23 Nisan kutlu olsun

Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Kurtuluş Savaşı’nı başlatacak ve Cumhuriyete giden yolda çok önemli adımlar atılmasını sağlayacak Büyük Millet Meclisi, 103 yıl önce açıldı. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 23 Nisan 1921’de milli bayram olarak kutlanmaya başlandı. 23 Nisan’ın Milli Bayram Addine Dair Kanun, Birinci Büyük Millet Meclisinin açılışından bir yıl sonra, 23 Nisan 1921’de kabul edildi ve 2 Mayıs 1921’de yürürlüğe girdi. 1921’de milli bayram olarak kutlanmasına karar verilen 23 Nisan, 1927’de Atatürk’ün himayesinde ilk defa Çocuk Bayramı olarak kutlandı. Atatürk’ün çocuklara armağan ettiği 23 Nisan, 96 yıldır çocuk bayramı olarak kutlanıyor. 1981 tarihli Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da 20 Nisan 1983’te yapılan değişiklikle 23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı’nın ismi, “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak değiştirildi.

1979’da ilk olarak 6 ülkenin katılmasıyla uluslararası boyuta taşınan bu milli bayramda, dünyanın birçok ülkesinden çocuklar Türkiye’ye gelmeye başladı. Türkiye, dünyada çocuklarına bayram armağan eden ve bu bayramı bütün dünya ile paylaşan ilk ve tek ülke olmayı sürdürüyor. Meclis arşivindeki 23 Nisan kutlamalarına ait çok sayıda fotoğrafta, ilk defa Çocuk Bayramı’na katılmanın heyecanını yaşayan minikler görülüyor.

TBMM’nin açılışı, kurtuluş çabasının en çok önemli safhalarından biri oldu
Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Kurtuluş Savaşı’nı başlatacak ve Cumhuriyete giden yolda çok önemli adımlar atılmasını sağlayacak Büyük Millet Meclisi, 103 yıl önce açıldı.
Düşman işgali altındaki Anadolu ve Rumeli topraklarında, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Kurtuluş Savaşı’nı başlatacak ve Cumhuriyete giden yolda çok önemli adımlar atılmasını sağlayacak Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 103 yıl önce 23 Nisan’da açıldı.
TBMM’nin açılışı, kurtuluş gayretinin en çok önemli basamaklarından biri oldu.

Osmanlı İmparatorluğu’nun 1. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkmasının akabinde, Mondros Mütarekesi’ne karşın ülkenin işgal edilmeye başlanması üzerine Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. Amasya Tamimi ile Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar, ”ulusun egemenliğini yeniden ulusun sağlayacağı”nı ortaya koydu. 1919 sonbaharında yapılan seçimlerden sonra Osmanlı Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920’de, 168 üyesinden 162’sinin iştirakiyle toplandı. Mustafa Kemal, Erzurum mebusu seçilmişti lakin o Ankara’da kaldı. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yanlısı milletvekillerinin çoğunlukta olduğu bu Meclis, 28 Ocak 1920’de yaptığı bâtın oturumda Misakımilli’yi kabul etti. 1919 sonbaharında yapılan seçimlerden sonra Osmanlı Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920’de, 168 üyesinden 162’sinin iştirakiyle toplandı.

Mustafa Kemal, Erzurum mebusu seçilmişti fakat o Ankara’da kaldı. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yanlısı milletvekillerinin çoğunlukta olduğu bu Meclis, 28 Ocak 1920’de yaptığı saklı oturumda Misakımilli’yi kabul etti. İstanbul’un 16 Mart’ta işgali ve Milli Mücadele yanlılarının tutuklanmaya başlamaları üzerine milletvekilleri ve aydınlar, Ankara’ya kaçmaya başladı. Mebusan Meclisi de 18 Mart’ta son kere toplanarak, Meclisin süresiz olarak tatil edilmesini kararlaştırdı. Mustafa Kemal, 19 Mart 1920’de yayımladığı genelgeyle ”Ankara’da olağanüstü yetkili bir Meclis”in toplanacağını duyurdu. Genelgede, ”Ulusun bağımsızlığını ve devletin kurtarılmasını sağlayacak tedbirleri düşünüp uygulamak üzere ulusça olağanüstü yetki verilecek bir Meclisin Ankara’da toplantıya çağrılması ve dağıtılmış olan mebuslardan Ankara’ya gelebileceklerin de bu Meclise katılmaları” istendi.

Bu maksatla yapılacak seçimle belirlenen milletvekilleri ile dağıtılan Osmanlı Mebusan Meclisinden kaçarak Ankara’ya gelebilenlerden 84’ü, ilk Mecliste yer aldı.
Mustafa Kemal, 22 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’nin açılışını duyurduğu genelgesinde ise bundan bu türlü ”bütün sivil ve askeri makamların ve bütün ulusun emir alacağı en yüksek kat”ın bu Meclis olacağını kaydetti. Kurtuluş uğraşının en çok önemli basamaklardan biri 23 Nisan 1920’de, Hacıbayram Mescidi’nde cuma namazı kılınıp, kurbanlar kesildikten sonra ilk TBMM, İttihat ve Terakki Kulübü olarak yapılan binada açıldı. Cumhuriyete giden yolda büyük adımlar atılmasını sağlayacak Türkiye Büyük Millet Meclisinin 103 yıl önce 23 Nisan’da açılması, Türkiye Cumhuriyetinin kurtuluş uğraşının en çok önemli safhalarından birisi oldu.
TBMM, açıldığından bu yana milli iradenin yansımasının simgesi oldu.
TBMM’nin ilk Başkanı Mustafa Kemal Atatürk, 1 Mart 1920 tarihinde Meclisin 4. toplantı yılının açılışında da bunun kıymetine dikkati çekti.

Atatürk’ün sözleri tutanaklara şöyle yansıdı: “Hep birlikte bakışlarımızı, vicdanımızın merkezi olan millete dikelim.
Orada faziletin, vefa ve içten bağlılığın, yenileme isteğinin, egemenlik aşkının ve geleceğin sönmeyen ateşi yanmaktadır. Bu kutsal ateş, kendi içindeki bilgisizlik ve karanlığı yakacak ve bağımsızlığımızın önüne dikilecek olan bütün mahzurları yıkacaktır. Efendiler, millet önünde, onun hak ettiği bağımsızlığın önünde, onun layık olduğu gelişme ve yenileme dileği önünde, her kuvvet fakat milletin irade ve emellerine uymak kaidesiyle yaşayabilir. Milletin irade ve maksatlarına uymayanların talihi hüsrandır, çökmedir.”