Filistin, taarruzlarda sivillerin de öldürüldüğünü savunurken; İsrail yalnızca savaşçıların hedef alındığını iddia ediyordu

Tom Bateman
BBC Orta Doğu muhabiri
İsrail’in Cenin’e düzenlediği askeri operasyonda vurularak öldürülen 16 yaşındaki Filistinli’nin ailesi ve olayın görgü şahitleri, vefat anına ilişkin görüntülerin ortaya çıkmasının akabinde, onun silahsız olduğunu ve “sebepsiz yere” öldürüldüğünü söylüyor.
İşgal altındaki Batı Şeria’da düzenlenen ve iki gün süren hücumda 4’ü reşit olmayan 12 Filistinli ile bir İsrail askeri öldürüldü.
İsrail, öldürülen tüm Filistinlilerin savaşçı olduğunu savunuyordu.
Ancak ortaya çıkan görüntüler, 16 yaşındaki Abdul Rahman Hassan Ahmad Hardan’ın vurulduğunda silahsız olduğunu gösteriyor.
Abdul Rahman, harekatın ikinci gününde El Emel hastanesinin önünde başından vurularak öldürüldü.
İsrail Ordu (IDF) Sözcüsü Yarbay Richard Hecht, geçen hafta BBC’nin öldürülen Filistinliler hakkında sorduğu soruya, “12 kişi öldü, öldürülen her kişi direkt terörle bağlantılıydı” cevabını vermişti.
Abdul Rahman Hardan’ın ölümü sonrası İslami Cihad üyesi olduğu da iddia edildi. Lakin ailesi bu iddiayı reddetti.
İsrail devleti ise Hardan’ın vurulduğu sırada bir tehdit oluşturduğuna dair şimdi ispat göstermedi.
İki video ve Rahman’ın son anları
On altı yaşındaki Abdul Rahman, o Salı günü saat 13:00’te, Cenin’deki çatışmalar devam ederken öldürüldü.
İsrail askerlerine o gün kimi bölgelerde ateş açıldı.
Diğer birtakım noktalarda ise, İsrail ciplerine ve zırhlı asker taşıyıcılarına taş atan Filistinli gençler vardı. Bu durum Filistin kentlerine yapılan baskınlarda sıkça yaşanıyor.
İlk olarak İngiliz Times gazetesi tarafından doğrulanan bir görüntüde, Abdul Rahman isimli genç, El Emel hastanesinin yanındaki sokakta, bir grup genç erkeğe yakın bir pozisyonda görülüyor.
Bulundukları noktada fırlatılmaya hazır taş modülleri ve diğer cisimler de var fakat imajda bir silah yer almıyor. Dahası Abdul Rahman’ın da silahsız olduğu görünüyor.
Rahman kaydın yaklaşık 13. saniyesinde, hastanenin yanındaki sokağa bakmak için öne doğru eğiliyor. Daha sonra da başından vurularak yere düştüğü görülüyor.
BBC bağımsız kaynaklarca bu görüntünün kaynağını belirleyemedi. Rahman’ın ailesi ve görgü şahitleri ise görüntünün Abdul Rahman’ın vurulduğu anı gösterdiğini doğruladı.
Ortaya çıkan ikinci bir video daha bulunuyor.
Bu görüntüde sağlık vazifelileri ve etraftakiler, vurulduktan çabucak sonra Abdul Rahman Hardan’ın yardımına koşuyor.
Hastane dışındaki bir gazeteci tarafından çekilen ikinci video, bir sağlık görevlisinin Abdul Rahman’a koşuşunu ve onu çekerek kurtarmaya çalıştığı anları gösteriyor.
Genç çocuk, hastane girişine doğru taşınırken başından ölümcül bir kanama geçiriyor.
Rahman hastaneye taşınırken, gerisindeki alanda ya da öteki bir yerde herhangi bir silah görünmüyor.
‘Yanında hiçbir şey yoktu’
İsrail ordusu, bu manzaraların, Abdul Rahman’ın kendi güçleri tarafından öldürüldüğü konusunda kesin bir bilgi sağlamadığını iddia etti.
Gencin babası Hassan Ahmad Hardan, BBC’ye oğlunun kan bağışlamak için hastaneye gitmekte olduğunu ve bir İsrail askeri aracının o anda sokağa girdiğini söyledi.
Hardan, “Onu geriden vurduklarında karşıya geçmek için sokakta duruyordu. Yanında hiçbir şey yoktu. Ne taş, ne silah, hiçbir şey” dedi.
Ailesi Times gazetesine verdikleri röportajda, Abdul Rahman’ın bir silahlı örgüte üye olmadığını da savundu.
BBC’ye konuşan iki görgü şahidi da vurulduğu sırada gencin silahsız olduğunu söyledi.
İsminin açıklanmamasını isteyen bir görgü şahidi, “İşgal [İsrail] güçlerinin konuşlandığı sokaklardan birine yakın duruyorduk. Akabinde keskin nişancı şehit Abdul Rahman’ı hiçbir sebep ve münasebet göstermeden vurdu” dedi.
Aynı kişi “Silahsızdı ve hiçbir şey taşımıyordu” diye ekledi.
Geçen hafta Cenin’de öldürülen 12 Filistinliden ikisi 16, ikisi 17 yaşındaydı.
İsrail ‘kesilmemiş’ görüntüleri talep ediyor
İsrail Ordusu, ortaya çıkan görüntüyü incelemeye sürdüğünü ‘kesilmemiş’ halinin kendilerine iletilmesini istedi.
Bir sözcü yaptığı açıklamada, “Bu haliyle, görüntünün nitekim de Abdul Rahman Hassan’ın IDF güçleri tarafından etkisiz hale getirildiğini belgelediğini kesin olarak söylemek mümkün değil” açıklamasını yaptı.
Sözcü, İsrail ordu güçlerinin, yüzlerce silahlı kişinin rastgele ateş açtığı ağır nüfuslu bölgelerde faaliyet yürüttüğünü savundu.
Aynı sözcü, sivillere zarar gelmemesi için ordu güçlerinin ellerinden geleni yaptığını da söyledi.
Birleşmiş Milletler İsrail’i aşırı güç kullanmakla suçlarken, Filistin yönetimi bunu “savaş suçu” olarak nitelendirdi.
Uluslararası hukuka göre, güvenlik güçlerinin sivillere karşı ateşli silah kullanması fakat son deva olarak kabul görüyor ve sadece “ölüm ya da önemli yaralanma tehdidini” engellemek için başvurulabiliyor.
İslami Cihad Örgütü, 16 yaşındaki çocuğun savaşçı olduğunu öne sürdü. Sosyal medyada Rahman’ı uzun namlulu silahla gösteren fotoğraflar da çıktı. Fakat buna aynı kareler, Cenin ve etrafındaki bölgelerdeki genç erkekler arasında alışılmadık bir durum değil.
Cenin Mülteci Kampı, militan kümelerin hakimiyetinde bulunuyor ve Filistin yönetimi burada söz sahibi değil.
İnsan hakları örgütleri, reşit olmayanları silahlandıran militan grupları sık sık kınayan açıklamalar yapıyor.