İsrail, Suriye’deki askerî havaalanı saldırısıyla Ankara’ya ne mesaj verdi?

İsrail’in İdlib kırsalındaki Ebu el-Zuhur askerî havaalanını hedef alması, Şam yönetimine yönelik bir saldırının ötesinde Ankara’ya verilen açık bir mesaj olarak değerlendiriliyor. Türkiye sınırına yalnızca yaklaşık 60 kilometre mesafedeki stratejik havaalanının vurulması, Türkiye’nin Suriye’de askerî kapasitenin yeniden inşasında artan rolü ve hava üslerine yönelik çalışmalarının İsrail tarafından yakından izlendiğini ortaya koydu. Tel Aviv’in saldırının hemen ardından “Türk kuvvetlerinin Halep yakınındaki bir hava üssüne konuşlanacağı” iddiasını gündeme getirmesi ise saldırının Ankara boyutunu daha da belirginleştirdi.

İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırısının yankıları sürerken, operasyonun hedef seçimi ve ardından gelen açıklamalar saldırının Ankara açısından taşıdığı anlamı öne çıkardı. Türkiye’ye yaklaşık 60 kilometre uzaklıktaki Ebu el-Zuhur askeri havaalanının sekiz hava saldırısıyla vurulması, İsrail’in Suriye’de Türkiye’nin etkisinin arttığı bölgelerde ortaya çıkabilecek yeni askerî dengelere müdahale etmeye başladığı şeklinde yorumlandı.

Havaalanının dört pistinin ve altyapısının ağır hasar gördüğü saldırı, İsrail’in Esad döneminden kalan askeri tesisleri imha etme politikasının devamı niteliğinde olsa da, bu kez hedefin konumu dikkatleri özellikle Türkiye’ye çevirdi.

60 kilometrelik mesafe tesadüf değil

Ebu el-Zuhur, Türkiye sınırına yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Bu nedenle İsrail savaş uçaklarının Türkiye sınırına bu kadar yakın bir noktadaki askerî havaalanını hedef alması, operasyonun yalnızca Şam’ın askerî kapasitesini engellemeye yönelik olmadığı yorumlarını güçlendirdi. Tel Aviv açısından kritik nokta, havaalanının yeniden faaliyete geçirilmesi halinde Suriye’nin kuzeyindeki askerî kapasitenin güçlenmesi ve bu süreçte Türkiye’nin belirleyici rol üstlenmesi.

İsrail’in özellikle Suriye’nin yeni yönetiminin hava kuvvetlerini yeniden oluşturmaya başlamasından ve Türkiye’nin askerî altyapının rehabilitasyonunda rol almasından rahatsız olduğu belirtiliyor. Bu nedenle saldırı, “Türkiye’nin burnunun dibindeki Suriye askeri yapılanmasına İsrail müdahalesi” olarak da okunuyor.

Netanyahu’nun açıklaması Ankara’yı doğrudan işaret etti

Saldırının ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklama ise saldırının Ankara boyutunu açık biçimde ortaya koydu. Açıklamada, Suriye yönetiminin İsrail ile güvenlik konularındaki mevcut durumu değiştirecek adımların eşiğinde olduğu ileri sürülerek, Şam’ın Türk kuvvetlerinin Halep yakınlarındaki bir hava üssüne konuşlanmasına izin vermek üzere olduğu iddia edildi.

İsrail yönetimi, Şam’ın bu konudaki uyarıları dikkate almadığını savunarak, İsrail güvenliğine yönelik tehditlere müsamaha göstermeyeceğini bildirdi. Bu açıklamanın Ebu el-Zuhur saldırısının hemen ardından yapılması, İsrail’in Suriye’deki askeri gelişmeler konusunda asıl kaygılarından birinin Türkiye olduğunu gösteren en önemli işaretlerden biri oldu.

İsrail’in korkusu Türkiye’nin hava savunma kapasitesi

İsrail medyasındaki değerlendirmelerde Türkiye’nin Suriye’deki askeri rolünün genişlemesi özel olarak ele alındı. İsrail Yayın Kurumu KAN, İsrail güvenlik teşkilatının Suriye hava kuvvetlerinin yeniden yapılandırılmasını yakından takip ettiğini bildirdi. İsrail tarafındaki kaygının, Türkiye’nin Suriye’deki askeri rolünün hava savunma sistemlerinin konuşlandırılmasına kadar genişlemesi olduğu belirtildi.

