ABD, Şam-SDG anlaşması sonrası Kuzeydoğu Suriye’deki güçlerini çekiyor mu?

Suriye yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında varılan anlaşma kapsamında Haseke’ye Kürt vali atanması sonrası Kuzeydoğu Suriye’de konuşlu ABD güçlerinin aşamalı olarak Suriye’den çekilmeye yönelik hazırlık yaptığı ileri sürülüyor. Bu kapsamda ABD’nin hükûmetin denetimine geçen Hasake’deki El-Şeddadi üssünden çekilmeye başladığı bildiriliyor. Kürt kaynaklara göre ise ABD’nin öncülük ettiği uluslararası koalisyon, SDG’ye yakın zamanda çekileceğine yönelik henüz bir bilgi vermedi. Suriye Savunma Bakanlığı ise SDG bünyesindeki bazı güçlerin, orduya entegrasyonunu görüşmek üzere Haseke kentine bir heyet gönderileceğini duyurdu.

ABD ordusunun, Suriye ordusunun bölgede kontrolü ele geçirmesinden iki hafta sonra, ülkenin kuzeydoğusundaki en büyük üslerinden biri olan güney Haseke vilayetindeki Şaddadi üssünden çekilmeye başladığı ileri sürüldü.

Bu gelişme, ABD’nin bu yılın ortasına kadar Suriye topraklarından tamamen çekilmeye yönelik planı uygulamaya geçirdiğine işaret ediyor.

Irak güvenlik kaynakları, ABD güçlerinin Irak Kürdistan bölgesi yönetim merkezi Erbil’e doğru Şeddadi’den çekilmeye başladığını bildirdi.

Lübnan kaynaklı Al-Akhbar gazetesine konuşan saha kaynakları ise “Bir araç konvoyunun, üssün tahliyesini gerçekleştirmek amacıyla Şeddadi şehrine doğru El-Yarubiyah sınır kapısından girdiğini” ve operasyonun “birkaç gün” süreceğini belirtti.

Kaynaklar, ABD güçlerinin tahliyenin başlangıcını işaret eden bir gözetleme balonunun üssün üzerine yerleştirdiğini, koalisyon savaş uçakları ve helikopterlerinin uçuşuyla eş zamanlı olarak üssün içinde patlama sesleri duyulduğuğunu, seslerin “ABD güçlerinin karargahının imha edilmesi ve silah ve mühimmatın yok edilmesi” sonucu meydana geldiğini öne sürdü.

Çekilme planına ilişkin SDG’ye bilgi verilmedi

Yerel Suriye gazetesi El-Thawra, ismini vermeyen Amerikalı kaynaklara dayandırdığı haberinde Suriye’nin “2014’ten bu yana IŞİD ile mücadele için uluslararası koalisyonun bir parçası olarak kurulan tüm üslerden ABD askerî varlığının bu yıl içinde tamamen çekilmesine tanık olunacağını, Washington’un artık yeni Suriye hükümetini ‘IŞİD ile mücadelede ana ortak’ olarak gördüğünü” vurguladı.

Kürt kaynaklar ise uluslararası koalisyonun Suriye’den tamamen çekilmeye yönelik planı konusunda SDG’yi henüz bilgilendirmediğini aktardı. Bölgedeki ABD varlığının Rimelan, el-Malikiye’deki iki ana üste ve Haseke kenti ile çevresindeki diğer yerlerde devam ettiği ifade edildi. Kaynaklar, uluslararası Koalisyon ile SDG arasında IŞİD’e karşı mücadele koordinasyonun devam ettiği, örgüt üyelerinin ailelerinin de bulunduğu Roj Kampı ile IŞİD üyelerinin bulunduğu bir dizi hapishanenin ise halen SDG tarafından korunmaya devam edildiği kaydedildi.

Fransa aktif olarak devrede

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, IŞİD’e karşı devam eden mücadeleyi, IŞİD tutuklularının Suriye’den Irak’a transferini ve SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonunu görüşmek üzere Suriye ve Irak’ı ziyaret etti.

