Yeni düzenleme yasalaştı: Alkol markalarının etkinlik desteğine sınırlama; kooperatiflerin tarım arazisi edinimine kısıtlama

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni torba kanun teklifiyle tarım arazilerinin kullanımı, çeltik ekim alanları, alkol satışı, şeker pancarı üretimine ilişkin birçok düzenleme yasalaştı. Yasayla birlikte 1936 yılından kalan çeltik mesafeleri 50 ve 500 metre olarak güncellenirken, gece alkol satışı yasaklarına ceza kesme yetkisi mahalli mülki amirlere devrediliyor. Sözleşmesiz şeker pancarı ekiminin yasaklandığı düzenleme uyarınca, mevzuata aykırı etil alkol bulunduranlar ile yerli tütün kotasına uymayan firmalara yönelik idari para cezaları ağırlaştırılıyor. Ayrıca kooperatiflerin tarımsal nitelikli araziler üzerinde mülkiyet edinmesi ise bakanlık iznine bağlanıyor.

Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu’nda Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin görüşmeleri tamamlanarak yasalaştı.

Yasalaşan teklif ile birlikte köylerin statülerindeki değişimler göz önünde bulundurularak Çeltik Ekimi Kanunu’nda değişikliğe gidildi. Bugüne kadar 1936 yılı koşullarına göre uygulanan mesafe kriterleri, yerleşim yerlerinin güncel sınırları dikkate alınarak yeniden düzenlendi.

Yeni kritere göre, çeltik tarlaları il ve ilçe merkezlerine imar sınırından itibaren en az 500 metre mesafede kurulabilecek. Köy ve mahalle bazındaki yerleşim yerlerinde ise bu mesafe 50 metre olarak uygulanacak. Mesafe ölçümleri, köy ve mahallelerdeki en kenarda yer alan evin dış çevresi ile çeltik ekimi yapılan arazinin en yakın noktası esas alınarak hesaplanacak.

Alkol reklam ve logolarına denetim: Aynı marka iki farklı grupta kullanılamayacak

İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu’nda yapılan değişiklikle alkollü içki üreticileri, ithalatçıları ve pazarlamacılarına yönelik tanıtım ve sponsorluk yasaklarının kapsamı genişletildi. Sektör temsilcileri, ticari ünvanlarını, ürün markalarını, amblem ve logolarını ya da ambalaj üzerindeki hiçbir görsel ve ifadeyi kullanarak hiçbir etkinliğe, yayına veya paylaşıma destek sağlayamayacak.

Bununla birlikte, alkollü içki firmalarının amblem, logo ve işaretleri iş yerlerinin içinde, dışında, vitrinlerinde veya satış ünitelerinde bulundurulamayacak. Sektördeki marka geçişkenliğini engellemek amacıyla da yeni bir önlem alındı, fermente alkollü içki markaları distile alkollü içki markası olarak, distile alkollü içki markaları ise fermente alkollü içki markası olarak ticari piyasada kullanılamayacak.

Gece alkol satışı cezalarında yetki mülki amirlere devredildi

Yurt genelinde saat 22.00 ile 06.00 arasında uygulanan perakende alkollü içki satışı yasağına ilişkin bürokratik süreçlerde de yapısal değişikliğe gidildi. Söz konusu ihlallere ilişkin mülki amirliklerce yapılan tespitlerin ceza kesilmesi amacıyla Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığına gönderilmesinin bürokraside ciddi bir iş gücü kaybına yol açtığı tespiti yapıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte, gece alkol satışı yasağını ihlal edenlere idari yaptırım uygulama yetkisi doğrudan mahalli mülki amirliklere devredildi.

Perakende ve açık alkollü içki satışı yapan işletmelere, bu yeni kurallara uyum sağlayabilmeleri için yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl süre tanınacak. Kapsama giren ticari ürünler ise 3 ay içinde yeni mevzuata uygun hale getirilecek. Bu süre sonunda şartları karşılamayan ürünlerin piyasaya arzına izin verilmeyecek.

Şeker pancarında sözleşmesiz ekim yasaklandı

Şeker Kanunu’nda yapılan yeni düzenlemeyle, sözleşme yapılmadan şeker pancarı ekilmesi tamamen yasaklandı. Şeker pancarı fiyatları, her yıl fabrikalar ile üretici temsilcileri arasında varılacak mutabakatla belirlenecek. Pancar teslimindeki fire ve polarizasyon tespiti sırasında ziraat odası veya kooperatiflerden bir gözlemci hazır bulunacak. Şirketler şeker pancarını Bakanlıkça belirlenen alanlardan sözleşmeyle temin edecek, ham madde yetersizliği halinde Bakanlık izniyle alan dışından da pancar alımı yapılabilecek. Şeker satış fiyatları ise fabrikalar tarafından serbestçe belirlenecek.

Tütün ve etil alkol ihlallerine rekor cezalar getirildi

Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun’da yapılan değişiklikle, mevzuata aykırı hareket edenlere yönelik yaptırımlar sertleştirildi. Belirlenen oranda yerli tütün kullanmayan firmalara verilecek cezalar, en az 2024 yılı ortalama tütün alım fiyatı seviyesine çekildi. Amacı dışında veya teknik düzenlemeye aykırı etil alkol bulunduran, satan ya da ticari amaçla kullananlara 20 bin liradan 100 bin liraya kadar para cezası verilecek. Bakanlıkça belgeleri askıya alındığı halde üretime veya satışa devam edenlere ise 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak. Aykırılığı 5 yıl içinde ikinci kez tekrarlayan satıcıların belgeleri iptal edilecek.

Kooperatiflerin tarım arazisi edinimi kısıtlandı

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’na eklenen maddeyle, Kooperatifler Kanunu’na tabi kooperatiflerin imar planlarında “tarımsal niteliği korunacak alan” olarak belirlenen yerlerde ve bu kanuna tabi diğer alanlarda mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinmesi yasaklandı. Yalnızca tarımsal amaçlı faaliyet gösteren kooperatifler, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan izin almak şartıyla bu alanlarda taşınmaz edinebilecek.

Tarım arazisini bozana veya kaçak yapıya altyapı bağlayana yalın ceza

Tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerine aykırı hareket edenlere, bozulan veya zarar verilen arazinin her metrekaresi için 2 bin 500 lira idari para cezası verilecek ve projeye uygunluk için en fazla 2 ay süre tanınacak. En dikkat çekici düzenleme ise kaçak yapılarla ilgili oldu: Tarım arazilerinde izin alınmadan yapılan her türlü yapı ve tesise elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmesi yasaklandı. Bu hükme aykırı davranarak altyapı bağlayan idare ve kurumlara abone başına 100 bin lira ceza kesilecek. Aboneliğin 30 gün içinde iptal edilmemesi durumunda, devam eden her ay için 100 bin lira ek ceza uygulanacak.

Atatürk Orman Çiftliği’nin geçmiş vergi borçları siliniyor

Atatürk Orman Çiftliği Kanunu’nda yapılan değişiklikle, AOÇ arazileri ve gayrimenkullerinin tamamı bina ve arazi vergilerinden muaf tutuldu. Düzenlemenin yürürlük tarihinden önce tahakkuk ettirilmiş bina ve arazi vergileri, vergi cezaları ve gecikme faizlerinin tahsilinden tamamen vazgeçildi. Devam eden vergi davalarında mahkemelerce “karar verilmesine yer olmadığına” hükmedilecek ve AOÇ’ye vekalet ücreti çıkarılamayacak.

( ANKA )