Hollanda’da başbakanlığın en güçlü adayı Dilan Yeşilgöz’den aşırı sağcı lider Wilders’le iş birliği sinyali

20.08.2023 09:00

A⁺

A^-

Yusuf Özkan
Lahey

Hollanda’da hükümetin büyük ortağı Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi’nin (VVD) yeni lideri Dilan Yeşilgöz, seçimleri kazanması halinde aşırı sağcı Özgürlük Partisi ( PVV) lideri Geert Wilders ile iş birliği yapabileceği sinyalini verdi.

Aşırı sağcı lider, Yeşilgöz’ün açıklamasına olumlu karşılık verirken, muhalefet PVV ile iş birliğini “saçmalık” olarak değerlendiriyor.

Yeşilgöz’ün selefi Başbakan Mark Rutte, geçmişte yaptığı açıklamalarda, “Hollanda’da daha az Faslı” davetini geri almadığı sürece Wilders ile koalisyon paydaşlığı yapmayacağını söylemişti.

Wilders, 2014 yerel seçimleri sırasında, “Hollanda’da daha az Faslı” daveti yaptığı için, toplumun bir kesitini aşağılamaktan suçlu bulunmuş lakin ceza almamıştı.

Ancak VVD’nin yeni lideri, Hollanda Güvenlik ve Adalet Bakanı Yeşilgöz, 22 Kasım’da yapılacak erken genel seçimi kazanması halinde, ülkenin üçüncü büyük partisi olan PVV’yi dışlamayacağını bildirdi.

Yeşilgöz, tarafların peşinen dışlanmasını “Lahey karmaşası” olarak isimlendirerek, “Ben esas olarak, kimin hangi niyetle görüşme masasına oturacağıyla ilgileniyorum” dedi.

Wilders’in, hükümetin düşmesinin akabinde yeni bir başlangıçtan söz ettiğini ve olumlu bir tavır sergilediğini anımsatan Dilan Yeşilgöz, “Şimdi, hakikaten yapan bir tavır mu sergileyecek, yoksa kendisini dışarıya mı kapatacak bunu göreceğiz. Sayın Wilders’ın masaya ne getireceğini görmem lazım” diye konuştu.

Rutte’den yumuşama mesajları

Daha önce Wilders’e kapıları kesin bir şekilde kapatan Başbakan Rutte de artık Yeşilgöz’ün bu tavrını destekliyor.

Geçici hükümetin Başbakanı Rutte, “Zaman ilerliyor, yeni seçimler var. Yeşilgöz’ün çizgisinin mantıklı olduğunu düşünüyorum” görüşünü dile getirdi.

Wilders, eski partisi VVD’nin kendisine yönelik tavır değişikliğinden şad.

Aşırı sağcı lider, Yeşilgöz’ün açıklaması üzerine şu karşılığı verdi:

“PVV, diğer taraflarla iş birliği yapmak ve çok daha katı bir iltica siyaseti gibi Hollanda’nın temel sıkıntılarını çözmek için sorumluluk almak istiyor. Tarafları peşinen dışlamıyoruz. Diğer partilerin de görüşte olması iyi bir haber.”

Yeşilgöz’ün vaatleri neler?

Dilan Yeşilgöz, parti liderliği gündeme geldiği andan itibaren, yapan ve toparlayıcı bir siyasi lisan kullanıyor.

Önceliğinin, diyalog içinde Hollanda’nın problemlerini çözmek istediğini söyleyen Yeşilgöz’ün gündeminin üst sıralarında göç ve iltica sorunu bulunuyor.

Yeşilgöz ve partisi, tıpkı Wilders daha katı bir göç ve iltica planından yana.

Yeşilgöz’ün başında bulunduğu Güvenlik ve Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni göç ve iltica planı, koalisyon hükümetinin düşmesine neden olmuştu.

Hükümet ortağı partiler, Başbakan Rutte ve partisi VVD’yi dayatmacılıkla suçlamıştı.