Ziyareti kapsamında Şam’da Suriye hükümeti yetkilileriyle ve Erbil’de SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile görüşmeler gerçekleştirdi. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede 29 Ocak Anlaşması’nın uygulanma detaylarını ele aldıklarını belirten Abdi, “Suriye’deki Kürtlerin haklarının korunması değerlendirildi” dedi. Abdi, şöyle devam etti:

“29 Ocak Anlaşması’nın uygulanma detayları, IŞİD’e karşı mücadelenin devamı ve IŞİD’li tutuklu ailelerin ve savaşçıların bulunduğu hapishanelerin korunma yolları tartışıldı. Kürt bölgelerinin özel yapısının korunması ve Suriye’deki Kürtlerin haklarının korunması değerlendirildi. Her iki taraf, Kadın Koruma Birlikleri (YPJ) de dahil olmak üzere, askeri ve güvenlik güçlerinin tüm ayrıntılarıyla entegrasyonunu ele aldı. Fransız Bakan, anlaşmanın tam olarak uygulanmasının önemini vurguladı ve ülkesinin bu aşamaya olan desteğini gösterdi.”

Jean-Noel Barrot ise, Fransa’nın bu yeni aşamayı desteklediğini ve anlaşmanın tam olarak uygulanmasına bağlı olduğunu vurguladı. “Hükümetin çalışmalarına devam edebilmesi için Suriyelilere gerekli tüm desteği sağlayacağız” diyen Barrot, “Fransa, yeni bir gelecek inşa etme fırsatı verilen Suriye halkının yanındadır” diye ekledi.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ise X hesabından yaptığı açıklamada, ülkesinin Fransız Dışişleri Bakanı ile Suriye’deki son gelişmeler ve Suriye Cezire bölgesinin entegrasyonunun tamamlanması için atılacak adımlar hakkında görüş alışverişinde bulunduğunu belirtti. Ayrıca, IŞİD ile mücadele ve hapishaneler ile kampların yönetimi konularını “tüm Suriyeliler için sürdürülebilir istikrarı güçlendirecek” şekilde ele aldıklarını, ikili ilişkileri geliştirme ve iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik işbirliğini genişletme olasılıklarını görüştüklerini kaydetti.

Barzani: Anlaşmaya bağlı kalın

Erbil’de temaslarına devam eden Abdi, Irak Kürdistan Bölgesel eski Başkanı Mesud Barzani tarafından kabul edildi. Görüşmede Barzani, “hem Şam’a hem de DSG’ye, aralarındaki anlaşmaya bağlı kalmaları ve Kürt halkının haklarının anayasal güvence altına alınması için koordinasyon içinde olmaları” çağrısında bulundu.

Suriye hükümeti ile SDG arasındaki anlaşmanın uygulanması ve Suriye’deki son gelişmelerin ele alındığı görüşmede Barzani’nin, “Her iki tarafın da anlaşma maddelerinin uygulanmasına bağlı kalması gerektiğini talep ettiği” belirtildi. Başkan Barzani ayrıca, gelecekteki aşamalarda ve yeni anayasada Suriye’deki Kürt halkının haklarının korunması ve sağlamlaştırılması için tüm taraflar arasında koordinasyon olması gerektiğini vurguladı.

Entegrasyon için harekete geçiliyor

Suriye Savunma Bakanlığı Medya ve İletişim Dairesi’nden yapılan açıklamada ise, bakanlığa bağlı bir heyetin SDG bünyesindeki silahlı grupların askeri kuruma entegrasyonunu görüşmek üzere Haseke’ye gitmesinin planlandığı bildirildi. Açıklamada, ziyaretin DSG ile Suriye hükümeti arasında varılan anlaşma kapsamında gerçekleştirileceği ve sürecin sahadaki uygulama boyutlarının ele alınacağı ifade edildi.

Heyetin ziyareti, Suriye hükümetine bağlı güvenlik güçlerinin pazartesi günü anlaşma çerçevesinde Haseke kentine giriş yapmasının ardından geldi. Savunma Bakanlığı’na göre, yapılacak toplantılar ve saha ziyaretleri, entegrasyon sürecini kolaylaştırmayı ve geçişin sorunsuz şekilde yürütülmesini hedefliyor. Bu adımların, Suriye devletinin anlaşma maddelerini tam olarak uygulama konusundaki kararlılığını yansıttığı vurgulandı.

Heyetin programı kapsamında yerel askeri ve güvenlik birimleri ile görüşmeler yapılacağı, aynı zamanda SDG temsilcileriyle koordinasyon sağlanarak personelin orduya entegrasyonuna ilişkin usul ve esasların belirleneceği, sürecin bölgedeki operasyonel hazırlığı koruyacak şekilde yürütülmesinin hedeflendiği aktarıldı. Girişimin Haseke’deki güvenlik düzenlemelerini güçlendirmeyi ve Suriye makamları ile SDG arasında düzenli idari ve askeri iş birliğini desteklemeyi amaçladığı kaydedildi.