Ukrayna tahıl muahedesi için Türkiye ve BM’ye başvuracak

Ukrayna’nın Karadeniz tahıl anlaşmasının uzatılması ve kapsamının genişletilmesi için bu hafta içinde Türkiye ve Birleşmiş Milletler’e (BM) başvuracağı bildirildi.

Reuters haber ajansına konuşan Ukrayna Altyapı Bakan Yardımcısı Yuri Vaskov, mutabakatın en az bir yıl daha uzatılmasını ve Mikolayiv limanlarını da kapsamasını talep edeceklerini açıkladı. Resmi talebin Türk makamları ve BM’ye bu hafta iletileceğini belirten Vaskov, görüşmelerin kesin tarihiyle ilgili bir bilgi vermedi.

Ukraynalı yetkili, “Anlaşmanın 120 gün değil, en az bir yıllığına uzatılmasını istiyoruz. Zira Ukrayna ve global tarım piyasalarının ihracat hacmini uzun vadeli planlayabilmesi gerekiyor” diye konuştu.

“Denetimler hızlandırılsın” çağrısı

Vaskov, Türk Boğazlarındaki kontrollerin hızlanması ve gemi kuyrukları oluşmasının engellenmesi için kontrol ekiplerinin sayısının artırılmasında ısrarcı olacaklarını da belirtti. Ukrayna geçmişte de Rus kontrol ekiplerinin işi ağırdan aldığı ve Ukrayna’nın tahıl ihracatını geciktirdiği suçlamasında bulunmuş, lakin Rusya bu suçlamayı reddetmişti.

Vaskov, Rusya’nın bölgede yalnızca üç kontrol ekibi bulunduğunu ifade ederek Kasım ayından bu yana durumda bir düzgünleşme olmadığını kaydetti. BM, Türkiye ve Ukrayna’nın gerektiğinde günde 40 kontrol yapmaya hazırlıklı olduğunu söyleyen Vaskov, yaklaşık 140 geminin beklemede olduğunu ifade ederek kontrollerin hızlandırılmasına ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Anlaşma uyarınca Boğazlardan geçecek gemiler, İstanbul’da oluşturulan Müşterek Koordinasyon Merkezindeki Türk, Ukraynalı, Rus ve BM’ye bağlı ekipler tarafından güvenlik denetiminden geçiriliyor.

“Mikolayiv limanları da muahedeye dahil edilsin”

Dünyanın çok önemli tahıl ihracatçıları arasında yer alan Ukrayna’nın ihracatı, 2022-2023 döneminde 20 Şubat itibarıyla yüzde 28,7 azalarak 30,3 milyon tona gerilemişti. Ukrayna Altyapı Bakan Yardımcısı Vaskov, ülkesinin tahıl muahedesi çerçevesinde ayda 3 milyon ton tarım eseri ihraç ettiğini, fakat bu miktarı 6 milyon tona çıkarabileceklerini, Mikolayiv limanının da eklenmesi durumunda ihracatın 8 milyon tona ulaşabileceğini kaydetti.

Ukraynalı yetkili, Rus işgali öncesinde toplam besin ihracatının yüzde 35’ini karşılayan Mikolayiv limanlarının mutabakata dahil edilmeye hazır olduğunu ve faaliyetlere başlamasının en fazla iki hafta süreceğini kaydetti.

Türkiye ve BM arabuluculuğunda geçen yıl Temmuz ayında İstanbul’da imzalanan tahıl koridoru mutabakatı, Ukrayna’ya ait Odessa, Çernomorsk ve Pivdennyi (Yujnıy) limanlarından ihracatı kapsıyordu. İlk etapta dört aylığına varılan muahedenin süresi Kasım ayında dört ay dahauzatılmıştı. Yeniden uzatılmaması durumunda anlaşma 18 Mart’ta geçerliliğini yitirecek.