Aile hekimlerinden Sağlık Uygulama Tebliğindeki değişikliklere tepki: Yetersiz kalmaya mahkum

İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Yönetim Kurulu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ödeme şartlarını belirleyen Sağlık Uygulama Bildirisi (SUT) düzenlemeleri ile ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan’ın yaptığı açıklamayı eleştirdi. Dernek tarafından yapılan açıklamada “Masa başında yapılan SUT değişiklikleri yetersiz kalmaya mahkumdur” denildi, 4 maddelik tahlil önerisi sunuldu.

İSTAHED açıklamasında bakan Işıkhan’ın, “Aile hekimlerinin yazabileceği ilaç sayısının arttırdıklarını böylelikle hastanelerdeki yoğunluğu azaltarak hastaların işlerini kolaylaştırdıklarını” belirttiği ve “Kronik Hepatit B ve D tedavisi, Diyabet tedavisi, Kardiyoloji hastalıkları tedavisinde kullanılan ilaçların ilgili sağlık raporlu hastalarımızca hastanelerde sıra beklemeden, aile doktorlarına giderek yazdırabilmelerinin önünü açıyoruz” sözleri anımsatıldı.

“Elbette hastalarımızın kaliteli sağlık hizmetine en kısa sürede ulaşmaları ismine atılan-atılacak her adım değerlidir ve desteklenmelidir, ne var ki sorunu doğru tespit etmediğimiz, doğru soruları sormadığımız takdirde atılan adımların yaşanmakta olan sorunu çözmekteki tesirinin de beklentileri karşılamayacağı açıktır” denilen açıklamada, hastanelerdeki yoğunluğa ve reçete yazımına ilişkin şu noktalara dikkat çekildi:

Sorunun temeli derinlerde…

“Hastanelerde yaşanan yoğunluğun asıl sebebinin ‘özelliği olan kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların yazımı’ndan kaynaklı olmadığını bizler sahayı en yakından gözleyebilen sağlık profesyonelleri olarak rahatlıkla söyleyebiliriz. Sorunun temelinin çok daha derinlerde olduğunu ve lakin bu sebeplerin ortadan kaldırılmasına yönelik alınacak tedbirler ile sağlık sistemimizde istenen ölçüde rahatlama sağlanabileceğini biliyoruz. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ödeme şartlarını belirleyen SUT düzenlemeleri ile hastalarımızın uzman tabip randevusu alamama sorunun yalnızca çok az bir kısmına deva olabiliriz ki bunu dahi doğru teşhisle yapıldığında tesirli ve değerli buluruz.

Bu haliyle Yetkili olsa dahi uzman olunmayan, tanısında-tedavisinin planlanmasında ve tedavinin mümkün komplikasyonlarının takibinde uzman olmadığımız bir alan yahut hastalığa dair reçete düzenlememizin istenmesinin temelden yanlış olduğunu yüksek sesle ve tekraren belirtiyoruz.

ÇSGB’nın sosyal medyada aile tabiplerinin tedavilerini yazabileceği muştusunu verdiği hastalıklar ve tedavileri tam da buna benzeyentedavilerdir. Dolayısı ile yapılan bu düzenlemenin hukuken aile tabiplerine sıkıntı yaratabileceği, hastaların takiplerinde meydana gelebilecek ve ilgili uzmanca fark edilmesi – tetkiklerinin yapılması mümkün olan mümkün alarm durumlarının gözden kaçabileceği dikkate alınmamış, hastaların kolaylıkla ilaçlarına ulaşması gibi çok kolay halledilecek bürokratik bir mevzuya yoğunlaşılmıştır. Başta da söylediğimiz üzere gerçek sorun daha derindir ve yalnızca SUT değişiklikleri ile çözülmesi mümkün değildir”

4 maddelik öneri

İSTAHED, sorunun tahlilinde daha tesirli olacak 4 maddelik bir teklif de sundu. O teklifler şöyle:

“1. Birinci basamakta tanısı ve tedavisi yapılabilecek tüm hastalıklara dair SUT’taki ilaç bedeli ödenmesine dair kısıtlamaların kaldırılması. (Gerekçe: Hipertansiyon, diyabet astım ve birinci basamakta tanısı konmakta olan ve mevcut haliyle yalnızca eski jenerasyon tedavileri ödenen bu hastalıklara dair tüm ilaçların aile doktorlarınca reçete edilmesi halinde bedelinin SGK tarafınca ödenmesi gerekmektedir. Çünkü bu hastalıkların tedavisi sırasında yeni jenerasyon ilaçlara ihtiyaç duyulması halinde hastalar ilk rapor için uzmana gitmek zorunda kalmakta meğer devam tedavisi sorumluluğu ile birlikte birinci basmaktaki aile tabibine bırakılmaktadır) 

2. İlaç kullanım raporlarının ‘çok imzalı ve çok özellikli ilaçlar (bakanlık onayı gerektiren vs) dışında kalanların’ tümden kaldırılarak yerine ‘Kronik, takipli hastalık reçetesi’ ismi altında her tabibin uzman olduğu alanda yazabileceği bir reçete tipinin uygulamaya konması. (Gerekçe: Birinci basamakta bir çok kronik hastalığın teşhisi ve tedavisi aslında yapılmakta olup yalnızca yüzde ödememek ya da üç alık doz alabilmek ismine hastanın hastaneye başvurma zaruriliği tamamen bürokratik bir süreçtir. Kaldırıldığı takdirde hatırı sayılır ölçüde hasta başvurusu ortadan kalkacaktır)

3. Kronik takipli ilaç reçetesinde doktor bilimsel datalar ışığında hastası için bir azamî denetim mühleti belirler. Hasta denetim müddeti gelene kadar özel bir durum oluşmadıkça tekrar ilaç yazdırmak için hiç bir kuruma başvurmak zorunda kalmaz. Bu süreçte tedavisi için gereken ilaçları aylık ya da üç aylık dönemlerle eczaneden reçetesiz olarak temin eder. (Gerekçe; Birçok özellikli ilaç aile doktorlarınca yalnızca kurum ödemesi yapılsın diye tekrar reçete edilmekte lakin bu reçetelendirmede ilaç ve hastanın o hastalıkla ilgili sağlık durumu zati denetim edilememektedir. Glokom ilaçları buna çok iyi bir örnektir. Hastalar göz tansiyonu ölçmeyen aile tabiplerine göz uzmanınca yazılmış rapor ile gelmekte hem gereksiz bir müracaata neden olmakta hem de aylarca glokom ilacını göz tansiyonu denetimi yapılmadan kullanmaktadır)

4. Aile tabiplerinin hastalarını uzmana sevk etmeleri durumunda bu hastaların öncelikli işlem görmesi sağlanır. (Gerekçe: Kayıtlı hastasının sıhhatini en dikkatle takip eden aile tabibinin kendi muayene ve tetkikleri ile yaptığı değerlendirmenin sonucunda süratle ilgili uzmana gitmesini istediği durumlarda dahi hastaların ellerindeki sevkler işe yaramamakta, bu hastalar da başkaları gibi randevu almaya zorlanmaktadır)”