Bu senaryo İsrail açısından kritik önem taşıyor. Çünkü Türkiye’nin desteklediği yeni Suriye ordusunun ilerleyen dönemde radar, hava savunma sistemleri veya yeniden faaliyete geçirilen hava üsleri üzerinden kapasite kazanması, İsrail’in Suriye hava sahasındaki serbest hareket alanını daraltabilir. Dolayısıyla İsrail’in Ebu el-Duhur saldırısıyla vermek istediği mesaj, yalnızca “Şam hava gücü kurmasın” değil; aynı zamanda “Suriye’de kurulacak yeni askeri yapılanma Türkiye’nin desteğiyle İsrail’in hava üstünlüğünü tehdit edecek noktaya gelmesin” mesajı olarak okunuyor.

Barrack: Türkiye karşılık vermeye hazırlanabilirdi

ABD’nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Thomas Barrack’ın saldırının ardından yaptığı açıklamalar da Ankara’nın neden denklemin merkezine yerleştiğini gösterdi. Barrack, ABD, İsrail, Suriye ve Türkiye arasında gerilimi azaltma mekanizması üzerinde çalışıldığını açıkladı. Türkiye’nin İsrail’in saldırısı konusunda önceden uyarılmadığını belirten Barrack, İsrail uçaklarının kuzeye, Türkiye yönüne ilerlediğinin tespit edildiğini söyledi. Barrack, “Türkiye karşılık vermeye hazırlanabilirdi” ifadesini kullanarak, saldırının Türkiye açısından doğrudan bir güvenlik boyutu taşıdığını ortaya koydu.

Ayrıca Suriye’deki bir askeri üsse yapılan saldırının, doğru olsun ya da olmasın, Türkiye’nin o üste varlığını artırabileceği algısını yansıttığını belirtti.

Ankara artık Suriye denkleminde doğrudan aktör

İsrail’in saldırısı ve sonrasında yapılan açıklamalar, Türkiye’nin Suriye’deki konumunun değiştiğini de gösteriyor. Esad döneminde Suriye’deki askeri tesisleri hedef alan İsrail açısından Ankara çoğunlukla dolaylı bir aktör konumundayken, yeni dönemde Türkiye’nin Şam yönetimine askeri destek vermesi, Suriye ordusunun yeniden yapılandırılmasına katkı sunması ve bazı askeri havaalanlarının rehabilitasyonunda rol üstlenmesi dengeleri değiştirdi.

Bu nedenle İsrail, Suriye’deki yeni askeri yapılanmayı artık yalnızca Şam üzerinden değerlendirmiyor. Ankara’nın bu yapılanmanın neresinde durduğu, hangi üslerde ne tür kapasite oluşturduğu ve özellikle hava savunma alanında ne kadar ilerlediği Tel Aviv’in güvenlik hesaplarının önemli bir parçası haline geliyor.

“Türkiye’nin üslerdeki varlığı artabilir”

Ebu el-Zuhur saldırısının ardından ortaya çıkan en dikkat çekici tablo ise şu: İsrail, Türkiye sınırına yaklaşık 60 kilometre mesafedeki bir askeri havaalanını vuruyor; hemen ardından İsrail Başbakanlığı Türkiye’nin Halep yakınlarında bir hava üssüne konuşlanacağını iddia ediyor; ABD temsilcisi ise Türkiye’nin saldırıya karşılık vermeye hazırlanabileceğini açıklıyor. Üç gelişme birlikte değerlendirildiğinde, saldırının yalnızca Şam’a yönelik olmadığı açık biçimde görülüyor.

İsrail, Suriye’de yeni bir askeri düzen kurulurken Türkiye’nin bu düzenin askeri mimarı haline gelmesinden ve özellikle hava üsleri ile hava savunma sistemleri üzerinden İsrail’in Suriye’deki operasyon kabiliyetini sınırlandırmasından endişe ediyor. Bu nedenle Ebu el-Zuhur saldırısı, Suriye’deki yeni dönemin önemli kırılma noktalarından biri olmanın yanı sıra İsrail ile Türkiye arasında Suriye sahasında doğrudan askeri rekabetin habercisi olabilecek bir gelişme olarak da öne çıkıyor.

İsrail’in Türkiye sınırına yalnızca 60 kilometre uzaklıktaki bir havaalanını hedef alması, Tel Aviv’in Ankara’ya verdiği mesajı da açık hale getiriyor: Suriye’de kurulacak yeni askeri dengede Türkiye’nin rolü İsrail tarafından artık doğrudan bir güvenlik meselesi olarak görülüyor.