Dilan Yeşilgöz, iltica siyasetine birtakım partilerin hala aralıklı durduğunu fakat iltica ve göçle ilgili meselelerin hala ortada olduğunu vurguladı.

Yeşilgöz ve partisi, çatışma bölgelerinden gelen mültecilere aile birleşimini zorlaştırmak istiyor. VVD, bu mültecilerin, savaş bittikten sonra geldikleri ülkelere geri gönderilmesini savunuyor.

Bu teklif Wilders tarafından da destekleniyor. Hatta aşırı sağcı lider, hudutların kapatılarak, ülkeye İslam ülkelerinden göçün tamamen durdurulmasını istiyor.

Wilders, Güvenlik ve Adalet Bakanı Yeşilgöz’ün, güvenlik vazifelilerinin üniforma üzerine başörtüsü ve diğer dini sembollerin takılmasını yasaklama kararına da en güçlü takviyesi verenlerden biriydi.

Siyasi yorumcu Frits Wester, RTL Haber’de, “Taktik olarak, Yeşilgöz’ün yaptığı akla yatkın. Daha sağcı bir yol izlemek isteyen ve VVD ile PVV arasında kararsız kalan seçmeni kaybetmek istemiyor” dedi.

Diğer partilerden ne yansılar geldi?

Koalisyon ortağı Hristiyan Demokrat Parti (CDA), Wilders ve diğer aşırı sağ partilerle kesinlikle iş birliği yapmayacağını açıkladı.

Merkez sağ ve sol partiler, Yeşilgöz’ün Wilders ile iş birliğine kapı aralamasına tepkili.

AB yanlısı Volt Partisi’nin Avrupa Parlementosu Milletvekili Sophie in ‘t Veld, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

“VVD, Wilders’ın neyi temsil ettiğini çok iyi biliyor. ‘Ne önereceğini görmek için beklemek’ saçmalık. O zaman Dilan Yeşilgöz omurgalı bir şekilde, yüksek sesle ve net bir şekilde şunu söylesin: Evet, VVD bilerek ve isteyerek aşırı sağın kapısını açıyor.”

Aşırı sağcı lider Wilders, siyasete Yeşilgöz’ün partisi VVD saflarında başladı.

Ancak Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) üyeliği konusundaki sert söylemi nedeniyle parti siyasetlerine zıt düşen Wilders, VVD’den ayrılarak kendi partisini kurdu.

Politikalarını göç ve İslam karşıtlığı üzerine kuran Wilders’in partisi, Hollanda’da ana muhalefet pozisyonuna yükseldi.

Hollanda, hükümetin düşmesi nedeniyle 22 Kasım’da sandığa gidecek.

Dilan Yeşilgöz kimdir?

Dilan Yeşilgöz, şimdi ülkenin en büyük partisi olan VVD’nin lideri olarak seçime katılıyor.

Kamuoyu yoklamalarına göre VVD, seçime tek liste ile katılma kararı alan AB Kurulu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans liderliğindeki Emekçi Partisi- Yeşil Sol Parti ittifakı ile birlikte önde görünüyor.

VVD’nin seçimleri kazanması halinde Yeşilgöz’e Hollanda’nın ilk bayan Başbakanı olma yolu açılmış olacak.

Ankara doğumlu Yeşilgöz, benzer vakitte Hollanda’nın ilk göçmen kökenli Başbakanı unvanını da elde edecek.

Hollanda’nın katı bir iltica siyaseti uygulamasını savunan Yeşilgöz’ün kendisi de sığınmacı geçmişe sahip.

Ankara’da 1977’de doğan Yeşilgöz, 12 Eylül askeri darbesi sonrası Türkiye’yi terk edenlerden biri.

Tunceli doğumlu babası Yücel Yeşilgöz, Devrimci Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) bünyesinde çalışırken, 12 Eylül askeri darbesi sonrası Hollanda’ya kaçarak iltica talebinde bulunmuş.

Yeşilgöz de, babasından 4 yıl sonra annesi ve kız kardeşiyle birlikte, kaçak yollarla önce Yunanistan’ın Kos adasına, oradan da Hollanda’ya göç etmiş.