Avukatlar, Pursaklar Belediyesi barınağına girdi: Mama ve su kapları boş; bazı hayvanlar ölüme yatmış

Ankara Barosu’nun Hayvan Hakları Merkezi’nden Avukat Neşe Özkanoğlu, Pursaklar Belediyesi’nin barınağına yaptığı ziyarette padokların ve beslenme nizamının yönetmeliğe uygun olmadığını, yerlerde dışkı olduğunu ve temizlik kurallarının sağlanmadığını, mama ve su kaplarının boş olması ile büyük, küçük ve yasaklı ırkların padoklara uygun dağılımı sağlanmadığından birtakım köpeklerin tepkisiz bir şekilde vefata yattığını gözlemledi. Özkanoğlu, türel süreçlerin başlatılacağını ifade ederek; barınağın veteriner işleri sorumlusu İsa Demir’in gülerek “İstediğiniz yere şikâyet edin, size bilgi vermek zorunda değilim” dediğini aktardı. 

Sokak köpeklerine ‘ötanazi’ tartışmalarına neden olan ve kamuoyunda büyük tepki çeken”7527 Hayvanları Müdafaa Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 2 Ağustos tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesinin akabinde Niğde ve Altındağ’dan köpek katliamı haberleri geldi. Öte yandan; barınakların durumu da hayvanların yaşaması ve bakımı için uygun değil, bakımevlerinden gelen ihbarlara göre; hayvanlar bakımsızlık ve açlıktan birbirlerine saldırıyor. 

Pursaklar Belediyesi’ne ait hayvan bakımevi 4 – 8 Ağustos tarihlerinde Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi tarafından ziyaret edildi. Bakımevini ziyaret eden avukatlar burayı bir “eziyet evi” olarak tanımlarken 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu Uygulama Yönetmeliği uyarınca kurulan bakımevinin, anılan Yönetmeliğin 22-23. unsurlarında tanımlanan şartların neredeyse hiçbirini taşımadığını aktardı. 

“Barınak yönetmelik kurallarının neredeyse hiçbirini karşılamıyor”

“Pursaklar Belediyesi’ne ait hayvan bakımevini 04 Ağustos ve 08Ağustos’ta ziyaret ettik. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu Uygulama Yönetmeliği uyarınca kurulan bakımevi, Yönetmeliğin 22-23. Unsurlarında tanımlanan şartların neredeyse hiçbirini taşımıyor. Yönetmeliğin 22-24. hususları uyarınca bakımevinde bulunması gerekli olan her hayvan için etolojik gereksinimlerine göre kâfi büyüklükte kapalı ve açık bölmeler, karantina kısmı, hasta bakım kısmı, yavrulu anne kısmı, hayvan müşahede kısmı, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak kısmı, muayene odası, ameliyat odası yoktu.

“Hayvanların daima sıcakta ve soğukta kalmalarını önleyici önlemler yok”

Yönetmeliğe karşın hayvanların kaldığı alanlar güneş alacak şekilde düzenlenmemiş. Tabanında ve tabanında idrarın birikmesine meydan vermeyecek bir eğim ve hayvanların daima sıcakta ve soğukta kalmalarını önleyici önlemler sağlanmamış. Tellerle bölünen açık alanlarda tel delik aralıkları hayvanların yaralanmalarını önleyecek şekilde yapılmamış.

Köpeklerin konulacağı ünitelere ya da kafeslerine birden fazla hayvanın konulmaması fakat mecburîyet varsa aynı mizaç ile fizikî açıdan yapıları ve güçleri aynı hayvanların bir araya konulması ve hayvanların birbirlerine zarar vermesinin önüne geçilmesi gerektiği halde bu kararlar de hiçe sayılmış. Kararlara terslikler çoğaltılabilir.”

“Bazı hayvanlar tepkisiz duruyor, vefata yatmış”

Padoklarda “yasaklı ırk” olan 15 köpeğin olduğu ve köpeklerin yasak, büyük ve küçük ırk olarak ayrılmaması nedeniyle birbirlerine saldırdıkları, zayıf kalan köepklerin tepkisiz bir şekilde vefata yattığını söyleyen Özkanoğlu, şunları aktardı: 

“Bakımevindeki tabloyu daha da somutlaştırmak gerekirse; bakımevinde -yasaklı ırk tabir edilen köpekler hariç- yan yana toplam 8 bölme(padok) bulunmakta olup, her birinde 7-8 adedinin bir ortada tutulduğu toplam 37 köpek vardır. Bir bölmeye ise irili-ufaklı, küpeli-küpesiz toplam 16 köpek bir ortada koyulmuş olup devamlı şekilde birbirlerine saldırdıkları, kimi hayvanların köşeye sinmiş biçimde hiç tepki vermeksizin adeta mevte yatmış oldukları görüldü.”

“Hayvanlar bakımsız, zayıf ve bitkin; birbirlerine saldırıyorlar”

Köpeklerin bakımsız, zayıf ve bitkin olduklarını, birbirlerine saldırdıklarını ifade eden avukat Neşe Özknaoğlu, “Köpeklerin bakımsız, zayıf ve bitkin oldukları, göğüs kafesleri ve kalça kemiklerinin beslenme yetersizliğinden ötürü bariz olduğu görüldü. Padoklarda hayvanların tedavi şeması yer almamaktadır. Yan yana sıralı bulunan padokları ayıran tellerin kopuk olduğu ve bu boşluklardan köpeklerin diğer padoklara uzanarak birbirlerine saldırdığı görüldü” dedi. 

