Avustralya seçimleri: İklim Avustralya’yı nasıl yaşanılamaz hale getiriyor?

Konutları doğal afetlere karşı hazırlayan bir mimar Sam Bowstead. Lakin Şubat ayında Brisbane’deki evi sel suları tarafından yutulduğunda çaresiz …

Dünya

20.05.2022 08:45

A⁺

A^-

Konutları doğal afetlere karşı hazırlayan bir mimar Sam Bowstead. Lakin Şubat ayında Brisbane’deki evi sel suları tarafından yutulduğunda çaresiz kaldığını hissetti: “Evinize bu kadar zaman ve emek harcıyorsunuz. Ve onun sular altında kaldığını görüyorsunuz. Bu çok yıkıcı”. “Daha önce şeyi yaşayan insanlarla çalıştım. Şimdiyse benim başıma geldi. Suların bu kadar süratli yükseldiğini görünce şok olduk… Birkaç saat içinde bir metreden fazla yükseldi. Meskenimiz için endişelenirken kendi güvenliğimiz için tasa etmeye başladım.” Sonunda tek kaçış yolu bir bottu. Bowstead’in tecrübesi Avustralya’da yaygınlaşmaya başladı. Geçtiğimiz üç senede yangınlar ve seller 500’den fazla insanın ve milyonlarca hayvanın hayatını kaybetmesine yol açtı. Kuraklık, hortum, çılgın medcezirler insanların hayatını tesiri altına aldı. İklim değişikliği Cumartesi günü Avustralya’da yapılacak seçimde oy kullanacaklar için temel etken. Ömür masrafları ve doğal afetlerin kıymeti daha önce hiç olmadığı kadar birbirine yaklaştı. Climate Council sivil toplum kuruluşunun raporuna göre, Avustralya’da araştırmaya dahil edilen her 25 konuttan biri 2030’a kadar faal şekilde sigorta edilemez olarak kaydediliyor. Yani ülke bir “sigorta kriziyle” karşı karşıya. Kurum yöneticisi Amanda McKenzie, artık pek çok Avustralyalının meskenlerini yahut iş yerlerini sigortalamanın imkansız olduğunu düşündüğünü söylüyor. En büyük sorun ise, 500 bin meskenin yüzde 40’ının sigortalanamaz olduğu Queensland eyaletinde görülüyor. Eyaletin başşehri Sam Bowstead’in konutunun bulunduğu Brisbane.

Sigorta fiyatları 2004’ün dört katı
Sigortacılar bu yılkinin en maliyetli sel felaketi olduğunu belirtirken sigorta fiyatlarının ülkede çoğu zaman yüksek olduğunu ekliyor. yeniden de müşteriler ev sigortasına 2004’tekinin dört katı kadar ödeme yapıyor. Kuzey Avustralya’daysa sigorta fiyatları daha da yüksek. Kimileri sigortaya ülkenin diğer bölgelerinden 10 kat daha fazla ödüyor.

BBC’ye konuşan Melbourne Üniversitesi’nden ekonomist Dr. Antonia Settle, “Bu muhtemelen Avustralya’nın en çok önemli ömür masrafı sorunu. Sigortası olmayan ev sahipleri en büyük varlıklarını kaybetme riski taşıyor” diyor. Risk tahlili şirketi Climate Valuation bu durumun sosyal eşitsizliği alevlendirdiğini ve “iklim gettoları” yarattığını söylüyor. Yüksek riskli bölgelerdeki konutların fiyatları ve kiraları ucuzluyor. Bu bölgeler terk edilse de ev sahibi olmak isteyen şahıslar buralara yerleşiyor. Michelle Vine bu örneklerden biri. Fiyatları uygun olduğu için hassas bölgelerden birine taşındığını, evi aldığı zaman güya “piyango kazanmış” benzeri hissettiğini söylüyor. Evi sular altında kalan Bowstead deaçıklamalar yapıyor.

Pekala ne yapılabilir?
Hükümet, kuzeyde felaketlerden etkilenmiş milyonlarca bireye “tekrar sigorta” için yardım edeceğini söylese de bunun riskli bir siyaset olduğu düşünülüyor. Ülkenin sigorta sanayisini temsil eden Insurance Council of Australia da sanayi gözlemcileri de bunu istemiyor. Siyaset bilhassa, felaketlerden etkilenen ülkenin diğer bölgelerini kapsamamasından ötürü eleştiriliyor. Hükümetin ya riskli bölgelerin gelişmesine kısıtlama getirmesi yahut insanları, meskenlerini felaketlere karşı korumalı hale getirmesi için teşvik etmesi bekleniyor. Lakin Dr. Settle hükümetin aslında iklim değişikliğiyle ilgili bir şey yapmak konusunda gönülsüz olduğunu belirtiyor.

Büyük yangınların akabinde
2019-2020’deki devasa yangınların akabinde Avustralyalılar daha sonra gerçekleşebilecek felaketlere karşı hazır olmaları konusunda uyarıldı. Lakin iklim değişikliğinden en çok mağdur olan ülkelerden olmakla birlikte, Avustralya kişi başı en çok sera gazı salımı yapan nüfuslardan birine sahip.

Başbakan Scott Morrison’ın hükümeti 2030 yılına kadar sera gaz salımını yüzde 26 azaltma söylediği söz verdi. Anthony Albanese altındaki Emekçi Partisi ise yüzde 43 kesinti taahhüt etti. İkisinin de Uluslararası İklim Değişikliği Paneli’nde önerilen yüzde 50’nin altında kalması ise dikkat çekiyor. Avustralyalılar daha sert iklim hareketleri bekliyorlar lakin iki taraf da seçim kampanyalarında bu hususta hayli sessiz kaldılar. Bilhassa kömür Avustralya’nın ekonomik gelişme, siyaset ve çevre hususları arasında çok önemli bir noktada bulunuyor. Bu nedenle fosil yakıtlar seçimler sırasında siyasetçilerin bahsetmek istediği hususlardan biri değil. https://www.youtube.com/watch?v=99rFV4t_9Q0