Altılı masada planlamalar, ‘Kasım’da erken seçim’ mümkünlüğü gözetilerek yapıldı

İlk olarak “güçlendirilmiş parlamenter sistem” konusunda mutabakata varan 6 muhalefet partisi, Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu’nun ev sahipliğindeki dördüncü toplantısında, “işbirliği süreci”ne ilişkin “tutum belgesi”, “temel prensipler ve hedefler” başlığı altında 10 maddelik bildiri üzerinde de uzlaşmaya vardı.

Toplantıdan çıkan ikinci somut sonuç ise daha önce kurulan 4 kurulun çalışmalarını kamuoyuna açıklamak için takvim ortaya koymaları oldu. Kulislere yansıyan bilgilere göre, bu kararlarda, Kasım ayında yapılabilecek bir “erken seçim olasılığı” tesirli oldu.

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’in ev sahipliğini üstleneceği bir sonraki toplantının tarihi ise 3 Temmuz olarak belli oldu.

Muhalefet önderlerinin Pazar günü bir araya geldiği toplantı yaklaşık 7 saati buldu ve gece saat 02:20’de, alınan kararlar yazılı açıklamayla kamuoyuna duyuruldu.

Seçim öncesi ve sonrasına dönük işbirliği prensiplerini içeren 10 maddelik “temel prensipler ve hedefler” bildirisinin yanısıra, “parlamenter sisteme geçiş süreci”, “seçim güvenliği”, ekonomi konusundaki temel amaçları içeren çalışma yapmakla görevlendirilen, “kurumsal reformlar” ve parlamenter sisteme geçiş için anayasal ve yasal değişikliklerle ilgili çalışmayı yürüten komitenin çalışmaları da büyük ölçüde takvime bağlandı.

6 parti temsilcisinden oluşan seçim güvenliği kurulu, hazırladığı çalışmayı 6 Haziran’da, kurumsal ıslahatlar kurulu 13 Haziran’da, anayasal ve yasal değişiklikler komitesi da bir sonraki toplantıya kadar çalışmasını tamamlayacak. Lakin geçiş süreci komitesi için net bir takvim konulmadı ve çalışmalarının daha uzun soluklu olacağı değerlendirildi.

Başkanların ortak metin için teklifleri

Edinilen bilgiye göre başkanların en uzun süren görüşmesinde, iktisattan, dış siyasete kadar çabucak her alandaki gelişmeler ele alındı. Önderlerin mesaisinin büyük kısmını ise 10 maddelik “temel unsurlar ve hedefler” bildirisinin hazırlanması oluşturdu.

Daha önce her siyasi partinin yaptığı çalışmalar doğrultusunda, ortak başlıklar belli oldu. Ayrıyeten her lider, diğer partilerle çelişmeyecek tekliflerini de masaya getirdi. Bildiride yer alan 10 madde içinde “Kuvvetler ayrılığı unsuruna dayalı güçlendirilmiş parlamenter sistem”, “siyasi etik reformu” aynıi başlıklar ortak teklif olarak yer alırken, Kılıçaroğlu’nun temel telaffuzlarından olan “hiçbir çocuğun yatağa aç girmeyeceği” vaadi de “sosyal devlet ve gelir adaleti” başlığı içinde yer buldu.

Getty Images Liderler 28 Şubat 2022’de Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem temasıyla bir araya gelmişti.

6’lı masa kurulmadan önce “dinsel kazanımların korunacağı” taahhüdü içeren bildiri hazırlanması teklifini ilk gündeme getiren isim olan Davutoğlu da bu teklifini masaya taşıdı. “Din ve vicdan özgürlüğü” başlığı altında, “Kamusal ve özel ömürde herkesin inanç pratiğine saygılı olmayı özgürlükçü laiklik anlayışın mecburî bir gereği olarak görüyoruz. Bu bağlamda din ve vicdan özgürlüğü çerçevesindeki kazanımların koruyucusu ve garantisi olacağız” sözleri temel prensipler bildirisine girdi.

