7 aydır maaş alamıyorlar: Tanzanya demiryolu projesinde çalışan iki bin Türk işçi grevde

Tanzanya’da demiryolu projesi yürüten firma için çalışan yaklaşık iki bin Türk personel yedi aydır maaş alamıyor. Emekçilerin maaşlarını alabilmek ismine başlattıkları grev ederken, DİSK ‘e bağlı Dev-Yapı İş Sendikası Genel Başkanı Özgür Karabulut yaşananları, “Yapı Merkezi’ne ihale veriyorsa Tanzanya hükümeti; iktidarın garantörlüğünde veriyor. Haliyle bu arkadaşlardan bir kesim da siyasi iktidar sorumlu. Biz bu noktada basınç oluşturacağız” dedi. Projeyi yürüten Yapı Merkezi ise bu husus ile ilgili açıklama yapmadı.

Yapı Merkezi’nin Doğu Afrika’da inşa ettiği Tanzanya Darüsselam-Morogoro Demiryolu Projesi’nde çalışan Türk çalışanlar, 7 aydır maaşlarını alamıyor.

İşçilerin başlattığı grevde ise bir hafta geride kalmak üzere. 

6 gündür grevde olan 2 bin çalışandan biri olan Ömer Tanrıverdi şunları söyledi:

“Biz Tanzanya’da yüklenici firma olan Yapı Merkez’de çalışıyoruz. 7 aylık maaşımız içeride. Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ayları. Mağduruz. Buradaki inşaat, bin kilometrelik bir tren hattı, Tanzanya’nın en büyük demiryolu projesi. Çalışan 2 bin Türk var. Biz Sayın Cumhurbaşkanı’mızdan, Çalışma Bakanı’mızdan, Tanzanya Büyükelçiliği’nden yardım istiyoruz. Zira zor durumdayız. Biz burada 2 bin kişi mağduruz. Türkiye’de de ailesi olanlar var. Her birinin eşi, çocuğu, kızı var; 8 bin kişilik aile mağdur. Elimizden bir şey gelmiyor. Bir şey yapamıyoruz.”

“Devlet büyüklerimizden bir destek bekliyoruz”

Başka bir personel ise, yaşadığı mağduriyeti şöyle anlattı:

“Tanzanya’ya geleli 2 ay oldu ama 2 aydır görüyoruz ki arkadaşlarımız maaşlarını alamamışlar. Alamadıkları de mağdurlar. İşi bırakmamız büyük bir zarara yol açtı. Ayrıyeten çalışma saatlerimiz 8 saate indi. Maaşlarımız düştü. Biz buraya gelirken 2 bin dolara anlaşmıştık. Bizim maaşımızın yarısı gitti. Kesinlikle çok mağduruz. Bütün arkadaşlarımız mağdur. Devlet büyüklerimizden bir destek bekliyoruz. Patronumuzdan de anlayış bekliyoruz. İnşallah kısa vakitte haklarımızı verir. Arkadaşlarımızın maaşları ödenir. Herkesin mağduriyeti giderilir.”

“Bu mağduriyeti yaşatanların cezasız kalmaması gerekir”

Tanzanya’daki demiryolu inşaatından çalışan bir öteki personel ise şunları dedi:

“Biz yüklenici firma Yapı Merkez ismine çalışan çalışanlarız. Ben 6 aydır buradayım. Arkadaşlarım ile birlikte biz de bu mağduriyetin içerisindeyiz. Geldiğim vakitten beri ücret ödenmedi hiç. Böylesine kurumsal böylesine düzenli bir firmanın bu şekilde bu kadar insanı mağdur etmesinin hiçbir mantıklı açıklaması olduğunu düşünmüyoruz. Bu kadar umuda seyahat yapmış olan arkadaşlarımıza bu mağduriyeti yaşatanların cezasız kalmaması gerekir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Çalışma Bakanımız; acilen bu işi çözmelerini talep ediyoruz.”

