Brezilya’da çalışma saatleri düşürülüyor: Lula hükümeti, haftada 6 gün çalışma modelini bitirmeyi hedefliyor

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, ülkede milyonlarca çalışanı ilgilendiren çalışma haftası düzenlemesini gündeme aldı. İngiliz Financial Times (FT) gazetesinde yer alan habere göre, ekim ayındaki seçim yarışına hazırlanan sol eğilimli hükümet, haftalık azami çalışma süresinin ücretlerde kesinti yapılmaksızın 44 saatten 40 saate indirilmesini planlıyor. “6×1” olarak adlandırılan ve yaklaşık 15 milyon kişinin haftada 6 gün çalışıp yalnızca bir gün izin kullanmasını öngören sistemin, bu düzenlemeyle fiilen sona ermesi hedefleniyor.

Lula’nın kurucusu olduğu İşçi Partisi’nden milletvekili ve yasa teklifinin sahibi Reginaldo Lopes, düzenlemeyle düşük gelirli ve ağır şartlarda çalışan işçilere “daha iyi bir yaşam, daha fazla onur ve serbest zaman” sağlanmak istendiğini belirterek, “Zamanı geldi. Toplum hazır” değerlendirmesinde bulundu. Lula’nın siyasi varisi olarak gösterilen bakanlardan Guilherme Boulos da “Daha dinlenmiş bir çalışan, daha üretken bir çalışandır” diyerek değişikliğin iş kazalarını ve devamsızlıkları azaltacağını savundu. Hükümet yetkilileri, adımın Şili ve Kolombiya’daki uygulamalar ile Avrupa ortalamalarıyla uyumlu olduğuna dikkat çekiyor.

Brezilyalılar Almanlardan yüzde 50 daha fazla çalışıyor

Our World in Data verilerine göre Brezilyalılar, 2023 yılında ortalama yaklaşık 2 bin saat mesai yaptı. Bu süre, bin 335 saat çalışan Almanların yaklaşık yüzde 50 üzerinde gerçekleşirken, Türkiye için bu rakam bin 750 saat olarak kaydedildi.

Datafolha araştırma şirketinin son anketine göre de kamuoyunda her 10 kişiden 7’si yeni düzenlemeyi destekliyor. São Paulo’da haftanın 6 günü çalışan bilişim asistanı Henrique Ali Oliveira Alves, “Yaşamak için çalıştığımı değil, çalışmak için yaşadığımı hissediyorum” diyerek dinlenmeye ve kişisel işlerine zaman ayıramamaktan şikayet etti.

Parlamento engeli ve iş dünyasının tepkisi

Geniş halk desteğine karşın teklifin yasalaşması kesin görülmüyor. Muhafazakarların ağırlıkta olduğu parlamentoda zaman zaman yenilgiler yaşayan Lula’nın bu tasarıyı geçirmekte zorlanabileceği belirtiliyor. Sağ görüşlü milletvekili ve Evanjelik papaz Marcos Pereira, çalışanların artan boş zamanının olumsuz sonuçlar doğurabileceğini öne sürerek, “Uyuşturucuya ve kumara daha fazla maruz kalacaklar. Eğlence yerine kötülük olabilir” ifadelerini kullandı; ancak Pereira gelen tepkiler üzerine bu sözleri için daha sonra özür diledi.

Özel sektör temsilcileri ise çalışma süresinin 40 saate düşürülmesinin istihdam yaratmayı zayıflatabileceğini savunuyor. São Paulo Ticaret Federasyonu, değişikliğin saatlik maliyetleri yüzde 10 artırabileceğini ve tarım, perakende, sanayi gibi sektörlerin ciddi şekilde etkileneceğini açıkladı. ARX Investimentos Başekonomisti Gabriel Leal de Barros, iş gücü maliyetlerindeki artışın verimliliği düşürebileceğini, bunun da orta ve uzun vadede daha düşük GSYH’ye ve daha yüksek enflasyona yol açabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan hükümete bağlı düşünce kuruluşu Ipea’nın çalışması, teklifin maliyetlerinin yönetilebilir olduğunu ve iş kayıplarına dair net bir kanıt bulunmadığını ortaya koydu.

Seçim öncesi stratejik hamle

Analistler, 80 yaşındaki eski sendika lideri Lula’nın bu hamlesini, güçlü büyüme ve düşük işsizliğe rağmen enflasyon nedeniyle zayıflayan kamuoyu desteğini toparlama ve işçi sınıfı tabanıyla yeniden bağ kurma çabası olarak değerlendiriyor. Siyasi analist Thomas Traumann, İşçi Partisi’nin 1980’lerin sendikal hareketinden doğduğunu ancak bugün teknoloji ve kayıt dışı çalışma gibi piyasa değişimlerine ayak uydurmakta zorlandığını ifade ediyor.

Teklif kabul edilmese dahi, bu politikanın Lula’ya ekim ayında eski aşırı sağcı Devlet Başkanı Jair Bolsonaro‘nun oğlu Senatör Flavio Bolsonaro ile başa baş geçmesi beklenen seçimlerde avantaj sağlayabileceği öngörülüyor. Hükümet verilerine göre, sözleşmeli çalışan Brezilyalıların üçte birini etkileyen haftalık çalışma süresinin 4 saat azaltılmasından toplam 37 milyon kişinin yararlanması bekleniyor.