Biden ile Çin Devlet Başkanı Şi telefonda görüştü

Beyaz Saray’dan yapılan yazılı açıklamaya göre, Biden ile Şi, ikili, bölgesel ve global problemlere ilişkin “yapıcı ve samimi” bir görüşme gerçekleştirdi.

Geçen yıl kasımda California’da gerçekleştirilen görüşmede ele alınan mevzuların takibinin de yapıldığı belirtilen görüşmede, iki lider, ordular arasındaki işbirliği, uyuşturucuyla mücadele, yapay zeka ile ilgili mevzular ve iklim değişikliği birçok başlığı değerlendirdi.

Biden, Şi’ye, Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın ehemmiyetini hatırlatırken, Güney Çin Denizi’nde de serbest seyrüseferin ve hukukun üstünlüğü unsurlarının korunması gerektiğini dile getirdi.

Görüşmede, Biden, Çin’in Rusya’nın savunma sanayisi altyapısına sağladığı katkıya ve bunun Avrupa’ya ve transatlantik güvenliğe olumsuz yansımalarına dair tasalarını aktardı.

Biden, ABD ile Çin arasındaki ticari rekabette Pekin’in uyguladığını savunduğu “adil olmayan ticari uygulamaları” da gündeme getirdi ve bunun Amerikalı çalışanlara ve çiftçilere zarar verdiğini savundu.

İki lider arasındaki yapan irtibatın devamının çok önemli olduğunu vurgulayan Biden, üst seviye diplomatik bağlantıların sorumlu şekilde sürdürülmesi gayretlerinden memnuniyet duyduklarını kaydetti.

“Çin ve ABD gibi iki büyük ülke bağlarını koparmamalı”

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre de ABD Başkanı Biden’ın isteğiyle yapılan görüşmede, iki lider, “Çin-ABD ilişkileri ve ortak ilgi konularında” görüş alışverişinde bulundu.

Çin Devlet Başkanı Şi, Biden ile Kasım 2023’te San Francisco’da yaptıkları görüşmenin geleceğe odaklı bir vizyon açtığını, Çin-ABD bağlarının istikrara kavuşmaya başladığını ve bunun her iki ülkenin halkları ve uluslararası toplum tarafından olumlu karşılandığını, bu ortada münasebetlerde olumsuz etkenlerin de büyümeye sürdüğünü belirtti.

“Stratejik algılama” probleminin Çin-ABD bağlantılarındaki sıkıntıların temelinde yer aldığı, bunun ilk düğmesi yanlış iliklenen bir gömleğin diğer düğmelerin de yanlış olmasına benzediğini belirten Şi, “Çin ve ABD aynıi iki büyük ülke bağlarını koparmamalı, birbirlerine sırtını dönmemeli ve de çatışma ve cepheleşme içine girmemeli. İki ülke birbirine hürmet göstermeli, barış içinde bir ortada var olmalı ve kazan-kazan işbirliğini hedeflemeli” sözünü kullandı.

Şi, 2024’te bağlantılara bu üç ülkenin yol göstermesi gerektiğini, barışın, istikrarın ve inancın korunarak diyaloğun güçlendirilmesi, provokatif nitelikte olaylardan ve çizgiyi aşan hallerden kaçınılması ve uluslararası bağlantılarda eşgüdümün sorumluluk anlayışı içinde artırılması gerektiğini vurguladı.

“Tayvan sorunu, aşılmaması gereken ilk kırmızı çizgi”

Tayvan sorunun, Çin-ABD alakalarının “aşılmaması gereken ilk kırmızı çizgisi” olduğunun altını çizen Şi, “Tayvan’ın bağımsızlığına yönelik ayrılıkçı fliyetler ve bunların dışarıdan cesaretlendirilmesi ve desteklenmesi karşısında elimiz bağlı bekleyemeyiz” açıklamasını yaptı.

Şi, ABD Başkanı Biden’a Tayvan’ın bağımsızlığını desteklememe thhüdünü somut hareketlerle ortaya koyma davetinde bulundu.

ABD’nin Çin’in ticaret ve teknoloji alanında gelişimini baskılamak üzere tedbirler aldığına, her geçen gün daha fazla Çinli şirketi yaptırım listesine dahil ettiğine dikkati çeken Çin lideri, şunları kaydetti:

“Bu, ‘riskleri gidermek’ değil, yeni riskler yaratmaktır. Şayet ABD, karşılıklı yarara dayalı işbirliğini hedefliyor, Çin’in kalkınmasından hissesini almak istiyorsa Çin’in kapısı hep açık olacaktır. fakat Çin’in teknolojik gelişimini bastırmak ve yasal kalkınma hakkından mahrum bırakmak istiyorsa Çin bunu oturup izlemeyecektir.”

Şi ve Biden, Ukrayna krizi ile Kore Yarımadası’ndaki durumu görüştü

İki lider, diplomatik, ekonomik, mali, ticari ve diğer alanlardaki müracaat düzeneklerinin ve iki ülke orduları arasındaki bağlantının, uyuşturucuyla mücadele, yapay zeka, iklim değişikliği alanlarındaki diyalog ve işbirliğinin sürdürülmesi, halklar arasındaki temaslar ile uluslararası ve bölgesel hususlardaki irtibatın artırılması için adımlar atılmasında mutabık kaldı.

Şi ve Biden, Ukrayna krizi, Kore Yarımadası’ndaki duruma dair görüş alışverişinde bulundu.

Çin lideri, görüşmede, ülkesinin Hong Kong, insan hakları, Güney Çin Denizi ve diğer sorunlardaki tavrını da aktardı.