İş Başmüfettişi: Amasra’daki maden patlamasından 3 gün önce tamamlanan kontrolde 19 mevzuata karşıtlık tespit etmişiz

Bartın’ın Amasra ilçesinde 42 personelin hayatını kaybettiği maden ocağında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uzmanlarınca gerçekleştirilen ve patlamadan 3 gün önce tamamlanan kontrollerde 19 mevzuata karşıtlığın tespit edildiği, 16’sının teftiş esnasında giderildiği, kalan 3’ü için idari para cezasının önerildiği bildirildi.

Amasra ilçesinde 14 Ekim’de meydana gelen maden faciasının tüm taraflarıyla araştırılarak, benzer kazaların önlenmesine yönelik önlemlerin belirlenmesi maksadıyla kurulan TBMM Araştırma Kurulu, AKP Kayseri Milletvekili Taner Yıldız başkanlığında toplandı.

Toplantının başında her partiden bir milletvekiline söz veren Yıldız ile CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz arasında kelamlı tartışma yaşandı.

Zonguldak’ın Kilimli ilçesinde özel maden ocağında meydana gelen ve 4 çalışanın yaralandığı kazayla ilgili bölgenin milletvekili olarak söz almak istediğini belirten Yavuzyılmaz’ın, “Burada söz vermeniz için daha kaç kişinin ölmesi gerekiyor?” sözlerine Yıldız, “Saygılı olun, haddinizi bilin. Sorduğunuz sorunun ne manaya geldiğini bilin. Kameralar karşısında konuşma isteğinizi anlıyorumfakat buna işleri diğer yerde yapabilirsiniz” sözleriyle tepki gösterdi.

“Her 4 çalışandan biri her yıl kaza geçiriyor”

Komisyonda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Adnan Ertem ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı yetkilileri madenlerdeki kontrollerle ilgili sunum yaptı.

İş Başmüfettişi Alpaslan Kılıçarslan

Kılıçarslan, geçen yıl tüm kesimlerde 15 bin iş yeri kontrolünde 64 milyon 569 bin lira para cezası uygulandığını aktararak, “Geçen yıl 1000 madende kontrol yapmışız. İdari para cezalarının üçte birini madenlerde uygulamışız. Her sene kontrol yapmamıza karşın iyileştirmeler yapılmadığı için idari para cezaları uyguladık. Yeraltı kömür madenlerinde tespit ettiğimiz konuların yarısının giderilmediğini görüyoruz. Programlı teftişlerimizde olağanda eksik konuların giderilme oranı yüzde 95’tirfakat yeraltı kömür ocaklarında yüzde 50’ye yakın giderememe ya da gidermeme oranları var” bilgisini verdi.

“Giderilmeyen konuların ilk sırasında tahkimatın eksik olması var. Toplu ölümlerin yanı sıra çok fazla gündeme gelmeyen tekli ölümlerimiz var. Bunlar göçükler, tahkimat sebebiyle oluşan kazalar. Burada büyük bir eksiklik olduğunu görüyoruz. En fazla giderilemeyen noksanımız bu. Akabinde mekanik, elektrikli ekipman ve tesislerin herhangi bir parlamaya sebep olmayacak nitelikte olması gerektiğine ilişkin tespitler var. Sonra da havalandırmaya ilişkin merkezi gaz izleme sensörlerinin eksik olması yahut hiç olmaması hususu var.”

