AP Türkiye Raportörü Amor’dan ‘Ekrem İmamoğlu’ açıklaması: Epey kaygı verici gelişme olarak nitelendiriyoruz

Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye Raportörü Nacho Sanchez-Amor, “Türkiye ile münasebetlere yeniden sürat kazandırmak, Türkiye ile tekrar angaje olmak için hazırız. Bunu da istiyoruz. Lakin şayet büyük değişiklikler yapılmazsa katılım sürecinin bir 2-3 yıl daha bu şekilde devam etmesi mümkün olmayacak” dedi. Amor, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkındaki mahkeme kararına ilişkin ise “Oldukça telaş verici bir gelişme olarak nitelendiriyoruz. Ekseriyetle muhataplarım bir üst mahkemenin bu durumu düzelteceğini umduklarını söyledilerfakat yeniden de tasa verici. Zira Yüksek Seçim Kurulu üyelerine ahmak demiş olması… Bu türlü bir şey Avrupa’da her gün oluyor ve çok olağan bizim için, Avrupa’da siyasetçiler açısından ve çok kolay bir şey bu. Suç teşkil edebilecek bir şey değil” diye konuştu.

AP Türkiye Raportörü Nacho Sanchez-Amor, Ankara’daki temaslarının akabinde bugün AB Türkiye Delegasyonu’nda bir basın toplantısı düzenledi. AP’nin Türkiye raporu için izleme ziyaretinde bulunduğunu kaydeden Amor, bu kapsamda Dışişleri Bakanı Yardımcısı Faruk Kaymakcı, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, HDP Eş Genel Başkanları Pervin Buldan ve Mithat Sancar, AKP Grup Başkanvekili Numan Kurtulmuş, Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve gazetecilerle görüştüğünü söyledi. Ziyaretinin katılım süreciyle ilgili çalışmalar yapma maksadını taşıdığını kaydeden Amor, “Türkiye, her ne kadar katılım süreç dondurulmuş olsa da resmi manasında aday ülke. Katılım sürecinin merkezinde demokrasi, insan hakları ve hukuku üstünlüğü mevzuları bulunuyor” dedi. Amor’un açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“AKP’nin ortaya koyduğu toplum modeli de daha çok tek kişinin kelamının geçtiği, demokrasiye hürmetin gösterilmediği bir toplum model görünüyor”

Görüştüğüm muhataplarımın hepsi, Türkiye’nin istikametinin hep; unsurları, bedelleri açısından hep AB yönünde olduğunu söyledi. Hem hükümet hem de AKP’den hem de muhalefetten görüştüğüm herkes bunu söyledi.

Savaştan önce de Türkiye’nin uluslararası alanda oynadığı çok önemli rolü düşünürsek Türkiye’nin kendi siyasetini uygulaması için imkanı var. Bunun bilhassa altını çizdim. Zira bir aday ülke olarak Türkiye’nin kendi dış siyasetini uygulaması konusunda herhangi bir sınırlama yok. Aday ülkelerin AB’nin siyasetlerine ve bedellerine yaklaşması beklenir. Fransa örneğinden de gördüğümüz üzere, üye bile olsanız farklı bir dış siyasetiniz olabilir. Yani kendi dış siyasetinizi, aday ülke de olsanız üye ülke de olsanız uygulayabilirsiniz. Bir ülkenin dış siyasetini uygularken bizim açımızdan düşünülebilecek hudutlar nelerdir? Her aday yahut üye ülkeden beklendiği üzere, öncelikle agresif açıklamalardan kaçınmak ve diplomatik yollardan dış politikayı uygulamak.

“Hem güçlü bir ülke olabilirsiniz hem de olgun bir demokrasiye sahip bir ülke olmak mümkün”

Hatalı bir ikilem diyebileceğim bir şeyden bahsetmek istiyorum, Türk kamuoyunda bu çok varmış. Türkiye’de kamuoyu yahut vatandaşlar, çok önemli ve güçlü ülke olmak ile demokratik bir ülke olmak arasında bir seçim yapmak zorundaymış görüyor. Bu nedir, tam olarak anlayamıyorum. Hem güçlü hem demokratik bir ülke olunabilir. Güya güçlü bir ülke olabilmek için demokrasiden vazgeçmek gerekmiş bir durum söylediği söz edilenbakın Almanya’ya, ABD’ye, Birleşik Krallık’a. Yani jeopolitik açıdan hem güçlü bir ülke olabilirsiniz hem de olgun bir demokrasiye sahip bir ülke olmak mümkün.  

