Bakan Bozdağ’dan yeni kira düzenlemesine ilişkin açıklama

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, üzerinde çalışılan kira düzenlemesiyle miktar üzerinden değil oran üzerinden belirleme yapılacağını ifade ederek, “Son kademeye gelindiğini ifade etmek isterim. Bu, süreksiz bir düzenleme olacaktır, altını çizeyim. Kalıcı bir düzenleme değil, süreksiz bir düzenleme yapacağız.” dedi.

Bozdağ, Yozgat’ta Cemil Çiçek İşçi Eğitim Merkezi’nde yargı muhabirleriyle bir araya geldiği toplantıda, kira konusunda fahiş artışların talep edildiğini, bu artışlar karşısında kiracıların zorda kaldığını, bilhassa İstanbul’da bunun büyük bir probleme dönüştüğünü belirtti.

Ev sahibinin ve kiracının hukukunu koruyarak kiralarda fahiş fiyatların önüne geçmek için bir formül arayışında olunduğunu dile getiren Bozdağ, bu bahiste Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Adalet, Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıklarının ortak çalışma yaptığını hatırlattı.

Bakan Bozdağ, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında kendisinin de yer aldığı toplantıda, birtakım başlıklar üzerinde durulduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

“Birinci başlık ilk defa kiraya verecek ev sahibi ile kiraya tutacak kişi arasında kira ölçüsüyle ilgili nasıl bir ölçü konabilir, iki tarafın hukukunu koruyan bununla ilgili çalışma yapılması talimatını verdik. Gerisinden oturanlarla ilgili artış oranı nasıl olacak, ne olacak, neye göre yapılacak, TÜFE, TEFE, diğer enflasyon sayıları, öbür şeyler, bütün bunları da dikkate alarak hem ev sahibinin hem de kiracının hukukunu koruyan ortak bir formül. Bunlarla ilgili çalışmalar yapılıyor.”

Kontrol sistemi konusunda da çalışma yapıldığını aktaran Bozdağ, ana çerçeve üzerinde istişarelerin yürütüldüğünü, şu ana kadar da çok önemli uzaklıklar alındığını, birtakım formüllerin ortaya konduğunu bildirdi.

Borçlar Kanunu’nda bu hususta yeteri kadar düzenlemenin bulunduğuna işaret eden Bozdağ, mevcut mevzuattan da ilham alındığını dile getirdi.

Adalet Bakanı Bozdağ, “Oran üzerinden bir belirleme yapacağız. Miktar üzerinden değil. Zira oran üzerinden bir belirlemenin makul olacağını düşünüyoruz. Oran üzerinden yaptığımızda maliyet her ölçüye göre farklı şekilde oluşacaktır. Son kademeye gelindiğini ifade etmek isterim. Bu, süreksiz bir düzenleme olacaktır, altını çizeyim. Kalıcı bir düzenleme değil, süreksiz bir düzenleme yapacağız. Süre bittikten sonra da bu eski hale devam edeceğiz.” diye konuştu.

Bakan Bozdağ, soru üzerine kira ihtilaflarını arabulucuya devretmeyi, bu metotla uyuşmazlıkları çözmeyi hedeflediklerini belirtti. Bunun uyuşmazlıkların kısa sürede çözülmesini sağlayacağını kaydeden Bozdağ, taraflar arasındaki ihtilafın hasımlığa dönüşmesinin de bu yolla engelleneceğini ifade etti.

“Değişken bir oran mı olacak?” sorusu üzerine Bozdağ, “Şimdi sabit bir oran olacak. Tekrar TÜFE vesaire benzeri bir esas alınacakoran dediğimizde şimdi bu sayılar yüksek. Bu yüksek sayıların her tarafın kabul edeceği makul bir orana çekilmesi.” karşılığını verdi.

Makulü, herkesin kabul edebileceği tahlili aradıklarını vurgulayan Bozdağ, “Ev sahiplerinin, talep sahibi olan kiracıların da hukukunu koruyan, külfeti paylaştıran bir formülü ortaya koyacağız.” görüşünü paylaştı.

Bekir Bozdağ, kontrol düzeneğinin nasıl olacağı konusunda da çalışmaların sürdüğünü aktardı.

