Alparslan Kuytul operasyonu: Furkan cemaati nedir?

Alican Uludağ

Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında Furkan Hareketi lideri Alparslan Kuytul’un arasında bulunduğu 32 kişi gözaltına alındı.

Kuytul ve gözaltına alınan şüphelilere “suç örgütü kurma ve yönetme, örgüt üyeliği, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, nitelikli dolandırıcılık, resmî belgede sahtecilik ve Vergi Usul Kanunu’na muhalefet” suçlamaları yöneltiliyor.

2018 ve 2022 yıllarında iki tutukluluk dönemi geçiren Alparslan Kuytul, son dönemde cemaat faaliyetlerinden çok siyasi iktidara yönelik muhalefetiyle öne çıkıyor.

Kuytul, özellikle Süleymancılar cemaatine yönelik operasyonu “Teslim olmasınlar” diyerek açıktan eleştirdi. Alparslan Kuytul’un başta 15 Temmuz darbe girişimi olmak üzere birçok konuda iktidar tezlerinin dışında görüşleri var.

Diyanet’e göre Mısır’daki Ezher Üniversitesi’nde dini eğitim alan Alparslan Kuytul’un demokrasi ve laiklik karşı faaliyet yürütüyor.

DW Türkçe, son operasyonla birlikte gözlerin çevrildiği Furkan cemaati ve lideri Alparslan Kuytul’a mercek tuttu.

Furkan cemaati ne zaman kuruldu?

Kendilerine Furkan Hareketi diyen Furkan cemaatinin geçmişi 12 Eylül 1980 askeri darbe dönemine dayanıyor. Cemaat, 1981 yılında Alparslan Kuytul tarafından kuruldu. Ancak Furkan Hareketi, resmi olarak Adana’da 22 Kasım 1994’te Furkan Eğitim ve Hizmet Vakfı’nın kurulmasıyla kimlik kazandı.

Diyanet İşleri Başkanlığının gizli tarikatlar raporunda Furkan Hareketi, “selefi” görüşlere sahip cemaatler arasında sıralanıyor.

Furkan cemaatinin internet sitesinde ise Furkan Hareketi’nin düşüncesinin merkezinde “tevhid” kavramı bulunduğuna dikkat çekiliyor. Kuytul kendilerini Kuran ve sünneti kendine rehber edinmeyi esas alan “Rabbani” hareket olarak tanımlıyor. Hareketin açıklamasına göre tevhid, Allah’ın tek ilah olmasının yanı sıra “tek otorite ve kanun koyucu” olarak kabul edilmesini ifade ediyor. Cemaat, “Türkiye’de Tevhid’in anlaşılması ve neslin eğitilmesi adına yapılan Öncü Nesil projesi” yürütüyor.

Hareket, bu anlayışın yalnızca bireysel ibadetlerle sınırlı olmadığını, toplumsal ve siyasal hayatı da kapsadığını savunuyor. Kendi ifadeleriyle amaç, “Allah’ın sözünün geçerli olduğu, adalet ve İslami değerlerin hâkim olduğu bir toplum oluşturmak.”

Bu yaklaşım, hareketin sık kullandığı “Allah’ın dünyasında Allah’ın dediği olmalı” sloganında da karşılık buluyor. Furkan Hareketi, İslam’ın toplumsal hayatı düzenleyen bir sistem olduğu görüşünden hareketle “İslam medeniyetini” yeniden inşa etmeyi hedeflediğini belirtiyor.

Furkan cemaati neyi hedefliyor?

Hareket, toplumsal değişimin eğitim yoluyla gerçekleşebileceğini düşünüyor. Kuran, tefsir, hadis, fıkıh, siyer, İslam tarihi ve siyaset gibi alanlarda dersler, konferanslar ve seminerler düzenlediğini belirtiyor. Özellikle Alparslan Kuytul, “Cuma Tefsir Dersleri” adıyla her Cuma günü Youtube hesabından dini eğitim veriyor. Ancak bu yayınlarda güncel konulara da değiniyor.

Furkan Hareketi’nin kendi tanımında hedef, Muhammed Peygamber dönemindeki “sahabe kuşağına” benzer biçimde Kuran ve sünneti merkeze alan bir “öncü nesil” yetiştirmek.

