BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Bachelet’in Sincan’ı ziyaret edeceği doğrulandı

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet’in Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ni ziyaret edeceği doğrulandı.

BM İnsan Hakları Sözcüsü Liz Throssell, yerel basına yaptığı açıklamada, Yüksek Komiserin “Çin’e 6-7 günlük ziyaret gerçekleştireceğini ve Sincan’a da gideceğini” belirtti.

Çin hükümetinin yabancı temsilcilerin üst seviye ziyaretleri için özel Covid-19 düzenlemeleri olduğunu ifade eden Throssell, Bachelet’in karantinada kalmayacağını kaydetti.

Throssell, Bachelet’in Sincan’ı ziyaret edeceği ve üst seviye hükümet yetkilileri ile görüşeceği bilgisini paylaştı.

Ziyaretin kesin tarihi BM ofisi tarafından şimdi doğrulanmazken, mayısın son haftasında yapılacağı öngörülüyor.

Bachelet’in ayrıyeten Çin’deki kimi yabancı ülke büyükelçileriyle de görüşmesi bekleniyor.

Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde Uygur Türkleri ve diğer etnik azınlıklara yönelik insan hakları ihlalleri ve zorla çalıştırma iddialarının, Bachelet’in gündeminde olması bekleniyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Cao Licien, yaptığı açıklamada Bachelet’in ziyaretini doğrularken “Taraflar ziyaretin programına ilişkin müzakereleri sürdürüyor. Gelişmeler için lütfen bekleyin.” tabirlerini kullandı.

Ziyarete yönelik ön hazırlık için bir BM heyeti 26 Nisan’da Çin’e gelmişti. Heyet, Çin’in güneyindeki Guangcou kentine varışının akabinde, Kovid-19 önlemleri nedeniyle 17 gün otelde karantinaya alınmıştı.

İnsan hakları ihlallerine ilişkin tezler

Çin son yıllarda Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Uygur Türkleri ve diğer azınlık mensuplarını hedef aldığı iddia edilen hak ihlalleri nedeniyle uluslararası kamuoyunda tenkitlere hedef oluyor.

Açıklamada, bölgede din ve inanç özgürlüğü ile seyahat, toplantı ve ifade özgürlükleri üzerinde kısıtlamalar bulunduğu ve yaygın olarak kullanılan elektronik izleme teknolojilerinin orantısız şekilde Uygurları ve diğer azınlık mensuplarını hedef aldığı belirtilmişti.

Pekin idaresinin hukukun üstünlüğü prensibine ve insan haklarını müdafaa konusundaki ulusal ve uluslararası yükümlülüklerine uyması gerektiği vurgulanan açıklamada, “Çin’e BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri ve ofisinin de dahil bağımsız gözlemcilere Sincan’a süratli, manalı ve serbest erişim sağlama daveti yapıyoruz.” sözlerine yer verilmişti.

Çin, Sincan’da kaç kamp bulunduğuna, buralarda kaç kişinin olduğuna ve söylediği söz edilen şahıslardan ne kadarının sosyal hayata döndüğüne ilişkin bilgi vermezken şu ana kadar kendi belirlediği birkaç kampın az sayıda yabancı diplomat ve basın mensubu tarafından kısmen görülmesine izin vermişti.

Zorla çalıştırma iddiaları

Öte yandan çok sayıda Uygur Türkü’nün bölgedeki fabrikalarda zora çalıştırıldığına dair argümanlar ortaya atılmış, Sincan’daki birtakım işletmeler, “zorla çalıştırma” yoluyla üretim yapıldığına dair savların amacı olmuştu.

ABD Kongresi, Aralık 2021’de Çin’in Uygur Özerk Bölgesi’nde Uygur Türkleri ile diğer etnik ve dini azınlıkların zorla çalıştırılması yoluyla ürettiği malların ABD’ye ithalatının yasaklanmasını öngören maddeyi kabul etmişti.

Washington yönetimi, argümanlara mevzu olan işletmelere ve onlarla çalışan şirketlere yaptırım kararları almıştı.

Pekin idaresini sözcüleri, zorla çalıştırma savlarını “Çin-karşıtı güçler tarafından uydurulmuş yalanlar” olarak nitelemiş; ülkedeki insan hakları durumunun ise gerçeğe aykırı olarak karalanmaya çalışıldığını savunmuştu.