G7’den dondurulan Rus varlıklarına ilişkin ortak açıklama

ABD, Almanya, İngiltere, Kanada, Fransa, İtalya ve Japonya’dan oluşan G7 ülkelerinin maliye bakanları ve merkez bankası başkanları, İtalya’nın Stresa bölgesinde düzenledikleri toplantının akabinde ortak açıklama yaptı.

Toplantıda son global ekonomik ve finansal kesim gelişmelerinin görüşüldüğü belirtilen açıklamada, ekonomik görünüm, jeopolitik tansiyonların artması ve enerji fiyatlarındaki dalgalanma tehdidi nedeniyle risklere maruz kalınmaya devam edildiği belirtildi.

Açıklamada, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ve Orta Doğu’daki kritik durumun uluslararası ticaret akışını ve tedarik zincirlerinin işleyişini sekteye uğratabileceği ifade edilerek, makroekonomik ve finansal istikrarı muhafaza ile kurallara dayalı global ticaret sistemi konusundaki kararlılığın yinelendiği bilgisi verildi.

21’inci yüzyıla uygun, daha istikrarlı ve daha adil bir uluslararası vergi sistemi kurulması istikametindeki güçlü siyasi kararlılığa işaret edilen açıklamada, G7’nin Haziran 2024 sonuna kadar çok uluslu şirketler için global minimum vergi oranına ilişkin bir mutabakatın ilk ayağını imzalamayı hedeflediği belirtildi.

Açıklamada, döviz kurlarında aşırı dalgalanma ve sistemsiz hareketlere karşı ikazda bulunularak, global finans bölümündeki gelişmelerin dikkatle takip edileceği vurgulandı.

Yapay zeka

Yapay zekanın ekonomiler ve toplumlar için potansiyel olarak dönüştürücü rolünün farkında olunduğu belirtilen açıklamada, şunlar ifade edildi:

“Yapay zeka, verimlilik artışı için yeni fırsatlar sunarken vakitte bilhassa iş gücü piyasası ve finansal istikrar için örneğin sürü davranışı potansiyeli ve dış finansal şokların sıklığında artış gibi yeni riskler ve siyaset zorlukları getirmektedir. Yapay zeka ekonomik potansiyeli ve insan merkezli bir yaklaşımı desteklerken, üretkenliği ve büyümeyi artırmak için yapay zekadan nasıl yararlanılacağı konusundaki tartışmamızı ilerleteceğiz.”

Çin’in sanayi politikaları

Açıklamada, Çin’in sanayi siyasetleri eleştirilerek, “Çin’in emekçilerimizi, sanayimizi ve ekonomik direncimizi zayıflatan piyasa dışı siyaset ve uygulamaları kapsamlı bir şekilde kullanmasına ilişkin tasalarımızı ifade ediyoruz.” denildi.

Gazze’deki insani durum ve zorlaşan ekonomik şartlara işaret edilen açıklamada, “Gazze’de yaşanan yıkıcı ve giderek büyüyen insani krizden derin kaygı duyuyoruz. İhtiyaç sahibi Filistinlilere hayati ehemmiyet taşıyan insani yardımların ulaştırılmasında işbirliği yapmaya ve bölgedeki çatışmalardan ve bunların yayılma tesirlerinden olumsuz etkilenen sivillere ve ekonomilere destek sağlamaya devam edeceğiz.” ifadesi kullanıldı.

İsrail’e, hayati kıymet taşıyan süreçlerin, ticaretin ve hizmetlerin devam edebilmesi için İsrail ve Filistin bankaları arasındaki muhabir bankacılık ilişkilerini sürdürmesi, alıkonulan gümrükleme gelirlerinin Filistin idaresine serbest bırakılması, Batı Şeria’daki ekonomik durumu daha da kötüleştirmekten kaçınmak için ticareti olumsuz etkileyen diğer önlemleri kaldırması ya da gevşetmesi davetinde bulunuldu.

Dondurulan Rus varlıkları ve Ukrayna’ya yardım

Ukrayna’ya yönelik dayanağın yinelendiği açıklamada, “Dondurulan Rus devlet varlıklarından sağlanan olağanüstü karların Ukrayna’nın faydasına sunulmasına yönelik potansiyel yollara ilişkin görüşmelerimizde ilerleme kaydettik.” ifadesi kullanıldı.

Açıklamada Rus varlıklarından elde edilen gelirlerin Ukrayna’nın yeniden yapılanmasında kullanılmasına ilişkin iddia edilen ilerlemeye atıfta bulunulmasının ötesinde öbür bir detay yer almaması dikkati çekti.

Öte yandan, G7 Liderler Tepesi’nin 13-15 Haziran’da İtalya’nın Apulia bölgesinde yapılması planlanıyor.

Yaklaşık 300 milyar dolarlık Rus varlığı donduruldu

G7 ülkeleri ve Avrupa Birliği (AB), Rusya merkez bankasının dondurulmuş varlıklarının Ukrayna’yı desteklemek için nasıl kullanılabileceği konusundaki tartışmaları son aylarda ağırlaştırırken, İtalya’da son G7 Maliye Bakanları toplantısında ABD’nin baskısına karşın şimdilik Rus varlıklarının Ukrayna’da kullanılması konusunda tam bir anlaşma sağlanamadı.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasından bu yana AB ve diğer ülkelerdeki yaklaşık 300 milyar dolarlık Rus varlığı donduruldu. AB Komitesine göre yalnızca AB’deki sayı 228 milyar doları buluyor.

Dondurulan bu varlıklar, her yıl milyarlarca faiz geliri getiriyor. Başta ABD olmak üzere G7 ülkeleri bu geliri gelecekte Ukrayna için kullanmayı hedefliyor. Fakat bunun nasıl yapılması gerektiği G7 ülkeleri arasında bir uyuşmazlık konusu. AB ülkeleri, kullanılabilir faiz gelirinin yüzde 90’ını askeri teçhizat ve eğitimin finansmanı için AB fonuna aktarmak istiyor. Kalan yüzde 10’luk kısmın ise diğer şeylerin yanı sıra Ukrayna’da yıkılan altyapının yeniden inşasını finanse etmek için kullanılması planlanıyor. Fonun 2027 yılına kadar 15 ila 20 milyar euro gelir getirmesi bekleniyor.

G7’de başlangıçta Rus varlıklarının yalnızca faiz gelirlerine değil, dondurulan varlıkların tamamına de el koyma planı ortaya atılmıştı.

AB ülkeleri bunu çok riskli bularak açıkça reddetti. Son olarak ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, G7’nin Ukrayna’ya, dondurulan Rus merkez bankası fonlarından elde edilecek faiz geliriyle teminat altına alınacak yaklaşık 50 milyar dolarlık bir kredi verilebileceğini açıkladı.