TBMM raporunda dünya örnekleri: Çocuk adaletinde hedef cezalandırmak değil kazandırmak

TBMM Suça Sürüklenen Çocukları Araştırma Komisyonu’nun taslak raporunda, İngiltere, ABD, İspanya ve Almanya’daki çocuk adalet sistemleri karşılaştırıldı. Raporda, “erken müdahale, yönlendirme ve rehabilitasyon programlarının” çocuk tutuklama oranlarını düşürdüğü belirtildi.

TBMM Suça Sürüklenen Çocukları Araştırma Komisyonu’nun taslak raporunda, çocuk adalet sistemlerine ilişkin uluslararası örnekler incelendi. İngiltere, ABD, İspanya ve Almanya’nın yasal düzenlemeleri, kurumsal yapıları ve önleme programları karşılaştırıldı.

İngiltere’de çocuk tutuklama oranı tarihi dipte

Türkiye Gazetesi’nin aktardığı rapora göre İngiltere, Batı Avrupa’daki en düşük cezai sorumluluk yaşı olan 10 yaş sınırını uygulamasına rağmen son yıllarda “Çocuk Öncelikli” yaklaşıma yöneldi. Ülkede çocuk adalet sistemine ilk kez dahil olan çocuk sayısı son 10 yılda yüzde 65 azalarak yaklaşık 8 bin 100’e geriledi. Günlük ortalama çocuk gözaltı nüfusu ise 418 ile tarihi düşük seviyeye indi.

ABD’de tutuklama öncesi yönlendirme öne çıkıyor

ABD’de çocuk adalet sistemi eyaletlere göre değişiyor. Ulusal düzeyde asgari cezai sorumluluk yaşı bulunmazken, bazı eyaletlerde bu sınır 7 ile 13 arasında değişiyor. Buna karşın gençlik tutuklamalarında son 30 yılda yüzde 75’i aşan düşüş yaşandı. Florida’da uygulanan tutuklama öncesi yönlendirme programları, bir yılda yaklaşık 10 bin genci resmî kovuşturma sürecinden uzak tuttu.

İspanya ve Almanya’da eğitim odaklı sistem

İspanya’da cezai sorumluluk yaşı 14 olarak uygulanıyor. Uzman çocuk mahkemeleri, disiplinler arası teknik ekipler ve fail-mağdur uzlaştırma mekanizması sistemin merkezinde yer alıyor. Her okulda refah ve koruma koordinatörü atanması zorunlu tutulurken, şiddet olaylarının bildirilmemesi suç sayılıyor.

Almanya’da ise çocuk adalet sisteminin temelinde “eğitim düşüncesi” ilkesi bulunuyor. Sistemin amacı cezalandırmak değil, çocuğun gelişimini desteklemek ve topluma yeniden kazandırılmasını sağlamak olarak tanımlanıyor. Almanya’da cezai sorumluluk yaş sınırı 14 olduğu için, altındaki çocuklar sorumluluk dışında tutuluyor. 18-21 yaş aralığındaki genç yetişkinler de gelişim düzeylerine göre çocuk hukuku kapsamında değerlendirilebiliyor.

Raporda, incelenen ülkelerde çocukların kapalı kurumlarda tutulma oranlarının azaldığı belirtilerek, erken müdahale ve yönlendirme programlarının çocuk suçluluğunun önlenmesinde etkili olduğu vurgulandı.

( ALINTI www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/meclis-dunyadaki-cocuk-ada… )