İran-İsrail gerginliği hava trafiğini felç etti: “11 Eylül saldırılarından bu yana yaşanan en büyük aksaklık”

İran’ın hafta sonunda insansız hava aracı ve füzelerle İsrail’e düzenlediği akının akabinde global hava trafiğinde önemli aksamalar yaşandı. Aralarında Alman havayolu şirketi Lufthansa’nın da bulunduğu birtakım havayolu şirketleri Asya’yla temaslı uçuşlarını iptal etmek yahut daha uzun rotaları kullanmak zorunda kaldı.

Saldırı nedeniyle hava alanını kapatan İsrail, İran, Irak, Lübnan ve Ürdün pazar günü hava alanlarını yeniden açtı. Ancak Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), son gelişmeler ışığında tekrar de titiz olunması ihtarında bulundu. Ajans, bilhassa Tahran’ın hava sahasında yanlış değerlendirme yahut yanlış tespitler yapılabileceği tehlikesine dikkat çekti.

Lufthansa bugün karar verecek

Havayolu şirketlerinin kriz idareleri de düzenli olarak güvenlik durumunun tahlil edildiğini duyurdu. İsviçre merkezli Swiss ile Avusturya Havayollarını bünyesinde barındıran Lufthansa Grubu, Tel Aviv, Beyrut ve Erbil kentlerine Pazartesi gecesine dek uçuşları askıya aldı. Lufthansa sözcüsü yaptığı açıklamada, uçuşların Salı günü yeniden başlayıp başlamayacağına bugün öğlenden sonra karar verileceğini söyledi.

Lufthansa, Ortadoğu’daki gerginlik nedeniyle 6 Nisan’dan itibaren İran’ın başşehri Tahran’a uçuşlarını 18 Nisan Perşembe gününe kadar askıya almıştı. Avusturya Havayolları Viyana’dan Tahran ve Beyrut’a uçuşları hafta sonundan itibaren 18 Nisan’a kadar durdurdu. İsviçre merkezli Luftansa Grubu’na bağlı Swiss de İran hava alanının kullanılmasından kaçınılacağını duyurdu. Şirketin Asya ülkelerine yaptığı uçuşların müddeti bu karar nedeniyle 90 dakikaya kadar uzadı.

Avrupalı KLM, Easyjet, Wizz ve Iberia Express havayolu şirketleri de İsrail’e uçuşları iptal etti. Aralarında Emirates, Katar ve Etihad’ın bulunduğu Ortadoğu’nun büyük havayolu şirketleri ise İran’ın İsrail’e saldırısı sırasında ara verdiği uçuşlara Pazar gününden itibaren tekrar başladı.

“11 Eylül akınlarından bu yana yaşanan en büyük aksaklık”

Hava alanı ve havalimanlarını denetleyen Opsgroup’un kurucusu Mark Zee, İsrail-İran gerginliğinin tırmanmasının, Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) 11 Eylül 2011 tarihinde düzenlenen terör ataklarından bu yana hava trafiğinde yaşanan en büyük aksamaya neden olduğunu söyledi. Zee yaptığı açıklamada, “(11 Eylül) O devirden beri bu kadar çok farklı hava alanının bu kadar kısa süre içinde kapandığı bir duruma tanıklık etmedik, bu kaosa sebep oluyor” dedi.

Hamas’ın geçen yıl 7 Ekim’de İsrail’e düzenlediği terör hücumları sonrasında birçok havayolu şirketi İsrail’e uçuşlarını yaklaşık üç ay askıya almıştı. Saldırı sonrasında Mısır ve Ürdün gibi tatil için tercih edilen ülkelerin kimi noktalarına uçuşlar da iptal edilmiş, turizm zarara uğramıştı.

Mark Zee, İran hava alanının Avrupa-Asya arasında uçan havayolu şirketleri tarafından kullanıldığını ve şu anda İsrail-İran gerginliğinin tırmanmasının akabinde alternatif rota olarak Türkiye yahut Mısır ve Suudi Arabistan hava alanlarının kullanıldığını söyledi. Asya’ya uçuşların müddeti, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırdığı 2022 Şubat’ından bu yana Rusya hava alanının kullanılmasından kaçınıldığı için uzamıştı.