– “Cezai yaptırım düşünülmüyor”

Mukavele hürriyetinin korunması gerektiğini belirten Bozdağ, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

“Burada bir hassas terazi istikrarı olduğunu ifade etmekte yarar var. Buradaki maksat birilerini cezalandırmak değil, teraziyi istikrarlı tutabilmek. Bu ihtilaflar hukuksal ihtilaf, sonuçta yargıya gidecek. Cezayı gerektiren mevzu değil, herhangi bir ceza öngörülmesi de söylediği söz edilen değil. Mukaveleden ötürü cezalar hürriyeti bağlayıcı, bir ceza konulmayacağı Anayasa’da açık bir şekilde ifade ediliyor. Herhangi bir cezai yaptırım düşünülmüyor.”

İlk sefer kiraya vereceklerle ilgili düzenlemenin nasıl olacağının sorulması üzerine Bozdağ, şunları kaydetti.

“Geçici olmak kaydıyla bir formül üzerinde çalışılıyor. Avrupa’nın birtakım ülkelerinde uygulanan formüller var. Meskenin maliyeti üzerinden, emlak kıymeti üzerinden bir oranlamayla hesap yapan ülkeler var. Vergi geliri üzerinden oranlamayla hesap yapan yerler var. Bu hususta dünyada türlü örnekler var. Biz bu örnekleri inceliyoruz. Bize yakın, toplumumuzun kabul edebileceği, doğru olduğunu düşündüğümüz örneklerden istifade edebiliriz. Hollanda’da ve öteki ülkelerde bu manada birtakım düzenlemeler var. Ev sahibinin hukukunu da kiracının hukukunu da koruyacak. Böylesi bir vakitte fırsatçılık yaparak, fahiş fiyatla hak etmediği kira bedeli almak isteyenin önüne geçilecek. Yoksa hak ettiği kira bedelini herkes alacak. Ülkedeki artan fiyatlar nedeniyle hak etmediği bir kirayı almaması sağlanacak. Yoksa herkes konutunu dilediği gibi kiraya verecek. Ona bir müdahale yok.”

Bir çerçeve çizildiğini, mevzu üzerinde çalışmaların sürdüğünü dile getiren Bozdağ, “İlk defa kiraya vermede de devam eden kira kontratı içerisinde kira artırımında da belli bir oranın konmasının yararlı olacağı değerlendirildi.” sözünü kullandı.

Adalet Bakanı Bozdağ, şu bilgileri verdi:

“Türkiye’deki durum süreksiz bir durum, bizim yaptığımız da süreksiz bir düzenleme. Yoksa kalıcı bir şekilde, tarafların iradesine, mukavele hürriyetine müdahale etmeyi düşünen düzenleme değil. Kısa müddetli olacak, o yüzden de kalıcı düzenleme olmayacak. Borçlar Hukukumuzda bu hususta yeteri kadar hatta ziyadesiyle karar var. O kararların sağlıklı işlemesi halinde zati sorun söylediği söz edilen değil. Olan şey, bu kararlara karşın işleyen fazla kira talepleri. Enflasyonun da TEFE’nin de TÜFE’nin de ortalamasının da hepsinin üstünde istenen bir şey var. Olağan kurallarda her şey cereyan etmiş olsa bu türlü bir mevzu gündeme de gelmezdi. Şimdiye kadar gelmedi, şu anda de gelmezdi. Şu anda o denli gözüküyor ki enflasyonun da üstünde, TEFE, TÜFE ortalamasının da üstünde, TÜFE’nin üstünde bir fiyatlandırma durumu var. Bu, onunla ilgili.”

Süreksiz bir durumun söylediği söz edilen olduğuna değinen Bozdağ, geçmişte enflasyonu indirdiklerini, yeniden enflasyonun aşağıya çekileceğini dile getirdi. Bekir Bozdağ, süreksiz dalgalanmalara karşı kalıcı düzenleme yapmanın doğru olmadığını vurguladı.

Ev sahibinin de kiracının da düşünülmesi gerektiğini kaydeden Bozdağ, vatandaşlara, mukavele yaparken tüm kararları tek tek okumalarını ve gerektiğinde de bir avukata istişareleri teklifinde bulundu.