Bir Aktivistin Gözünden: Yas, isyan ve umutla 8 Mart’ı kutlamak

Gülseren Onanç

Bir tarafımız hep acıyor. Sıcak evimizde hoş bir yemek yediğimizde, duş aldığımızda, sevdiklerimize sarıldığımızda kendimizi hem şanslı hem biraz suçlu hissediyoruz. Depremzedelerin ihtiyacı olan takviyenin, şefkatin gösterilemediği için bu iktidara isyan ediyoruz. 

Deprem bölgesini bir  yas evine benzeten Gazeteci His Demirağ’ın bayanların öykülerini anlattığı Yas Evi Belgeselini izlemenizi öneriyorum. His bayan hassaslığı ile bayanların problemlerine odaklanıyor. Belgeselden öğrendiğimize göre bölgede 250 bin gebe bayan var. Bunların 24 bini Mart ayında doğum yapacak. Şimdi yıkılan hastanelerin yerine sahra hastaneleri yapılmamış durumda. His yas evindekileri yalnız, kimsesiz bırakmamamız gerektiğinin altını çiziyor. 

Dayanışmayı sürdürülebilir kılmak gerekli 

Afet İçin Feminist Dayanışma gönüllüleri, zelzele bölgesinde bayanların yalnız bırakılmaktan korktuğunu ifade ederek dayanışmayı acil gereksinimlerin ötesine taşıyarak sürdürülebilir kılmanın ehemmiyetine dikkat çekiyor. Hatay’da bayanların unutulmaktan korktuklarını söylüyorlar.

Öfkeliyiz, yastayız. ama isyandayız!

Feminist Gece Yürüyüşü basın açıklamasında, “Biz bayanlar; insan hayatının hiçe sayılmasını, devletin krizleri yönetme, misyonunu yerine getirme konusundaki acizliğini ve bunun sonuçlarını çok iyi biliyoruz. Patriyarkal kapitalist yıkıma karşı feminist isyandayız!” diyerek hepimizin duygularını aktardı.

Bu yıl Afganistan’dan, İran’a, İngiltere, Almanya ve İskandinav ülkelerinden Avustralya’ya kadar dünyanın birçok yerinde bayanlar 8 Mart’ta omuz omuza sokaklarda şovlar yaptılar. Dünyanın birçok ülkesinde bayan haklarının büyük yara aldığı süreçlerde, eşitlik gayretinden vazgeçmeyen bayanlar, tüm dünyada patriyarkaya, eşitsizliğe, ayrımcılığa karşı SES’lerini yükselttiler.

Bu yılın en sevdiğim pankartı:

Eşitliğin sağlanması için 300 yıl gerekli 

Bu hafta başlayan Birleşmiş Milletler Bayan Statüsü Komisyonu’nda iki hafta boyunca bayan problemleri tartışılacak tahliller talep edilecek. BM Genel Kurulu‘na bir konuşma yapan Guterres, “Mevcut gidişatta BM Bayan Ünitesi, eşitliğin sağlanmasının 300 yıl uzakta olduğunu öngörüyor” diyerek büyük eşitsizliği dünyaya duyurdu. Guterres bayan haklarında elde edilen global ilerlemenin, “gözlerimizin önünde kaybolmaya başladığını” ve cinsiyet eşitliğinin sağlanacağı tarihin, “giderek uzaklaştığını” söyledi.

Çalışan bayan sayısı erkeklerin yarısı 

Türkiye’deki durumu da İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “İstatistiklerle Kadın” araştırması ortaya koydu. Sonuçlar yeniden bildiğimizi; bayanlar kendini garantisiz hissediyor, erkeklerin yarısından daha az istihdam ediliyor ve ev işlerinin çoğunluğunu üstleniyor. Araştırmaya göre 2021 yılında Türkiye’de 100 bayandan yalnızca 28’i çalışıyor. 

İstifa etmeyen hükümeti sandıkta göndereceğiz 

Türkiye’de artan eşitsizlik şiddet 8 Mart Gece Yürüyüşünde “hükümet istifa” sloganlarının yükselmesine de neden oldu. Bayanlar zelzele krizini yönetemeyen, 10 kentimizde yaşayan milyonlarca insanımızın en çok devlete ihtiyacı olduğu anda yanında olmayan Cumhur iktidarının istifa etmesini talep ediyor.biz Kızılay’ın Ahbap’a çadır satışı bile bir istifa getirmezken, başkanlık sisteminde tek bir kişi bile istifa etmeyeceğinin farkındayız. 

Türkiye’yi İstanbul Sözleşmesi’nden çeken, doğayı, kentleri rant uğruna mahveden, toplumu kutuplaştıran, bayanları aileye hapseden, çocuk yaşta evlilikleri yasallaştıran, LGBTİ+ bireyleri düşmanlaştıran, kreşleri kapatıp çocukları tarikatlara mahkum eden bu iktidarı sandıkta göndereceğiz. 

Bugün seçim tarihi 14 Mayıs 2023 olarak açıklandı, yani yeni bir başlangıç için yalnızca 9 haftamız kaldı. Bu 8 Mart’ta bir tarafta yas ve isyan hislerini yaşarken öteki tarafta kısa bir süre sonra bu iktidarı değiştireceğimize ilişkin umudumuz var. 

Cumhurbaşkanı Kılıçdaroğlu ve Eşitlik ve Bayan Bakanlığı 

Altılı masanın yaşadığı Meral Akşener krizini aşması ve ortak Cumhurbaşkanı adayını Kemal Kılıçdaroğlu olarak açıklamak hepimizin umudunu arttırdı. Dokuz hafta sonra Türkiye’nin açacağı yeni sayfada feminist hassaslığı olan bayanların olmasını talep ediyoruz. Türkiye’nin yeniden inşasında bir Bayan ve Eşitlik Bakanlığı kurulması talebimizi yeniliyoruz.

Kadınların eşit olarak siyasete iştiraki ile yeni başlangıçlar yapacağımız umudu bizi güçlendiriyor.