TCMB’nin menkul değer tesisine ilişkin uygulama talimatında değişiklik yapmasının akabinde birtakım bankalarda kredi kartı nakit avans kullanımı ve kredili mevduat hesabı kullanımları sonlandırıldı.


EBRU USTA/BLOOMBERG HT PARA VE SERMAYE PİYASALARI MÜDÜRÜ
TCMB’nin 16 Mayıs’ta yaptığı düzenleme sonrasında; müşteri bazında kredi kartı limiti makul bir meblağın üzerinde olanlar için, ferdi kredi kartlarıyla yapılan nakit çekimi ve kuyum harcamalarının kredi çeşidine göre yüzde 30 oranında menkul değer tesisine tabi olmasına karar verildi. Yapılan açıklamada söylediği söz edilen değişikliğin 16 Mayıs 2023 tarihinden itibaren yapılan kuyum harcamaları ve nakit çekimler için geçerli olacağı kaydedilmişti. Ayrıca, bu düzenlemeyle bankalarda kredi büyüme oranının yüzde 3’ün üzerinde olması halinde, bu oranı aşan kredi fiyatı kadar menkul değer tesis edilmesi kuralına ek olarak diğer ticari kredi çeşitlerinde de başka ayrı aylık artışın yüzde 3’ün üzerinde olması koşulu eklendi. Yüzde 3’lük oranın aşılması durumunda aşan meblağ kadar bankalar tarafından menkul değer tesis edilecek.

Merkez Bankası’nın son regülasyonu sonrasında birtakım bankalar tüketicilerin kredi kartından, ferdi ihtiyaç kredisi faiz oranından daha düşük bir faize sahip olan ve aylık yüzde 1,36 faiz oranıyla muhtaçlıklarını karşıladıkları nakit avans limitlerini kısıtlarken kimi bankalar da bu limitleri tamamen sıfırladı.
Kaynaklar, bugün itibarıyla kimi bankaların KMH (Kredili Mevduat Hesabı), ek hesap yahut açık hesap limitlerinde de sonlandırmaya gittiğini belirtiyor.
Sektör temsilcilerine göre, diğer kredilerin faizine göre daha düşük seviyede bulunan bu kredilerden kullanım son devirde artarken çekilen kredilerle Döviz ve altın alımının önüne geçilmeye, talep enflasyonunun artışına mahzur olunmaya çalışılıyor. Nitekim, tekrar 16 Mayıs tarihinde TCMB tarafından yapılan bir diğer düzenleme de kredi kartından kuyum harcamalarının kısılması istikametindeydi.

Ayrıyeten TCMB’nin yüzde 3’lük kredi büyümesi sınırlamasının üzerinde kredi büyümesi gerçekleştiren bankaların da büyümeyi bu sonlara çekmek maksadıyla düzenlemeler yapması da limit sınırlamalarında tesirli oluyor. BDDK verilerine göre, Türkiye’de kişisel kredi kartı hacmi yıl başından bu yana toplam 200 milyar TL artarak 5 Mayıs itibarıyla 644,1 milyar TL’ye ulaşırken kredi kartıyla kuyum harcamaları ise son haftalarda haftalık 2,0 milyar TL’ye yükselmişti. KMH (Kredili Mevduat Hesabı) toplam bakiyesinde de yıl başından bu yana artış sürüyor.

Ferdî KMH hacmi yıl başından bu yana 56 milyar TL artarak 122,4 milyar TL’ye ulaşırken taksitli ticari kredili mevduat hesabında artış ise devirde 30 milyar TL düzeyinde oldu. Taksitli ticari KMH hacmi 5 Mayıs itibarıyla 95,3 milyar TL düzeyinde bulunuyor. Bu hafta içerisinde bankalar tarafından gelen nakit avans, kuyum harcamaları ve KMH/ek hesap limit sonlandırmaları sonrasında TCMB’den yeni bir düzenleme de bekleniyor.