“Yargının içinde bulunduğu durum korkunç”

İnsan hakları ve hukukun üstünlüğü açısından epeyce kaygılıyız ve bu manada hiç ilerleme yok. Son vakitlerde bu iki mevzuda hep kötü haberler alıyoruz. Şöyle bir paten varmış görünüyor, bilhassa medyanın içinde bulunduğu durum açısından. Önde gelen köşe müelliflerinden birisinin birkaç ay önce Mısır ile ilgili ne yazdığını hatırlıyor musunuz? Şu Anda ne diyor? Mantalite tamamen değişmiş vaziyette, bir gecede her şey değişmiş oluyor. Neden? Zira Cumhurbaşkanı, Sisi ile el sıkışmış oluyor. Bu durumda da vatandaşlar, aldıkları bilgiden hep şüpheleniyorlar, ‘Siyasi bir gündem mi var acaba’ diye. Bu türlü bir durum, olgun demokrasiye ulaşılmasında pürüz teşkil ediyor. Bu türlü bir medya ortamında birçok yasa geçiyor. Dezenformasyon yasası bunlardan birisi. Terörizm konusu bir de. Güya her tıp eleştiriyi bastırmak için bu dile getiriliyor aynıi görünüyor. Birçok öbür kanun da varfakat yalnızca kanunlardan ibaret değil.zamanda eylemler de problemli. Mesela ben, bir siyasetçiye tokat atan polis memuruna ait bir video izledim. Herhangi bir toplanma durumunda çok fazla sayıda polisin bulunduğunu görüyoruz. Çok fazla sayıda gözaltı gerçekleştiriliyor. Bu ortada, yargının içinde bulunduğu durum müthiş. Hiçbir zaman davanızda ne olacağını, mahkemede ne olacağını bilemiyorsunuz. Mesela İmamoğlu davasında hakimin değiştirilmesi gibi. Avukatlar da zor durumda. Bütün bunlar sahiden çok kaygı verici. Yalnızca hukuksal çerçeve değil, kararların uygulanması da tasa verici. Bir davanın tam ortasında hakimin değiştirilmesi, hiçbir şekilde demokratik standarda uygun değildir.

Cezaevlerindeki durumdan da bahsetmek gerek. Sağlık durumu kötü olan birçok insan cezaevinde. aynı vakitte siyasi rehine olarak tanımlayabileceğimiz diğer insanlar da cezaevinde. Kavala ve Demirtaş benzeri. AİHM kararlarından sonra içinde bulundukları durum, açıklanamaz bir şey. Kaftancıoğlu ve benzer şekilde de İmamoğlu davası da. İmamoğlu da bir nevi siyasi rehine düşünülebilir.

“Kim kazanırsa kazansın…”

Yine de Türkiye ile bağlantılara yeniden sürat kazandırmak, Türkiye ile tekrar angaje olmak için hazırız. Bunu da istiyoruz. Lakin şayet büyük değişiklikler yapılmazsa katılım sürecinin de bir 2-3 yıl daha bu şekilde devam etmesi mümkün olmayacak. Büyük değişiklikler yapılması gerekir derken bunu seçim sonuçlarından bağımsız olarak söylüyorum. Kim kazanırsa kazansın, tekrar de AB-Türkiye arasında inanca dayalı ilgilerin tekrar kurulabilmesi için büyük değişiklikler yapılması gerekiyor. Bunagüzel haberleri almaya açığız. Bilhassa insan hakları ve hukukun üstünlüğü mevzularında.”

“İçişleri Bakanı ile görüşmemiz epeyce iyi bir görüşmeydi”  

Sanchez Amor, gazetecilerin sorularını da yanıtladı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile görüşüp görüşmediği ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile ilgili görüşmesi sorulan Amor, şu değerlendirmede bulundu:

“İmamoğlu ile görüşmedim, zira yalnızca Ankara’daydım.Başkan İmamoğlu ile birkaç ay önce İstanbul’da görüştüm.

İçişleri Bakanı ile bire bir yaptığımız görüşme epeyce iyi bir görüşmeydi. Bir yıl önce de bir araya gelmiştik. Ben İspanyol’um. Bundan Ötürü Türkiye’nin terörizmle ilgili problemleri tahminen benim anlamam daha kolay olur. Bilhassa Türkiye’nin ve Türk yetkililerin terörle mücadelede içinde bulundukları duygusal durumu, modu anlamam tahminen daha kolay oluyordur. Tabii ki Türkiye’nin güvenlik ve terörizmle ilgili legal tasaları var.

