Yetkililer, Montes’in ABD’nin Küba’daki istihbarat operasyonlarının neredeyse tamamını ifşa ettiğini söylemişti

ABD’nin yakaladığı en ünlü Soğuk Savaş dönemi casuslarından biri olan Ana Montes, 20 yıldan fazla hapis yattıktan sonra serbest bırakıldı.
65 yaşındaki Montes, Savunma İstihbarat Ajansı’nda analist olarak çalışırken Küba hesabına casusluk yaparken yakalanmıştı.
2001’de tutuklanmasının akabinde yetkililer, Montes’in ABD’nin Küba’daki istihbarat operasyonlarının neredeyse tamamını ifşa ettiğini söylemişti.
Bir yetkiliyse, Montes’in ABD tarafından yakalanan casuslar arasında “en çok hasar vereni” olduğunu söylemişti.
Cleave “Dolayısıyla Kübalılar onlar hakkında bildiğimiz her şeyin farkındaydı ve bunu lehlerine kullanabiliyorlardı. Buna ek olarak çalışma arkadaşlarıyla yaptığı sohbetlerde Küba’yla ilgili tahminlere nüfuz edebiliyordu ve ayrıyeten topladığı bilgileri diğer güçlere aktarma fırsatını da buldu” demişti.
Montes tutuklanmasının akabinde dört Amerikan casusunun kimliklerini açığa çıkartma ve çok büyük ölçüde kapalı bilgiyi aktarmakla suçlandı. 25 yıl hapis cezası veren yargıç, Montes’i “tüm bir ulusu” tehlikeye atmakla suçlamıştı.
Ancak Soğuk Savaş döneminde yakalanan diğer meşhur casusların bilakis, Montes’in motivasyonu ideolojiydi. Kısmen Reagan idaresinin Latin Amerika’daki faaliyetleri nedeniyle Küba istihbaratıyla çalışmayı kabul etmişti.
Savunma Bakanlığı’nın raporuna göre Montes bilhassa ABD’nin Nikaragua’da savaş kabahatleri işlemekle suçlanan sağcı kontra gerillalarına verdiği dayanağa öfkelenmişti.
Nikaragua’daki Amerikan faaliyetlerine kızgınlığını dile getirmesinden sonra Montes’e ilk olarak, Johns Hopkins Üniversitesi’ndeki bir arkadaşı yaklaşmıştı. Daha sonra New York’ta yediği bir akşam yemeğinde bir Küba istihbaratı görevlisiyle tanıştırıldı.
Havana’da eğitim almasından bir yıl sonra Savunma İstihbarat Ajansı’na girdi ve burada kurumun Küba yönetimi konusundaki kıdemli analisti oldu.
Neredeyse 20 yıl boyunca başkent Washington’daki restoranlarda birkaç haftada bir Kübalı irtibatlarıyla buluştu ve bir davet aygıtı aracılığıyla çok saklı bilgiler yolladı. Talimatlarını ise kısa dalga radyo üzerinden yapılan yayınlarla aldı.
Amerikan istihbarat yetkililerinin bir hükümet çalışanının Küba hesabına casusluk yaptığı bilgisini almasından sonra Eylül 2001’de tutuklandı.
Montes serbest bırakılmasının akabinde beş yıl daha nezaret altında tutulacak ve internet kullanımı gözlemlenecek. Montes ayrıyeten kamuda çalışamayacak ve izin verilmeden yabancılarla buluşamayacak. Fakat Montes’i tutuklayan FBI casuslarından Pete Lapp, Montes’in Kübalı casuslarla yeniden temas kurmaya çalışacağını sanmadığını söyledi. Lapp “Hayatının o kısmı sona erdi. Onlar için yapacağını yaptı. Özgürlüğünü tehlikeye atacağını sanmıyorum” dedi.