“Amasra’daki maden patlamasından 3 gün önce tamamlanan kontrolde 19 mevzuata terslik tespit etmişiz”

Patlama nedeniyle 41 çalışanın hayatını kaybettiği Amasra Maden Kuruluşunu her yıl düzenli olarak denetlediklerinin altını çizen Kılıçarslan, şunları kaydetti:

“Amasra Maden Kuruluşu’nda en son kazadan önce 5-11 Ekim tarihleri arası bir kontrolümüz var. Bu kontrolde 19 mevzuata karşıtlık tespit etmişiz. Bunların 16’sı teftiş esnasında giderilmiş, kalan 3’ü için ise idari para cezası önerilmiş. Şu an rapor değerlendirme aşamasındafakat yaklaşık 220 bin lira civarında idari para cezası çıkıyor. Her sene yüksek ölçülerde para cezası görüyoruz. Mevzuata terslik patron tarafından giderilmediği zaman katlayarak para cezası uyguluyoruz. Bu işletmede yazdığımız mevzuata tersliğin ikisi de evvelki teftişlerden geliyor. Aslında patronun gidermediği bir mevzuata karşıtlık var.”

Kılıçarslan, Amasra Maden Kurumunda 2015 yılında oksijen ve hidrojen sülfür sensörünün bulunmaması ile metan bedellerinin merkezi gaz izleme sistemi tarafından kayıt altına alınmaması nedeniyle üretimi durdurma kararı verdiklerini fakat patronun itirazı üzerine mahkemenin, uzman raporu doğrultusunda durdurma kararını kaldırdığını; 2018 yılında eksikliklerden ötürü verilen durdurma cezasına yönelik itirazın bu kere mahkemece reddedildiğini söyledi.

Kılıçarslan, “Son teftişte tespit edilen 3 hususta mevzuata terslik var. Havalandırmanın istikametini zıt çevrilecek özellikte olmaması, elektrik ekipmanlarının gerekli özellikte olmaması. Yani bir gaz deşarjı olduğunda oradaki elektrikli ekipmanların patlamaya neden olmaması gerekiyor. TTK’de bunun muadili ekipmanlar var” sözlerini kullandı.

“Denetimlerin akabinde kâfi sonuçları alamıyoruz”

Sunumun akabinde komisyon üyeleri Bakan Yardımcısı Ertem ve beraberindekilere sorular yöneltti.

Ertem, Soma ve Ermenek’teki maden kazalarından sonra bilhassa emekçi sağlığına yönelik önlemlerin arttırıldığını ve bugüne kadar olumlu sonuçlarının görüldüğünü ifade ederek, son 8 yıllık süreçte iş kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısının azaldığını ifade etti.

Mevzuatta değişiklik yapılması gerekiyorsa Bakanlık olarak katkı sunmaya hazır olduklarını aktaran Ertem, “Her deneyim öteki bir tedbiri beraberinde getiriyor. Buna da biz bigane kalamayız. Mevzuatımızın kâfi olduğu, kontrollerin yapılması noktasında hassasiyet gösterildiği lakin kontrollerin akabinde kâfi sonuçları alamadığımızi bir durum var. Sanki burada caydırıcılıkla ilgili bir sorun mi var? Caydırıcı olma noktasında ya para cezalarını daha fazla yapacağız yahut üretimi durdurmaya ilişkin önlemlere öteki eksiklikleri de alacağız. İlgili bakanlıklarla bunu istişare ederek nasıl bir tahlil getirilebilir, ne yapılabilir, onları yapacağız. Amasra kazasından sonra bu türlü bir çalışmamız olacak” diye konuştu.

Ertem, kazanın neden yaşandığı konusundaki soruya, “Hepimizin üzerinde durduğu havalandırmayla alakalı eksikliğin, tali havalandırma ünitelerinden birisinin ilişkisinin olmadığını ve yetersiz olduğuyla alakalı bir tespit var. Bu tespit, Çalışma Bakanlığımızın tespiti olarak bizde de var. Kazadan 3 gün önce bitirdiğimiz kontrolümüzde bu eksiklik tespit edilmiş lakin bunun üretimi durdurmayı gerektirecek seviyede olmadığına ilişkin de bir öngörümüz var” cevabını verdi.

Ertem, kaza öncesinde metan gazı oranının 2’nin üzerine çıktığı yönünde bir raporlarının olmadığını sözlerine ekledi.