AB ülkeleri gaza tavan fiyat uygulamayı ve elektrik piyasasını askıya almayı tartışıyor

Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, süratle artan enerji fiyatlarına karşı doğal gaza tavan fiyat getirme, spot elektrik piyasalarında ticaretin askıya alınması ve elektrik tüketiminin azaltılması seçenekleri ele alacak.

AB üyesi 27 ülkenin enerji bakanları, 9 Eylül’de Brüksel’de olağanüstü toplantı yapacak. Toplantıda, yüksek enerji fiyatlarını azaltmak için mümkün acil tedbirler ve kışa hazırlık durumu görüşülecek.

AB dönem başkanı Çekya’nın toplantıya ilişkin hazırladığı taslak evraka göre, bakanlar doğal gaz fiyatlarının elektrik fiyatları üzerindeki tesirini sınırlamak için yapılacakları tartışacak.

Tavan fiyat

Elektrik üretimi için kullanılan doğal gaza tavan fiyat uygulanarak bu ürünün fiyatının süreksiz olarak sonlandırılması, Rusya’dan ithal edilen gaza tavan fiyat getirilmesi, gaz santrallerinden elektrik üretiminin süreksiz olarak Avrupa elektrik piyasasında fiyat oluşumu dışında tutulması ve gaz dışındaki kaynaklara tavan fiyat getirilmesi bakanların görüşeceği bahisler arasında yer alacak.

Ayrıca, enerji piyasadaki likiditenin artırılması için de çeşitli seçenekler değerlendirilecek.

Yüksek teminat ölçüleriyle karşılaşan enerji piyasası iştirakçilerine ek kredi hattı ve likidite sağlanması, Avrupa’da türev piyasaların süreksiz olarak askıya alınması ve karbon piyasasının elektrik fiyatlarına tesirinin hafifletilmesi gibi mevzular da görüşülecek.

Bakanlar, AB çapında elektrik tüketimin azaltılması ve bu mevzuda bir hedef belirlenmesi üzerinde de fikirlerini paylaşacak.

Rusya gaz tavan fiyat uygulamasına karşı

Rusya, doğal gaza tavan fiyat uygulamasının kabul etmeyeceğini açıklamıştı. Rus yetkiler, Rusya’nın Avrupa’ya doğal gazın uluslararası fiyatların altında satılmasına izin verilmeyeceğini, petrolde olduğu doğal gaza tavan fiyat uygulayacak ülkelere gaz sevkiyatı yapılmayacağını bildirmişti.

Uzmanlar, Avrupa’ya esasen kısıtlı ölçüde sağlanan Rusya’dan gaz akışının tamamen kesilmesinin, Avrupa’nın tüketiminin en ağır olduğu kış döneminde meşakkatlere yol açacağını belirtiyor.

Öte yandan gaz santrallerinin Avrupa’daki elektrik fiyat oluşumunun dışında tutulması da kolay görünmüyor.

Mevcut sistemde AB’deki toptan elektrik fiyatı, toplam elektrik talebini karşılamak için ihtiyaç duyulan son üretici tarafından ve çoklukla süratle devreye alınabilen doğal gaz santrallerince belirleniyor.

Doğal gaz fiyatlarındaki süratli yükseliş bu piyasanın istikrarını bozmuş durumda. Lakin, gazın elektrik üretimindeki kaynak fiyatlarından ayrıştırılması durumunda rüzgar ve güneş yenilenebilir enerji kaynaklarla nükleer ve kömür elektrik piyasası içinde farklı fiyatlanacak.

Böylece, gaz dışındaki kaynaklara yapılan ödemenin daha düşük olması ve piyasadaki elektrik fiyatlarının gerilemesi planlanıyor.

Bu müdahale karşısında ise gaz tedarikinde problemler yaşanabileceği ya da diğer kaynaklardan üreticilerin yatırımlarına karşı serbest piyasa fiyatlarının altında getiriyi olumsuz karşılaması söylediği söz edilen olacak.

Elektrik tüketiminin düşürülmesi

AB, daha önce doğal gazda yaptığı aynıi üye ülkelerin elektrik tüketimlerini düşürmelerini istemeye hazırlanıyor. Birlik, Rusya’dan tedarikteki düşüşü gaz tüketimini yüzde 15 azaltarak hafifletmeyi planlıyordu.

Ancak elektrik piyasası ile doğal gaz piyasası farklı yapılara sahip. Doğal gaz depolaması mümkün olan bir eserken elektriği saklamak ve ihtiyaç duyulduğunda tüketmek mümkün olmuyor. Bu nedenle elektrik tüketimindeki bir düşüşün piyasaları bir ölçüde rahatlatacak tesiri olması beklenirken, enerji krizine karşı kesin bir tahlil ortaya koyması mümkün görünmüyor.

Avrupa ülkelerinde son devirde elektrik ve doğal gaz fiyatları tarihi zirve yaptı.

Rusya’nın Avrupa’ya Kuzey Akım boru çizgisinden doğal gaz akışını süresiz durdurduğunu açıklamasının akabinde Avrupa’da gaz fiyatları süratle yükseldi.

Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de işlem gören ekim vadeli gaz kontrat fiyatları, 2 Eylül’de yaklaşık 214 Euro düzeyinde kapanmıştı. Doğal gazın megavatsaat fiyatı bugün yüzde 26 artarak 270 Euro’nun üzerine çıkmıştı.