“Krizin faturasını hep personellere ödetiyor sermayedarlar”

DİSK’e bağlı Dev- Yapı İş Sendikası Genel Başkanı Özgür Karabulut, Tanzanya’da yaşananlar ile ilgili şunları söyledi:

“Tanzanya’nın en büyük demiryolunu inşa eden Yapı Merkezi çalışanı 2 bin emekçi dört gündür grevdeler. Arkadaşlarımız en son Ocak maaşını aldı. Ocak ayından bu yana maaşlarını alamadılar. 2 bine yakın personel maaşlarını alamadan köle aynıi çalıştırılıyor. 2017’de ihalesi yapılan bir şantiye burası 1300 kilometrelik bir demiryolu ihalesi. Tanzanya’nın en büyük demiryolu hattı. Hükümet, dünya ülkeleri seyahatlerine iş insanları ile birlikte gidiyorlar ve buralarda ekonomik mutabakatlar yapılıyor, ihaleler alınıyor. O ihalelerin bir kesimi. Bu süreçte baya bir Afrika’da ihalesi var firmanın. Etiyopya demiryolu ihalesini almıştı bu firma. Etiyopya iç savaşından sonra orada önemli manada zarar etti, parasını alamadılar. Ondan sonra firmada ekonomik olarak ıstıraplar başladı. Üzerine pandeminin tesiri, pandemi sonrası da ülkedeki seçim durumu ile bu noktaya kadar geldi, ötelediler. Ne yazık ki krizin faturası hep personellere ödetiyor sermayedarlar ve işverenler.

“Parasızlıktan, maaşını alamadığı için eşinden boşananlar var”

“Bugün de Tanzanya’da seçim dolayısı ile ödemelerin geciktiğii mazeretler üretiliyor. 2 bin emekçi içinde 5 yıl önce giden emekçi de var, 2 yıl önce giden emekçi de var oraya. Farklı projelerden buraya geçmiş arkadaşımız da var. Bu gün grevde olup 14 yıldır Yapı Merkez’de çalışan emekçiler de var. Çalışanlar farklı kentlerdeki kamplarda kalıyor. 12 saate yakın bir çalışma müddetleri var gün içinde. 7 aydır maaş alınmadı, eyleme devam ediyorlar maaşlarını almak için. Burada meskeninin kirasını ödeyemeyen var, çocuklarına harçlık gönderemeyen, iki bayramdır çocuklarını görememiş onlarca arkadaşımız var. Parasızlıktan, maaşını alamadığı için eşinden boşananlar var.

“Görüşmeler devam ediyor”

“Grevin ilk gününden itibaren şirketle telefon görüşmelerimiz oldu. Yapı Merkez’in genel merkezi İstanbul’da. Gittik, bir basın açıklaması gerçekleştirdik, şirket yetkilileri ile görüşmeler gerçekleştirdik. Arkadaşlarımıza bin dolar benzeri bir para yattı. Arkadaşlar, bu parayı sus hissesi olarak değerlendiriyor ve dört maaş ödenmeden işe başlamayacaklarını söylüyorlar. Bir taraftan da müzakereler de devam ediyor. Hem Yapı Merkez yetkilileri ile hem Tanzanya Ulaştırma Bakanlığı Demiryolu Yönetim Kurulu üyeleri ile görüşmeler devam ediyor.

“Bu arkadaşlardan bir modül da iktidar sorumlu”

Yapı Merkez’e ihale veriyorsa Tanzanya hükümeti, iktidarın garantörlüğünde veriyor. Haliyle bu arkadaşlardan bir kesim da siyasi iktidar sorumlu. İŞKUR mukaveleleri ile gidiyorlar aslında oralara. Çalışma Bakanlığı ülkedeki personellerin alacağından sorumluysa oraya giden emekçilere de sorumluluğu var. Yurt dışı ünitesi var Çalışma Bakanlığı’nın. Buralarla yazışmalarımızı yaptık, herhangi bir geri dönüş sağlanmadı. Tanzanya konsolosluğunun süreçten haberi var. Arkadaşlar geçmiş aylarda tekraren şikâyette bulunmuş. Ne yazık ki bir ilgileri olmamış. Biz sesimizi yükselttiğimiz zaman, hükümette sorunu çözmek için adım atıyor. Öbür ülkelerde bunu yaptı. Buranın bir modül sorumluluğu hükümette. Zira, orada hükümete güvenerek devletler ihale veriyor. Emekçiler de hükümetlerarası muahedenin bir modülü olduğu için o yüzden gidiyorlar. Biz bu noktada basınç oluşturacağız, kampanya yapacağız.”

Yapı Merkezi şirketinin, kurumsal iletişim departmanı yetkili, ANKA Haber Ajansı’nın husus ile ilgili sorularına bir açıklamalarının olmadığı yönünde karşılık verdi. (ANKA)