Akran zorbalığına karşı önleyici model: Dünya örnekleri Türkiye’ye uyarlanacak

TBMM Akran Zorbalığını Araştırma Alt Komisyonu’nun taslak raporunda, dünyada uygulanan zorbalıkla mücadele programları ele alındı. Raporda, “Olweus”, “KiVa”, “ViSC”, “NoTrap” ve “Free of Bullying” modellerinin Türkiye’nin sosyo-kültürel yapısına uygun biçimde uyarlanmasının hedeflendiği belirtildi.

Meclis Akran Zorbalığını Araştırma Alt Komisyonu’nun taslak raporunda, akran zorbalığıyla mücadelede kullanılan uluslararası programlara yer verildi. Raporda, okul, sınıf ve bireysel müdahaleleri kapsayan Olweus Zorbalığı Önleme Programı’nın zorbalık vakalarını yüzde 20 ila 70 oranında azalttığı ifade edildi.

Akran destekli modeller öne çıktı

Türkiye Gazetesi’nin aktardığına göre, Finlandiya’da uygulanan KiVa programının, zorbalığa tanık olan öğrencilerin müdahale becerilerini artırmayı ve mağdurlara destek sağlamayı amaçladığı belirtildi. Avusturya’daki ViSC programında öğretmen ve öğrencilerin sosyal becerilerinin güçlendirilmesi hedeflenirken, İtalya’da geliştirilen NoTrap modelinde öğrencilerin akranlarına destek verecek şekilde eğitildiği aktarıldı. İskandinav ülkelerinde çocuk bakım merkezleri, anaokulları ve ilkokullarda kullanılan Free of Bullying programının ise çocuklarda aidiyet duygusunu güçlendirerek zorbalığı önlemeyi amaçladığı kaydedildi.

Türkiye’ye uyarlama hedefi

Raporda, uluslararası örneklerin Türkiye’nin yapısına uygun biçimde uyarlanmasının hedeflendiği belirtildi. Akran zorbalığıyla mücadelede yalnızca cezai önlemler değil, önleyici ve eğitici yaklaşımların da önem taşıdığı vurgulandı.

Türkiye verileri rapora girdi

Taslak raporda, Türkiye’de zorbalık yapma oranının yüzde 50’nin üzerinde olduğu, zorbalığa maruz kalan öğrencilerin oranının ise yüzde 70’e yaklaştığı belirtildi. Yaklaşık 18 milyon öğrencinin bulunduğu Türkiye’de, 10 milyona yakın öğrencinin doğrudan akran zorbalığına maruz kaldığı ya da zorbalık davranışı sergilediği kaydedildi. Raporda, işlevsel zorluk yaşayan çocukların daha yüksek risk altında olduğuna dikkat çekildi. Bu gruptaki çocukların en az bir zorbalık türüne maruz kalma oranı yüzde 27,2 olarak belirtilirken, 6-17 yaş grubundaki çocuklarda zorbalığa uğrama oranı yüzde 13,8 olarak aktarıldı.