e-Ticarete yeni düzenleme geliyor

e-Ticaretin istikrarlı şekilde büyümesi gayesiyle e-pazaryerlerine kimi kriterler getirilecek, faaliyet alanları belirlenecek ve bölümün orantılı şekilde büyümesi sağlanacak.

Ticaret Bakanlığından edinilen bilgiye göre, hazırlıkları süren yeni e-ticaret düzenlemesiyle bu dalın daha düzenli işlemesi ve büyümesi hedefleniyor.

Bölümün az sayıda e-ticaret pazar yerinde ağırlaşması hem satıcıların hem de tüketicilerin bu pazar yerlerine olan bağımlılığını artırırken birtakım sıkıntıları da gündeme getiriyor. Bu çerçevede tüm dünyada kamu otoriteleri, uygun piyasa düzenleme rejiminin tesisi için çalışmalar yürütüyor.

Söz konusu çalışmalar iki ana başlık altında toplanıyor. Bunlardan birincisi, ekonomik parametreleri tek başına belirleyebilme güçleri giderek artan büyük ölçekli yahut başat platformların rekabeti ortadan kaldıracak uygulamalarına müsaade etmemek, ikincisi de bünyelerinde faaliyet gösteren satıcılara göre yüksek pazarlık gücüne sahip dijital platformların, kendi lehlerine satıcıların aleyhine ticari şartlar dayatmasının önüne geçilmesi olarak öne çıkıyor.
Türkiye’de de bu kapsamda yaşanan sıkıntıların tahlilini sağlamak ve daha faal rekabet şartlarını tesis etmek maksadıyla çalışmalar yürütülüyor. Bu kapsamda hazırlanan düzenlemeler iki mevzu başlığı altında ağırlaşıyor. Bu başlıklar, e-ticarette haksız rekabetin ve tekelleşmenin önüne geçilmesi ve e-ticaret pazar yerlerindeki satıcıların haklarının teminat altına alınması oldu.

Rakipleri dışlayacı tanıtım olmayacak

Söz konusu alanda haksız rekabetin ve tekelleşmenin önüne geçilmesi kapsamında, e-ticaretin istikrarlı büyümesi ve gelişmesinin sağlanması maksadıyla pazar yerlerine kimi kriterler getirilecek. Piyasadaki rakipleri dışlayıcı şekilde tanıtım faaliyetlerinde bulunulamayacak. e-Ticaret pazar yerlerinin elde ettiği bilgileri kullanarak bünyesindeki satıcılarla haksız rekabet etmesi engellenecek. e-Ticaret pazar yerleri kendini haksız şekilde sıralamada ön plana çıkaramayacak ve satıcılar arasında ayrım gözetemeyecek. e-Ticaret pazar yerlerinin faaliyet alanları belirlenecek ve bölümün orantılı şekilde büyümesi sağlanacak.

Tek taraflı değişiklik olmayacak

e-Ticaret pazar yerlerindeki satıcıların haklarının garanti altına alınması kapsamında da buralarda taklit ürün satışı ve hukuk dışı içerikler engellenecek. Satıcılar yalnızca bir e-ticaret pazar yerinde faaliyet göstermek zorunda bırakılamayacak. e-Ticaret pazar yerleri satıcıları makul bir şahıstan mal ya da hizmet teminine zorlayamayacak. Bu pazar yerleri tarafından satıcılara yapılacak ödemeler artık daha kısa sürede gerçekleştirilecek. e-Ticaret pazar yerleri ve satıcılar arasındaki kontratlarda haksız koşullara yer verilemeyecek ve söylediği söz edilen pazar yerlerince tek taraflı değişiklik yapılamayacak. Buralarda hizmet verilmeden haksız şekilde satıcılardan bedel alınması engellenecek. Satıcıların e-ticaret pazar yerlerine karşı hak arama hürriyetini engelleyici uygulamalara izin verilmeyecek. Satıcılar kendilerine ait bilgileri diledikleri zaman diğer e-ticaret pazar yerlerine taşıyabilecek.

Pandemi ile rekor büyüme gösterdi

Dünyada ve Türkiye’de son yıllarda istikrarlı şekilde büyüyen e-ticaret, Kovid-19 salgınıyla birlikte rekor düzeylere ulaştı.

Türkiye’de 2021 yılında e-ticaret hacmi 381 milyar lirayı bulurken bunun yüzde 28’ini kesimin önde gelen e-ticaret pazar yerlerinde gerçekleşen satışlar oluşturdu. e-Ticaret yapan 484 bin 347 işletmenin 472 bin 604’ü e-ticaret pazar yerlerinde faaliyet gösteriyor. Bu işletmelerin pazar yerlerine göre dağılımında ise yüzde 74’ünün sadece bir, yüzde 12’sinin 2, yüzde 6’sının 3 ve yüzde 3’ünün 4 pazar yerinde satış yaptığı belli oldu.