“Zeminde idrar ve dışkı var, mama ve su yok”

Padokların tabanında idrar ve dışkı olduğunu, su kaplarının boş yahut az ölçüdeki suyun pas içinde olduğunu belirten Özkanoğlu, şunları söyledi: 

“Padokların tabanında idrar ve dışkılar bulunmakta. Padoklarda su kaplarının nerdeyse boş olduğu, az ölçüdeki suyun pas içinde bulunduğu görüldü. Mama kabı ya da tabanda mama, yemek bulunmamaktadır.  Hayvanlara yemek verildiğinde ne kadar aç oldukları anlaşılmıştır. Bakımevinde bulunan 1 çalışandan getirdiğimiz kuru mamayı dağıtması rica edilmiş, her hayvanın farklı beslenmesi gerektiği halde işçi mamayı olduğu gibi idrar ve dışkı olan tabana fırlattı. Hayvanlar buna karşın dökülen mamaları iştahla yemeye çalışmış ve dökülen mama için birbirleriyle hengame etti. Küçük ırkların ve genç köpeklerin büyük ırklarla benzer padokta tutulması nedeniyle dezavantajlıların suya ve mamaya ulaşımının bulunmadığı görüldü.  Yakından görülmesine müsde edilmeyen alan içerisinde yaklaşık olarak 15 adet yasaklı tabir edilen ırk köpek olduğu,  tekrar bakımevi hudutları içinde 1 adet Angora Tavşanı ve sayısız kanatlı hayvan olduğu gözlemlendi.

“Yasaklı ırklara eziyet ediliyor”

Yasaklı tabir edilen köpeklerin başka kafeslerde tutulduğu fakat beton kafeslerin yüksekliğinin dahi 1 metreden ibaret olduğu görülmüştür. Bu hayvanların 2021 yılında yapılan yasa değişikliği ile sahiplenmelerinin yasak olduğu dikkate alındığında, çok uzun vakittir güneş dahi görmeyen küçücük beton kafesler içine kapatılmaları hayvanlara eziyet ve kötü muameleye neden olmaktadır. Ayrıyeten bu hayvanların da önünde yiyecek bulunmadığı, kimilerinin su kaplarının boş, kimilerinde ise az ve kirli su bulunduğu gözlemlendi.”

“Barınak veteriner tabibi ‘İstediğiniz yere şikâyet edin, size bilgi vermek zorunda değilim’ dedi”

Barınak çalışanının hiçbir soruyu yanıtlamadığını belirten Özkanoğlu, bahse dair şunları anlattı: 

“4 Ağustos tarihli ziyarette bakımevinin tel kapısı zincirlenmiş olup içeride hiç kimse bulunmamaktadır. Hayvanların padoklarda birbirine saldırdığı görülmüş olup, duruma müdahale edecek hiçbir işçi yoktu. 8 Ağustos tarihindeki ziyarette ise bakımevi içerisinde 1 işçi vardı. 

“Mevzuat gereği zarurî olduğu halde veteriner tabip yoktu”

Mevzuat gereği zarurî olduğu halde veteriner doktor tekrar yoktu. Ziyaret sırasında görevli çalışana sorulan soruların hiçbirine yanıt alınamamış, bu nedenle kendisinden, görevli veteriner doktoru araması ve kendisini bakımevine çağırması talep edildi. Bir süre sonra isminin İsa Demir olduğu öğrenilen veteriner tabip, alana bir grup işçi olduğu iddia olunan şahıslarla gelmiştir. Görevli veteriner tabibe, bakımevinin ilgili yönetmeliğe uygun kurallarda olmadığı, köpeklerin bakımsız ve yetersiz beslenmeden zayıf kaldığı, küpeli ve küpesiz köpeklerin bir ortada kaldıkları, köpeklerin kaldığı alanların pislik içinde olduğu, köpeklerin kaldığı padokların sınıflandırılmasında hiçbir şekilde hastalık, ırk, karakter ve etolojik ihtiyaç ayrımı göz önünde bulundurulmadan karışık şekilde istiflenerek yapıldığı söylenmiş ve sebebi soruldu. Bunun üzerine veteriner tabip ve işçi olduğu iddia olunan bireyler, durumu aydınlatmak ve bizleri bilgilendirmek ismine herhangi bir açıklama yapmamış, sorularımız üzerine gülerek ‘İstediğiniz yere şikayet edin, size bilgi vermek zorunda değilim’ şeklinde beyanlarda bulundu.  

“Hiçbir soruyu yanıtlamadılar, ‘korkumuz yok’ dediler”

Daha sonra da sorularımıza karşılık vermek isteyen ayrıca bir işçisi de zorla susturarak bilgi edinme hakkımıza mani olundu. Hem bakımevinin ilan edilen ziyaret günü olması hem de barodan aldığımız yetki üzerine Hayvan Hakları Merkezi üyesi avukatlar olarak müşahede ve raporlama yapmak üzere geldiğimiz ifade edilmesine karşın, ilgili tabip ve işçi hiçbir soruyu yanıtlamamış ve bu türlü bir sorumlulukları olmadığını, istediğimiz yere şikayet edebileceğimizi, hiçbir dehşetlerinin olmadığını beyan ettiler. Gerekli yasal müracaatların yapılması emeliyle, her bir ziyaret üzerine katılan meslektaşlarla birlikte tutanak tutuldu.”