Zelzeleden etkilenen vilayetlerde seçmen nasıl oy kullanacak?

‘Hatay sandıklarını Mersin’e taşıyamazsınız’

Peki, diğer bir ilde oy kullanabilir mi seçmen? Yani Hatay seçmeni Mersin’de oy kullanabilir mi, sandık birleştirme yoluyla?

Hayır. aynı seçim etrafı içinde mahalleleri, diğer bir mahalleye taşıyabilirsiniz.

Ama Hatay’ın sandıklarını tutup da Mersin’e taşıyamazsınız.

Buna 5. madde mani.

Yani Hatay’ın Defne’sine sandık kurulur, Erzin’ine kurulur ama öbür bir seçim etrafına, yani ile kurulamaz sandık.

2018’de yürürlüğe giren kanunla 298 sayılı Seçimlerin Genel Kararları ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanunu’nun 14. unsuruna eklenen 16. fıkra, “Seçim güvenliği açısından gerekli görülmesi durumunda, vali ya da kent seçim kurulu liderinin oy verme gününden en geç bir ay önce talepte bulunması halinde, o yerdeki sandıkların en yakın seçim bölgelerine taşınmasına, sandık bölgelerinin birleştirilmesine, muhtarlık seçimleri hariç olmak üzere seçim bölgelerinin birleştirilmesi ile seçmen listelerinin karma şekilde düzenlenmesine ve bu konuların ilanına karar vermek” kararlarını düzenliyor.

‘Nüfus sayısı düşse de milletvekili sayısı bir sonraki seçimde dengelenir’

Depremden etkilenen çok sayıda seçmen diğer vilayetlere, mesela İstanbul, Ankara’ya Mersin’e göç ediyor. Bu durumda, diyelim ki Hatay’ın milletvekili sayısı düşer mi?

Vekil sayısı düşerse de sorun yok.

Ama 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 5. hususuna göre belirleniyor milletvekili sayıları.

Madde, “Seçim etrafları ve her seçim etrafının çıkaracağı milletvekili sayısı, Yüksek Seçim Kurulu tarafından, genel nüfus sayımı sonuçlarının açıklanmasından itibaren en geç altı ay içinde, 4 üncü madde uyarınca tespit edilerek Resmi Gazete, radyo ve televizyonla ilan edilir” diyor.

YSK’da şimdi komisyon çalışmaları devam ediyor.

YSK 31 Aralık 2022 tarihli nüfus ve TÜİK verilerine göre milletvekili sayılarını belirleyecek. Kanun bu türlü diyor.

Mesela Hatay 11 milletvekili çıkarıyor şu anda.

Nüfus düşmüş olsa da, sonraki seçimde dengelenir.

Sonuçta Hatay’dan çıkacak 11 milletvekili, milletin vekili değil mi? Ne fark eder ki?

Temsilde adalet sorunu olmaz mı, daha az nüfusla daha çok vekil çıkarılmış olacak?

2019 mahalli yönetimler seçiminde bir sürü seçmen İstanbul’dan, köylerine gidip oy kullandı. İstanbul’un milletvekili sayısı 1 düştü.

Sonra bunlar geri geldi, sayı 1 arttı.

Mesela Bayburt bir düşüyor, bir artıyor.

Dünyanın sonu değil, kanuna göre kanun karar yerine getiriyor.

31.03.2022’de yürürlüğe giren yeni kanunun 9. hususuyla 298 sayılı kanuna eklenen düzenleme “Kütük düzenlemesi nedeniyle seçmen hiçbir şekilde oy kullanma hakkından mahrum bırakılamaz. Adresi kapanmış olması sebebiyle adres kayıt sisteminde görünmeyenler, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün adres kayıt sisteminde bulunan en son geçerli adres kayıt bilgileri kapsamında seçmen kütüğüne kaydedilirler” diyor.

36. madde çok açık. Sarsıntı bölgesinden diğer yere giden insanlar buralara naklini yapmasa bile en son kayıtlı oldukları geçerli adreste, seçmen olmaya devam edecekler.