Avrupa’dan Osman Kavala için “diyalog” çağrısı

Avrupa Kurulu Ankara’ya bir kere daha Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş’la ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını yerine getirme davetinde bulundu.

AİHM kararlarının icrasını denetleyen Avrupa Kurulu Bakanlar Komitesinin bu bu bahis ile ilgili periyodik toplantıları bu hafta Strasbourg’da yapıldı.

Komite, Osman Kavala hakkında geçen yıl başlatılan “ihlal prosedürü” kapsamında herhangi bir yaptırım planı açıklamadı. Bu evrakla ilgili AİHM kararlarını, bu kararlar temelinde Komite’nin evvelki kararlarını ve AİHM kararlarıyla ilgili Türkiye’nin yükümlülüklerini bir kere daha hatırlatmakla yetindi.

Strasbourg’daki toplantıya Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar’ın katılmasını “memnuniyet verici” olarak tanımlayan Komite, “tüm yetkili Türk makamlarını ve ulusal yargı organlarını” AİHM kararları uyarınca Osman Kavala’yıserbest bırakacak kararı vermeye çağırdı.

Komite, 16-17 Mayıs 2023 tarihlerinde İzlanda’da düzenlenen Avrupa Kurulu devlet ve hükümet önderleri zirvesinde kabul edilen “Reykjavik Deklarasyonu”nda AİHM kararlarının icarsında yaşanacak zorluklarla ilgili olarak üye devletlere Avrupa Kurulu organlarıyla en üst seviye siyasi diyalog daveti yapıldığını da hatırlattı.

Yaptırım yaklaşımı yerine diyaloğu ön plana çıkaran Komite, “Kavala’nın serbest bırakılmaması halinde”, hakkındaki AİHM kararlarının uygulanışında “en elverişli ilerleme yolunu bulmak amacıyla diğer tedbirleri incelemeye devam etmeyi” kararlaştırdı.

Ankara’nın Eylem Planı

Ankara bu karar öncesi Strasbourg’a ilettiği Eylem Planı’nda, Kavala hakkında ulusal mahkemeler önünde yargı sürecinin sürdüğünü belirtip, Avrupa platformunda karar alınmadan bu sürecin sonlanmasının beklenmesini istedi.

Ankara ayrıyeten Kavala evrakında Strasbourg ile yürütülen üst seviye teknik ve siyasi diyaloğa vurguda bulundu. Bu diyalog kapsamında Avrupalı büyükelçilerden oluşan bir heyet ile Türk makamları arasında Aralık 2022’de ilk görüşmenin gerçekleştiğini, Avrupa Kurulu Parlamenter Meclisi (AKPM) Türkiye raportörlerinin 13 Ocak 2023 tarihinde Kavala’yı Silivri Cezaevi’nde ziyaret ettiğini, oluşturulan Temas Kümesi’nin Şubat ve Nisan aylarında Türk makamlarıyla görüştüğünü hatırlattı.

Kavala’nın avukatlarından dizi eleştirisi

Osman Kavala’nın avukatları ise 30 Ağustos 2023 tarihinde Strasbourg’a ilettikleri bir görüşte AİHM kararlarının hâlâ yerine getirilmediğini belirtti. Avukatlar, Bakanlar Komitesinden Türk makamlarıyla en üst seviyede temasa geçilmesini, Adalet Bakanlığı’ndan kapsamlı ve doğru bilgi talep edilmesini, Anayasa Mahkemesi’ne AİHM kararlarını tam olarak ve acilen yerine getirme davetinde bulunulmasını ve Kavala’nın TV dizilerinde “suçlu” gösterilmesinin kınanmasını istedi

Demirtaş’ta alternatif formül

Bakanlar Komitesi, Selahattin Demirtaş belgesinde da diyaloğu ön plana çıkardı. Komite, AİHM kararlarına karşın Demirtaş’ın serbest bırakılmamasının, “Ulusal makamların AİHM ve Bakanlar Komitesi kararlarını dikkate almadıklarına yönelik kanıyı kuvvetlendirdiğine” vurguda bulundu. Demirtaş için, “Hakkında AYM önündeki sürecin sonlanması beklenene kadar tutukluluk dışındaki tedbirler de incelenerek,serbest bırakılması” davetini yineledi.

Avrupa Kurulu üyesi devletler ve Avrupa Kurulu Genel Sekreterine, “Demirtaş’ın tutukluluk halini Türk makamlarıyla temaslarda gündeme getirme” davetinde bulunulan kararda, belgede ilerleme olmaması halinde bahsin Aralık 2023’te Strasbourg’daki AİHM kararları gündemli toplantıda yeniden ele alınacağı bildirildi.

Bakanlar Komitesi, Kavala ve Demirtaş hakkındaki AİHM kararları temelinde Hakimler ve Savcılar Heyeti’nin (HSK) “Yürütmeye karşı bağımsızlık ve tarafsızlığının sağlanması” için gerekli tüm tedbirlerin alınmasını da talep etti.