AB ve Türkiye’nin güvenlik ve Türkiye’nin terörle bağlantılı legal telaşları konusunda ortak bir yaklaşımı olması gerek.”

“Bir üst mahkemenin bu durumu düzelteceğini umduklarını söylediler”

Sanchez, Ankara’daki temasları esnasında İmamoğlu hakkındaki kararın gündeminde olup olmadığına ilişkin soruyu ise şöyle yanıtladı:

“Oldukça telaş verici bir gelişme olarak nitelendiriyoruz. Ekseriyetle muhataplarım bir üst mahkemenin bu durumu düzelteceğini umduklarını söyledilerfakat tekrar de telaş verici. Zira Yüksek Seçim Kurulu üyelerine ahmak demiş olması… Bu türlü bir şey Avrupa’da her gün oluyor ve çok olağan bizim için, Avrupa’da siyasetçiler açısından ve çok kolay bir şey bu. Suç teşkil edebilecek bir şey değil. Tabii ki diğer bir ifade de kullanmayı tercih edebilirdi ama aslında kolay bir şey söylüyor. Mesela Almanya’da yaşayan Türkler, bu şekilde istedikleri gibi konuşabilirler ve hiçbir türel sonucu da olmaz bunun. Demokrasilerde ifade özgürlüğünün olması ve yalnızca çok ağır ve önemli durumlarda bunun sınırlanması gerekiyor. Hatta kamu görevlilerine yönelik söylediklerinizde de ifade özgürlüğü açısından çok daha geniş bir alana sahipsiniz. Örneğin İspanya’da hakimler bunu yorumlarken şayet bir siyasetçiye bir şey söylenmişse, daha agresif bir şey olabiliyor, daha da geniş yorumlanıyor. Bir de bunun tam seçim öncesinde olması da diğer bir bahis. Münasebeti ne olursa olsun, herkes bu mahkeme kararını seçim ile ilişkilendirdi. HDP’nin kapatılmasına da karar verilirse sanki bu davalardan sonra herhangi bir uluslararası bağımsız gözlemci heyeti Türkiye’ye gelip bu seçimlerin adil yapılabildiğini söyleyebilir mi sizce?

Bu tıp davalar, buna kararlar Türkiye’nin uluslararası imajına da zarar veriyor. En büyük zararı Türkiye’nin imajına veriyor. Siyasette iyi bir imaj hakikaten çok önemli bir şeydir. Bu davalar Türkiye’nin imajına zarar veriyor. İmajı düzeltmek için herhangi bir askeri sistem kullanmak mümkün değil. Ya da mükemmel askeri eserler üreterek de bu imajı düzeltemiyorsunuz. Fakat güven ve demokrasi ile bu imaj düzelebiliyor.”

“Barışçıl ve istikrarlı münasebetlerin olması çok güzel”     

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Doğu Akdeniz Konferansı teklifine ilişkin ise Amor, “Diplomatik yolların savunulması, daha önce de söylemiştim ve biz de diplomatik yollardan yanayız, bu hoş.bir konferans düzenlenmesi durumunda kim, hangi yetkiyle, nerede olacak; bu aynıi şeyler işin içine giriyor. Bu zor oluyor ama buna benzeyenöneriler, bu konferansın düzenlenmesi, bilhassa komşularla bağlantıların düzeltilmesi açısından da iyi bir siyaset. Türkiye’nin Mısır, Ermenistan, İsrail ile ilgili gelişmeler epey iyi. Barışçıl ve istikrarlı bağların olması ve bunların da diplomatik yollarla geliştirilmesi çok güzel” değerlendirmesinde bulundu.

“Kavala ve Demirtaş kararlarıyla ilgili direnç görüyoruz”    

Amor, AİHM kararlarını uygulama konusunda isteksizlik gösteren kimi ülkelerin bulunduğunu ve bununla ilgili bir ihlal prosedürü olduğunu ifade ederek şöyle konuştu:

“Biliyoruz ki Kavala ve Demirtaş davasından önce, bir davadan ötürü bu ihlal prosedürüne tabi olan tek ülke var, o da Azerbaycan. Azerbaycan daha sonrasında AİHM kararını uyguladı. Kavala ve Demirtaş kararlarıyla ilgili direnç görüyoruz. AİHM kararlarını tamamen göz arkası etmek söylediği söz edilen olmamalı. Bizim beklentimiz de bu şekilde.” (ANKA)