AYM, basın açıklaması nedeniyle hapis cezası verilen eski Sur Belediye Başkanı Narin’in başvurusunu reddetti

Anayasa Mahkemesi (AYM),  hendek olayları döneminde basın açıklamasına katılan eski Diyarbakır Sur Belediye Başkanı Seyid Narin‘in, “terör örgütüne üye olma” suçundan aldığı ceza nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin başvurusunu reddetti.

Resmi Gazete’de yer alan karara göre Narin hakkında, kamuoyunda “hendek olayları” olarak bilinen periyotlara denk gelen bir basın açıklamasına katılması bundan ötürü devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan soruşturma başlatıldı.

Soruşturma kapsamında 3 gün gözaltında tutulduktan sonra tutuklanan Narin hakkında Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. Yargılama aşamasında tahliye edilen Narin’e, “PKK terör örgütüne üye olma” suçundan 10 yıl 15 ay hapis cezası verildi, kararla birlikte de tutuklanması kararlaştırıldı.

Yerel mahkemenin kararının nihaileşmesinin akabinde Narin, bir basın açıklamasına dinleyici olarak katılmasının terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyette kanıt olarak kullanılması nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiğini  belirterek  Anayasa Mahkemesi’ne hak ihlali savıyla ferdi müracaatta bulundu.

Başvuruyu görüşen Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 26’ncı unsurunda teminat altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğine karar verdi.

Kararın gerekçesinden

Anayasa Mahkemesi’nin kararında PKK’nın bir terör örgütü olduğu ve örgütsel faaliyetleri kapsamında 2015’te örgütün ve üst seviye yöneticilerinin kelamda “öz yönetim ilan edilmesi” noktasında açıklamalar yaptığı ifade edildi.

Narin’in de “öz yönetim ilanı niteliğini taşıyan bir basın açıklamasına” katıldığı aktarılan kararda, “Söz konusu basın açıklamasındaki görüşler açıklamanın yapıldığı bağlamla birlikte değerlendirildiğinde bu açıklamalarla PKK’nın öz yönetim ilan edilmesi istikametindeki talimatları yerine getirilmekte, ilçede silahlı güç kullanmaya davet yapılmaktadır.” denildi.

Açıklamanın, PKK ile güvenlik güçleri arasındaki çatışmaların arttığı bir devirde yapıldığına işaret edilen kararda, basın açıklamasının ardından Sur ilçesinde vahim şiddet olaylarının yaşandığı bildirildi.

“Basın açıklamasının içeriğinin Sur ilçesinde şiddetin artmasını teşvik ettiği ve devlete karşı şiddet kullanımının gerekli ve haklı olduğu niyetini içinde barındırdığı değerlendirilmiştir.” sözünün yer aldığı kararda, şunlar kaydedildi:

“Bunun yanında söylediği söz edilen basın açıklamasının insanları, saldırgan olarak gösterilen devlete karşı şiddete başvurulmasının gerekli ve haklı olduğu konusunda bilinçlendirmeye ve terör atakları için cesaretlendirmeye fırsat sağladığı, bir terör örgütünün sesinin kitlelere duyurulmasına hizmet ettiği ve terör cürmünün işlenmesi tehlikesine yol açacak bir iletinin kamuoyuyla paylaşılması niteliğinde olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin değerlendirmelerine göre terör olaylarının arttığı bölgede bulunan bir ilçenin belediye başkanı olan müracaatçının birçok kent yahut ilçede basın açıklaması ismi altında yapılan öz yönetim ilanlarından haberdar olmaması ve katıldığı basın açıklamasının sonuçlarının da benzer olacağını değerlendirmemesi imkansızdır.”

Yerel mahkemenin ilgili ve kâfi münasebetlerle müracaatçının mahkumiyetine karar vermesinin demokratik toplum sisteminin gereklerine terslik olarak kabul edilemeyeceği belirtilen kararda, şu tabirler yer aldı:

“Başvurucunun katıldığı basın açıklaması sonrasında yaşanan şiddet olaylarının vahim bir nitelik taşıması, bunun da ötesinde söylediği söz edilen niyet açıklamasının çok sayıda güvenlik görevlisinin, sivil vatandaşın vefatına ve yaralanmasına, ağır maddi kayıpların meydana gelmesine neden olan çatışmaların yaşandığı bir periyotta örgüt talimatıyla icra edilmesi konuları birlikte değerlendirildiğinde müracaatçının terör örgütüne üye olma suçundan 10 yıl 15 ay hapis cezası ile cezalandırılması biçimindeki müdahalenin zarurî toplumsal bir muhtaçlığa karşılık geldiği orantılı da olduğu, müdahalenin demokratik toplum sisteminin gereklerine aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anayasa Mahkemesi açıklanan münasebetlerle ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğine karar vermiştir.”