygulamayı yönetebilmesi için iç işleyişinde kullandığı bir araç olduğunu belirtti.

Ancak pratikte müracaatçıların ülkeye geri girememelerine neden olduğunu da ifade eden AYM, yönetim ve yargı pratiğindeki belirsizlik nedeniyle N-82 kodu uygulamasına karşı dava yolunun tüketildiğine dikkat çekerken, “Somut olayda müracaat konusu müdahalelerin münasebeti olarak gösterilen, kamu sistemi ve güvenliği tarafından tehlikeli olabileceklerine ilişkin değerlendirmenin 6458 sayılı Kanun’un 54. hususunun (1) numaralı fıkrasında düzenlenen sınır dışı sebepleriyle makul düzeyde ilintili olduğu anlaşılmıştır” dedi.

İptal davası sürecinde mahkemelerde müracaatçıların iddialarının aslı hakkında geniş değerlendirme yapıldığını belirten AYM, “Dolayısıyla müracaatçılara, yabancıların sınır dışı edilmelerinde sahip olmaları gereken metot garantilerinin sağlandığı değerlendirilmiştir” dedi. AYM, bu nedenle müracaatçıların yerleşme hürriyetiyle temaslı olarak tesirli müracaat hakkının ihlal edilmediğine karar verdi.

Oyçokluğuyla alınan her iki karara da dönemin Başkanı Zühtü Arslan ile üyeler Hasan Tahsin Gökcan, Engin Yıldırım, Emin Kuz, Yusuf Şevki Hakyemez ve Kenan Yaşar karara muhalefet ederek karşı oy kullandı.

Zühtü Arslan’ın karşı oyu: “Misyonerlik” kategorik olarak güvenliğe tehdit kabul edilemez

Eski AYM Başkanı Zühtü Arslan muhalefet şerhinde, Protestan müracaatçılara yöneltilen “misyonerlik” fliyetinin “soyut seviyede ve kategorik olarak kamu sistemi ya da güvenliğine yönelik bir tehdit” olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirtti. Yönetim ve mahkemelerin müracaatçıların neden ve nasıl bir tehlike arz ettiğine dair hiçbir evrede somut bir açıklama yapmadığına da dikkat çeken Arslan, “Dinlerin doğuşuyla başlayan ve belli bir dine mensup olanların diğerlerine da bu dini yahut inancı yayma uğraşları olarak kabul edilen misyonerlik -barışçıl olmak, kamu tertibini, güvenliğini ve oburlarının haklarını ihlal etmemek kaydıyla- genelde ifade özgürlüğünün özelde de din özgürlüğünün garantisi altındadır” dedi.

Engin Yıldırım: İstihbari bilgilerin tek başına tüzel olgunun ispatı için kâfi sayılmaları çok önemli sakıncalar doğurabilir

AYM üyesi Engin Yıldırım ise 62 maddelik bir karşı oya imza attı. Değerlendirmesinde, Türkiye Protestan Kiliseleri Derneği tarafından hazırlanan 2019 yılı Hak İhlalleri İzleme Raporu’na da değinen Yıldırım, rapora göre “Aile Konferansı” ismi altındaki toplantıların her yıl devletin bilgisi dâhilinde tekrarlandığına dikkat çekti. Değerlendirmede, tekrar rapora göre, kilise ilgili kararları ilgilendiren ve saklı olmayan bu toplantılara Türkiye’deki yerli ve yabancı kilise liderlerinin aileleri ile birlikte katıldıklarına fakat bu toplantıların Protestan yabancıları sınır dışı etme münasebeti olarak kullanıldığı bilgisi de yer aldı.

Raporu ve müracaatları inceleyen Yıldırım, müracaatçılar hakkında hazırlanan istihbari raporlar ve bu raporların mahkemeler tarafından nasıl incelenmesi gerektiğine ilişkin de şu değerlendirmeleri yaptı:

“Kamu makamları soyut olarak başvurucularca gerçekleştirildiği iddia edilen misyonerlik fliyetlerinin kamu nizamı ya da güvenliği açısından neden olduğu tehlikeyi somut olarak ortaya koymamıştır. Müracaatçılara uygulanan N-82 tahdit kodunun müracaatçıların dini inançları kapsamındaki fliyetlerinden kaynaklandığı açıktır. Diğer taraftan, istihbari bilgiler, nitelikleri gereği bilinmeyen olan, kimi zaman sübjektif değerlendirmelerin de karışabildiği kendine mahsus formüllerle elde edilen bilgilerdir. Bu bilgilerin tek başına bir türel olgunun ispatı bakımından kâfi sayılmaları çok önemli sakıncalar doğurabilir.”

