Guardian gazetesi: Kurucularımız kölecilikten çıkar sağladı, özür diliyoruz

Guardian gazetesi de İngiltere, ABD, Karaipler, Güney Amerika ve Afrika’da yaşayan siyah toplumlarla ilgili haberciliğini güçlendireceğini açıkladı

Dünya

29.03.2023 17:24

A⁺

A^-

İngiltere’de, Guardian gazetesinin sahibi Scott Vakfı, gazetenin kurucularının denizaşırı kölecilik faaliyetleriyle alakası nedeniyle özür diledi ve 10 yıla yayılan “onarıcı adalet” programı açıkladı.

Merkez sol bir yayın siyaseti izleyen gazetenin sahibi olan Scott Vakfı bu emelle, 19. yüzyılda Guardian’ı kuranlarla temaslı olarak köleleştirilmiş olanların soyundan gelenler faydasına 12 milyon dolardan fazla yatırım yapmayı planladığını da bildirdi.

Bu özür ve “onarıcı adalet” planı, 2020 yılında başlatılan araştırmanın bulgularına dayanıyor.

Yaklaşık 3 yıl önce ABD’de başlayan Siyahların Hayatı Pahalıdır hareketine paralel olarak İngiltere’de kamuoyunda da kölecilikle yüzleşme talebinin yükselmesine yol açmıştı.

Bu tartışmaların hararetle sürdüğü günlerde, gazetenin sahibi olan vakıf da, akademisyenlerden oluşan bir kümenin, 1821 yılında Guardian’ı kuran gazeteci ve pamuk taciri John Edward Taylor ve ona destekleyici Manchesterli işadamlarının köle ticaretiyle kontaklarını araştırmasını istemişti.

Araştırmanın sonuçları dün yayımlandı. Taylor ve ona mali destek sağlayan 11 bireyden en az 9’unun kölecilikle, esas olarak pamuklu dokuma sektörü üzerinden bağlı oldukları sonucuna varıldı.

Taylor’ın, dokumacılık imalatçısı Oakden & Taylor ve Amerika kıtasında köle emeğiyle üretilen çok büyük ölçülerde pamuğu İngiltere’ye ithal eden Shuttleworth, Taylor & Co şirketlerindeki payları bundan ötürü kölecilikle bağlı olduğu anlaşılıyor.

Nottingham ve Hull üniversitelerinden araştırmacılar; Shuttleworth, Taylor & Co şirketinin bu bölgede pamuk alımı yaptığı çiftlik sahipleri ve kölecilerin isimlerinin de görüldüğü bir fatura koçanı üzerinden, Taylor’un Güney Carolina ve Georgia kıyılarındaki Sea Adaları’ndaki pamuk plantasyonları ile direkt ilgisini ortaya çıkardılar.

Guardian’a ilk periyotlarında mali destek verenlerden bir oburu de Karaip adalarıyla ticaret yapan ve Jamaika’da bir şeker kamışı çiftliği olan Sir George Philips’di.

Kölecilik İngiltere tarafından yasaklandıktan sonra 1835 yılında özgürlüğüne kavuşan 108 kişi için, hükümetten “insan mülkü kaybı” gerekçesiyle tazminat talep etmiş lakin alamamıştı.

Buna karşılık ortağının tazminat talebi başarılı oldu ve hükümetten bugünün parasıyla tahminen en az 200 bin sterline denk bir tazminat aldı.

Guardian’ın sahibi Scott Vakfı, bu araştırmayla ” köleciliğe maruz kaldığı belirlenen topluluklar ve onların soyundan gelenlerin” yanı sıra, gazetenin, o yıllarda pamuk sanayisini, bundan ötürü da köleleştirilmiş insan emeği sömürüsünü destekleyen yayın siyasetlerinden ötürü da özür diledi.

Kölecilikte İngiltere’nin rolü

‘Onarıcı adalet’ projesinde neler var?

Scott Vakfı’nin açıkladığı onarıcı adalet programı kapsamında harcanacağı açıklanan 12 milyon doların bir kısmı, topluma ve tazminat konusunda uzmanlara danışıldıktan sonra önümüzdeki 10 yıl boyunca Jamaika ve Gullah Geechee bölgelerinde geliştirilecek projelere gidecek.

Scott Vakfı bu programa bir yönetici ve bir danışma-denetim kurulu tayin edecek ve 12 ay içerisinde bu projelere ne kadar para yatırılacağını da netleştirecek.

Vakıf, kalan fonlarla dört alana yönelecek:

Deniz aşırı köle ticareti ve mirası konusunda hem Manchester’da hem de dünya çapında diğer kuruluşlarla ortak çalışmalarla yaşananlar konusunda şuur artırılacak
Medyada çeşitliliği desteklenecek
Yeni akademik çalışmalar başlatılacak
Guardian’ın habercilik yelpazesi ve yeni haberlere erişim genişletilip güçlendirilecek

Guardian gazetesi de İngiltere, ABD, Karaipler, Güney Amerika ve Afrika’da yaşayan siyah toplumlarla ilgili haberciliğini güçlendireceğini, bu gayeyle 12 yeni muhabirlik takımı yaratacağını ve siyah okurlara daha iyi hitap etmeye yönelik yeni editoryal siyasetler benimseyeceğini açıkladı.