Afganistan’da okula gitmesi yasaklanan kız çocukları medreselere gidiyor

Taliban’ın Ağustos 2021’de ele geçirmesinin akabinde Afganistan’da kız çocukları orta dereceli okullardan men edilmişti. Kararın akabinde ülkede medreselerin sayısını artırdı.

Kabil ve Kandahar’da üç medreseyi ziyaret eden AFP’ye göre, geçen yıldan bu yana medreselere giden kız öğrenci sayısı iki katına çıktı.

Independent Türkçe’nin aktardığına göre, İslami eğitim verilen medreselere yüklü olarak orta okul ve lise çağındaki kız çocukları gidiyor. Erkek çocuklar ise medreselerde farklı saatlerde ve farklı kısımlarda eğitim görüyor. Matematik ve edebiyat gibi derslerin yerine, Arapça Kur’an eğitiminin verildiği medreselerde, ayetlerin manasını öğrenmek isteyen çocuklara ise farklı dersler veriliyor.

“Bizim için artık tek açık yer medrese”

Medresede eğitim gören 16 yaşındaki Farah, AFP’ye yaptığı açıklamada “Eğitimden men edildiğimiz için bunalımdaydık. Daha sonra ailem en azından buraya gelmeme karar verdi. Bizim için artık tek açık yer medrese” tabirlerini kullandı. Avukat olma hayalinin yok edildiğini belirten Farah, yeniden de ailesi derslere katılmasına izin verdiği için kendini şanslı hissettiğini söyledi.

“Medreselerde bir gelecek yok”

Daha önce tıp fakültesinde okuyan fakat şimdi Kandahar’daki bir medresede öğretmenlik yapan Hosna ise, “Üniversitede eğitim almak bir gelecek inşa etmemize yardım ediyor, haklarımızın farkında olmamızı sağlıyordu.medreselerde bir gelecek yok. Buraya öteki devaları olmadığı için geliyorlar” dedi.

Afganistan’da eğitim çıkmazı

Afgan hükümetine yakın kimi yetkililere göre, kararlar dini lider Hibatullah Akhundzada ve etrafında bulunan kimi dini danışmanlar tarafından alınıyor. Kendi İslami buyrukluğunu inşa eden Akhundzada, aynı vakitte yüzlerce yeni medresenin inşa edilmesi talimatını da veren isim.

Kabil’deki yetkililer kız çocuklarına getirilen okul yasağına münasebet olarak, başka sınıflar ve İslami üniformaların eksikliğini gösteriyor. Fakat hükümet okulların er yahut geç açılacağı konusunda hala ısrarcı.

Eğitime getirilen mahzurlar Taliban idaresiyle uluslararası toplum arasında uzlaşma sağlanamayan temel mevzulardan biri. Dünya üzerinde hiçbir ülke Taliban hükümetini tanımıyor. Taliban ise nüfusun yarısından fazlasının açlıkla mücadele ettiği ülkede ekonomiyi su üzerinde tutmaya çalışıyor.

Medreselerde verilen eğitim

Sadece İslami eğitimin verildiği medreselerde verilen eğitimin kalitesi de tartışma konusu. Uzmanlar, medreselerin çocukları iş hayatına hazırlayacak eğitimi vermekten uzak olduğunu söylüyor.

Dini mevzular üzerine konuşmak için yerel televizyonlara sık sık çıkan akademisyen Abdul Bari Madani bu mevzu ile ilgili, “Koşullara bakarsak, çağdaş eğitim ihtiyacı bir öncelik. İslami dünyanın geri kalmaması için efor harcanması ve çağdaş eğitimin ülkeye ihanet olduğu fikrinden kurtulunması gerekiyor” dedi.

Kandahar bölgesi eğitim müdürlüğünde İslami Çalışmalar departmanının başında bulunan Nimetullah Ulfat ise, “Hükümet gece gündüz medreselerin sayısını nasıl artıracağını düşünüyor. Buradaki fikir bu ülkenin yeni jenerasyonuna iyi eğitim, iyi prensipler ve iyi ahlak kazandırabilmek” tabirini kullandı..

Dünya genelinde medreseler militanlıkla da ilişkilendiriliyor. Taliban’ın birçok önderinin eğitim gördüğü Pakistan’daki Darul Uloom Haqqania medresesi bu nedenle “Cihat Üniversitesi” olarak anılmaya başlanmıştı.