AB Ukrayna’daki savaş kabahatleri için Lahey’de soruşturma merkezi açıyor

Avrupa Birliği (AB) Ukrayna’daki savaş suçu ve insan hakları ihlalleri konusunda doküman ve bilgi toplamak amacıyla Lahey’de bir uluslararası soruşturma merkezi açıyor.

Merkez, Ukrayna’daki savaş suçlarına ilişkin uluslararası özel mahkemenin temelini oluşturacak. Avrupa Birliği Cezai Mevzularda Adli İşbirliği Ajansı (Eurojust) tarafından desteklenen uluslararası soruşturma grubunun bir kesimi olan merkez, Rusya’nın işgali sonrasında işlenen suçlara ilişkin ispat toplayacak.

Hollanda tarafından, 12 Aralık’ta AB Dışişleri Bakanları toplantısında gündeme getirilen, Ukrayna için özel bir “işgal mahkemesi” önerisi AB tarafından da destekleniyordu.

Perşembe günü 15 komisyon üyesiyle birlikte Kiev’i ziyaret eden AB Kurulu Başkanı Ursula von der Leyen, Lahey’de bir Ukrayna Uluslararası Soruşturma Merkezi kurulacağını açıkladı.

Merkezin açılış tarihi şimdi kamuoyuna duyurulmasa da basına bilgi veren AB kaynakları, bunun kısa süre içinde gerçekleşmesini beklediklerini söyledi.

Merkez AB makamlarının yanı sıra Lahey’deki Uluslararası Ceza Muhakemesi ile de işbirliği içinde çalışacak.

Merkez, Ukrayna’da işlenen savaş suçlarına ilişkin delillerin toplanmasını koordine edecek ve Eurojust tarafından desteklenen 6 ülkenin yer aldığı ortak soruşturma ekibinin kesimi olacak.

UCM’de Rusya’nın veto olasılığı

Rusya, Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni tanımıyor. BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olan Rusya’nın veto mümkünlüğü nedeniyle, Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi, Ukrayna’nın işgaline ilişkin soruşturma yapamıyor.

Hollanda hükümetine göre, saldırganlık çok önemli bir uluslararası suç iken, yasal boşluk nedeniyle Rusya’nın faaliyetleri cezasız kalıyor. Bu nedenle Lahey’de kurulacak merkezle, cezasızlıkla mücadele konusundaki açığın kapatılması amaçlanıyor.

Ukrayna Uluslararası Savaş Kabahatleri Soruşturma Merkezi’nin derleyeceği evrak ve deliller ışığında, Rusya’nın hangi mahkemede yargılanacağı kararlaştırılacak.

Savaş kabahatleri, insanlığa karşı suçlar, soykırım ve öteki bir ülkeye yönelik atağa ilişkin mevzuları ele alan Uluslararası Ceza Mahkemesi, Rusya’nın veto engeli nedeniyle bu davaya bakmayacak.