“Hiçkimsenin siyasi tercihleri nedeniyle suçlanmayacağı, toplumsal barışın rövanşist bir tutum ve kolektif suç anlayışı üzerinden zarar görmesine izin verilmeyeceği” taahhüdünü içeren “toplumsal barış ve tarafsız-bağımsız yargı önünde hesap verebilirlik” başlığı ise Babacan’ın önerisi doğrultusunda metinde yer aldı.

Erken seçim göstergeleri

Edinilen bilgiye göre masada, 6 yahut 27 Kasım’da bir erken seçim olabileceği güçlü mümkünlük olarak ifade edildi. İktidarın, ekonomik göstergeler dikkate alındığında, “zamanında bir seçimi” göze alamayabileceği görüşünün yük kazandığı masada kimi liderler, AKP’nin teşkilatlarına “seçime hazır olun” talimatı verdiğine dikkat çekti.

İktidarın Temmuz ayında memur fiyat artışlarını, taban fiyata ara zam, tarım kesitine dönük birtakım iyileştirmeler, 3600 ek gösterge gibi adımlarla, hayat pahalılığına karşı süreksiz bir olumlu hava oluşturabileceği görüşü dile getirildi.

Suriye’ye yönelik mümkün operasyonun, “erken seçimin en çok önemli göstergesi” olacağı değerlendirmesinin yapıldığı toplantıda, bu nedenle muhalefetin hazırlıksız yakalanmaması için başta temel prensip ve gayelerin belirlenmesi olmak üzere çalışmaların hızlandırılması görüşü benimsendi.

Edinilen bilgiye göre Davutoğlu, temel maksatlar ve prensipler bildirisinin yanısıra 4 komitenin yaptığı çalışmaların da kamuoyuna açıklanmasını istedi, lakin kurulların çalışmalarını şimdi sonuçlanmadığı gerekçesiyle diğer başkanlarca bu teklif kabul görmedi. Müzakereler sonucunda her bir kurulun çalışmalarının takvime bağlanması ve komisyon üyeleri tarafından basın toplantısıyla kamuoyuna duyurulması görüşü benimsendi. Toplantıda “aday” ve “ittifak”larla ilgili takvimin belirlenmesi teklifinin ise masa gündemine gelmediği öğrenildi.

Davutoğlu’nun “takvim ısrarı”nın altında, evsahipliğindeki toplantıda, “somut adımlar atıldığı” mesajını vermek istediği, toplantı öncesinde “Türkiye Masası” vurgusunun yapıldığı video iletinin da buna dönük bir atak olduğu yorumu yapılıyor.

6’lı masada yer alan partilerin büyük kısmı, erken seçim olması halinde, ittifak hesapları değişeceği için, hem adayın, hem de ittifakların nasıl şekilleneceğinin, seçim kararının netleşmesinden sonra açıklanması gerektiğini savunuyor.

Göç meselesini Kılıçdaroğlu masaya getirdi

Toplantı sonrasında yapılan açıklamada, “kapsamlı göç siyaseti geliştirilmesi” için çalışma yapılacağı da vurgulandı. Edinilen bilgiye göre bu öneriyi CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu gündeme getirdi ve bu mevzunun seçim sürecinin en çok önemli başlıklarından biri olacağına dikkat çekti. Bu çerçevede her siyasi partinin kendi içlerinde yaptığı çalışmaların ortaklaştırılması ve bu mevzuda bir komisyon kurularak, ortak bir “göç politikası” belirlenmesi konusunda da uzlaşmaya varıldı.

Davutoğlu, Fatih temalı tablo ikram etti

Haziran sonunda yapılması düşünülen Akşener’in evsahipliğindeki beşinci toplantı için önderlerin programının uygun olmaması nedeniyle, yeni toplantı tarihi de 3 Temmuz olarak belli oldu. Toplantının sonunda Davutoğlu, konuk başkanlara, parti kurucularından, ebru ve kaligrafi sanatkarı Ahmet Çoktan’ın, İstanbul ve Fatih Sultan Mehmet temalı birer tablosunu armağan etti.