Biden: Filistinliler bağımsız bir devleti hak ediyor

ABD Başkanı Joe Biden dünkü İsrail temaslarının ardından bugün Batı Şeria’da Filistin Özerk Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas ile bir araya geldi. Beytüllahim kentindeki görüşme sonrasında düzenlenen basın toplantısında konuşan Biden, Ortadoğu sıkıntısında iki devletli tahlilden yana olduklarını bir sefer daha vurguladı.

Filistinlilerin yaşadığı acı ve öfkeyi Washington’ın hissedebildiğini söyleyen Biden, “Filistinliler bağımsız, hükümran, kendi ayakları üzerinde durabilecek kendilerine ait bir devleti hak ediyor. Bu topraklarda derin kökleri bulunan iki halkın iki devlet içinde yan yana barış ve güvenlik içinde yaşaması… Bu maksadın çok uzak göründüğünü biliyorum. ama şu an müzakerelere yeniden başlanması için kurallar uygun olmasa da ABD ve benim idarem Filistinliler ve İsraillileri bir cedde getirme uğraşından vazgeçmeyecek” sözlerini kullandı.

Filistin lideri Abbas ise “barışın anahtarının Filistin topraklarındaki İsrail işgalinin sona erdirilmesiyle başlayacağını” ifade ederek Biden’dan, Kudüs’teki Filistinlilerle bağlantılardan sorumlu konsolosluğun yeniden açılmasını istedi. ABD, Biden’ın selefi Donald Trump döneminde Kudüs’ü İsrail’in başşehri olarak tanımış ve Büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşımıştı. Filistin ile münasebetlerden sorumlu Kudüs’teki konsolosluk ise kapatılmıştı. Filistinliler, Doğu Kudüs’ü gelecekte kurmayı hedefledikleri devletin başşehri olarak görüyor.

Ekonomik yardım paketleri

Biden ise Beytüllahim’de, Kudüs’ü başkent olarak tanıma kararından geri adım atmayı düşünmedikleri mesajını verdi, buna karşılık ekonomik destek paketleri açıkladı. İsrail ile Filistinliler arasındaki barış müzakereleri 2014 yılında tıkanmış, ABD sonraki periyotta Filistin ile bağlantılarda ekonomik tedbirlere tartı vermişti.

Biden, Cuma sabahı İsrail’in ilhak ettiği Doğu Kudüs’te bir hastaneyi ziyaret etmiş ve bölgedeki sağlık kuruluşları için 100 milyon dolarlık yardım paketi açıklamıştı. Biden, BM’ye bağlı Filistinli mültecilere yardım kuruluşu UNRWA için de 200 milyon dolarlık ek kaynak taahhüdünde bulundu. ABD’nin UNRWA’ya yaptığı ödenekler Trump döneminde büyük ölçüde kesintiye uğramıştı.

ABD ayrıyeten Gazze Şeridi ve Batı Şeria’da 4G internet şebeke altyapısının önümüzdeki yılın sonuna kadar tamamlanmasını planlıyor.

Ebu Akile gerginliği

El Cezire muhabiri Şirin Ebu Akile’nin Mayıs ayında Batı Şeria’da bir İsrail askeri operasyonunu takip ederken öldürülmesinin Filistin’de yarattığı öfke Biden’ın ziyaretine de yansıdı. Biden Beytüllahim’e girişinde “Şirin için Adalet” pankartları ve protestolarla karşılandı. Basın toplantısında da Filistinli gazetecilerin üstlerinde Ebu Akile’nin fotoğrafının basılı olduğu siyah tişörtler giymeleri ve toplantı odasındaki bir sandalyenin boş bırakılarak üzerine Ebu Akile’nin posterinin konması dikkat çekti.

Abbas, basın toplantısında İsrail’in kendisini hukukun üzerinde bir devleti görmeye devam edemeyeceğini ifade ederek ABD vatandaşı olan Filistinli gazeteci Sevimli Ebu Akile’nin katillerinden hesap sorulması gerektiğini vurguladı. Biden ise “ABD’nin Ebu Akile’nin vefatının eksiksiz ve şeffaf bir şekilde soruşturulmasında ısrarı sürdüreceğini ve dünyanın her yerinde medya özgürlüğünü savunmaya devam edeceğini” söyledi.

Sorumlular ortaya çıkarılamadı

51 yaşındaki El Cezire muhabiri Ebu Akile ve yanındaki gazeteci arkadaşı, Cenin kentinde üzerlerinde basın mensubu olduklarını gösteren “Press” yazılı yelekler bulunmasına karşın kurşunlara hedef olmuş, El Cezire, Filistinli yetkililer ve görgü şahitleri Ebu Akile’nin İsrail askerlerinin kurşunuyla kasıtlı olarak öldürüldüğünü belirtmişti. İsrail ordusu ise başlangıçta kurşunun Filistin tarafından geldiğini savunmuş, lakin daha sonra bu açıklamadan geri adım atarak olayın tam olarak nasıl gerçekleştiğinin netlik kazanmadığını bildirmişti.

ABD’li yetkililer de yapılan incelemeler sonucunda gazetecinin “İsrail askerleri tarafından öldürüldüğünün olası olduğunu”, lakin olayda kasıt bulunduğuna dair bir işarete rastlanmadığını açıklamıştı. Ebu Akile’nin ailesi ABD’yi sorumluluktan kaçması için İsrail’e yardım etmekle suçluyor.

Ailenin Biden ile görüşme talebine karşılık verilmemesi de ABD’ye yönelik yansıları artırdı. ABD yönetimi, “Başkan’ın bu talebi yerine getiremeyeceğini, fakat ailenin Washington’a davet edildiğini” açıkladı. Fakat dün bir spor etkinliğinde Yahudi atletlere bir buçuk saat ayıran Biden’ın Ebu Akile’nin ailesi ile görüşmemesi tepki çekti.