“Tehlike oluşturduğunu soyut olarak belirtmek, keyfiliği önlemede kâfi değil”

“Millî güvenliğin korunması maksadıyla yürütülen istihbarat fliyetlerinde elde edilen bilgi ve dokümanların saklılığının korunmasının ehemmiyeti tartışmasızdır. Bu nedenle bir yabancının bilhassa terörist fliyetlerle ilgili olarak ve ulusal güvenliğin ve kamu tertibinin korunması gayesiyle sınır dışı edilmesinde ya da ülkeye girişinin yasaklanmasında kamu makamlarından bireyle ilgili ceza yargılaması yürütülmesi ya da mahkûmiyet kararı bulunması veyahut elde edilen bâtın nitelikte tüm bilgi ve evrakları yargı mercilerine sunmaları gibi yüksek bir ispat standardı yükümlülüğü beklenemez.

Diğer taraftan düşük ispat standardının kâfi görülmesi bu kararların soyut ve gerekçesiz alınmasının legal olduğu manasına gelmez. Her hâlükârda ilgili ve yetkili mercilerin kişinin ulusal güvenlik bakımından tehlike oluşturduğunu yalnızca soyut olarak belirtmeleri de hukuksal kontrolü gerçekleştirme ve keyfiliği önlemede kâfi değildir. Kamu makamlarının kesinlikle somut olayın şartları içinde kişinin ulusal güvenliği, kamu nizamını tehlikeye atacak nitelikteki fliyetlerde bulunduğuna dair kâfi ve önemli bilgileri yargı mercilerine sunması gerekir.”

Demokratik bir hukuk devletinde, tamamen güvenlikçi anlayışla sınır dışı kararı vermenin ağır sonuçlara yol açabileceğine ve müracaatçılara ilişkin önlemin mecburî bir toplumsal ihtiyacı karşılamadığına da dikkat çeken Yıldırım, “Anayasa’da garantin altına alınan din ve vicdan hürriyetinin demokratik toplum sistemi gereklerine ve ölçülülük prensibine aykırı düşecek şekilde ihlal edildiği kanısıyla çoğunluk kararına katılmıyorum” dedi.

Türkiye’deki Protestanlar dini yapılardan mahrum durumda

Protestan Kiliseleri Derneği’nin ‘2023 Hak İhlalleri İzleme Raporu’na göre, yabancı asıllı din vazifelilerinin “N-82 ve G-87” kodları verilerek Türkiye’ye girişini engelleme ve sınır dışı etme sayısında evvelki yıla göre önemli artış yaşandı. Bu bireylere aileleri de eklenince, 2019 yılından bugüne “güvenlik” gerekçesiyle vize müracaatları reddedilen ve oturma müsaadeleri iptal edilen 250 Protestan, Türkiye’den ayrılmak zorunda kaldı. Hâlâ Türkiye’de olanlar ise her an gönderilme kaygısı yaşıyor.

Türkiye Protestan toplumu büyük çoğunlukla yeni Hristiyanlardan oluştuğu için Türkiye’de bulunan Klasik Hristiyanların sahip olduğu kültürel ve dini mirasın bir kesimi olan dini yapılardan mahrum durumda. Büyük çoğunluğu İstanbul, Ankara ve İzmir’de olmak üzere yaklaşık 205 kilise/topluluktan oluşan Protestan toplumunun sadece 12’si klasik tarihi kilise binalarında ibadet edebiliyor. Geriye kalan ezici çoğunluk ise lakin kiraladıkları halka açık yerlerde yahut kendilerine ait yerlerde ibadet edebiliyor. Topluluğun kimileri ise ibadet için kendi evde bir araya gelebiliyor.

 

 

 

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.