Furkan Vakfı, Adana merkezli kurulsa da bugün Türkiye’nin en az 30 kentinde örgütlenmiş durumda. İstanbul, Ankara, Konya, Diyarbakır ve Antalya gibi kentler başı çekiyor. Özellikle Alparslan Kuytul’un sosyal medyadaki yayınları ve Furkan Nesli Dergisi üzerinden cemaat ideolojik tabanını genişletiyor.

Diyanet’e göre Kuytul demokrasi karşıtı

Diyanet İşleri Başkanlığının raporunda ise Furkan çizgisinin özellikle demokrasi ve laiklik karşıtı yaklaşımı öne çıkarılıyor. Rapora göre Alparslan Kuytul, demokrasiyi yalnızca seçim ve özgürlüklerden ibaret bir yönetim biçimi olarak görmüyor; onu, egemenliği insanlara veren ve ilahî hükmün yerine beşerî iradeyi koyan bir sistem olarak değerlendiriyor. Bu nedenle demokrasinin İslami açıdan kabul edilemeyeceğini savunuyor.

Raporda Kuytul’un, demokrasilerde yalnızca fikir ve ifade özgürlüğünün değil, İslam’ın haram kabul ettiği fiillerin de serbest bırakılabildiğini ileri sürdüğü aktarılıyor. Ona göre bir Müslüman’ın bu anlayışı kabul etmesi mümkün değil. Demokrasi bu yönüyle yalnızca bir yönetim modeli değil, İslam’ın yerine konulan beşerî bir ideoloji niteliğinde.

2018’de tutuklandı, beraat etti

İktidara muhalif bir çizgisi olan Furkan Hareketi, özellikle 2014 yılından bu yana sık sık polis ve yargı ile karşı karşıya geldi. 2014’te Alparslan Kuytul’un konferans vereceği bazı salon anlaşmaları iptal edildi. Furkan Hareketi’ne karşı ilk operasyon, 2018 yılında yapıldı. 30 Ocak 2018’de Adana merkezli operasyon kapsamında Alparslan Kuytul ve Furkan Eğitim ve Hizmet Vakfı yöneticileri tutuklandı. Furkan Vakfı’na kayyım atandı.

Kuytul, 2018 operasyonunun ardından “silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek yardım etme” ve “silahlı terör örgütünün propagandasını yapma” suçlarından yargılandı. 8 Kasım 2018’de tahliye edildi. Kuytul, “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı davada 3 Kasım 2020’de beraat etti. Kuytul, Mayıs 2022-Haziran 2023 arasında da yine tutuklu kaldı.

Alparslan Kuytul kimdir?

Furkan cemaati lideri Alparslan Kuytul, 1965 yılında Adana’da doğdu. Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, İnşaat Mühendisliği bölümünden 1988 yılında mezun oldu. Aynı yıl Kardeşler Kitabevini kurdu. 2011’de ise Furkan Nesli Dergisi yayın hayatına başladı.

Alparslan Kuytul, diğer selefi liderler gibi Ortadoğu’da dini eğitim aldı. 1992’de Mısır’ın Ezher Üniversitesi Şeriat Fakültesi İslam Hukuku bölümünde başladı. 1997’de mezun olduktan sonra Türkiye’ye döndü. Ezher Üniversitesi’nde eğitimine devam ederken 1994 yılının Kasım ayında Furkan Eğitim ve Hizmet Vakfı’nı kurdu. Semra Kuytul ile evlenen Alparslan Kuytul’un dört kızı ve bir oğlu bulunuyor.

Kuytul’un tartışmalı açıklamaları

Alparslan Kuytul, yalnızca bir cemaat lideri olmasının ötesinde siyasi açıklamalarıyla ön plana çıktı. Özellikle siyasi iktidarı eleştiren açıklamalar yaptı. Kuytul’un 15 Temmuz gecesi yaptığı canlı yayında, “Müslümanların hayrına olmasını vesile kılsın” dediği ortaya çıktı. Başka bir açıklamasında ise 15 Temmuz’a “tiyatro” dedi. Kuytul, son olarak Süleymancılar cemaatine yönelik operasyonu eleştirirken, “Eğer suçlularsa olay çıkartmalarına gerek yok. Ama eğer suçsuzlarsa mücadele etmelidirler. Suçsuzlarsa mücadele etsinler. Teslim olmasınlar. Devlet de hükümet de her cemaati susturamayacağını öğrenmeli. Her yere kayyım atamayacağını öğrenmeli. Cemaatin başına kimin geçeceğine devlet mi karar verecek? Çok fena alıştılar kayyım atamaya” ifadesini kullandı.

( DW )