enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,8332
EURO
35,6766
ALTIN
2.565,33
BIST
10.991,57
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
31°C
İstanbul
31°C
Az Bulutlu
Perşembe Az Bulutlu
27°C
Cuma Az Bulutlu
28°C
Cumartesi Az Bulutlu
31°C
Pazar Açık
32°C

Britanya seçimleri; 14 yıllık Muhafazakâr Parti dönemi geride mi kalıyor, aşırı sağın işlevi ne olacak?

Anketlerde İşçi Partisi önde görünüyor; Avrupa’daki aşırı sağ yükselişin karşılığı Britanya’da merkez sağa kan kaybettirmek olacak

Britanya seçimleri; 14 yıllık Muhafazakâr Parti dönemi geride mi kalıyor, aşırı sağın işlevi ne olacak?
02.07.2024 00:30
7
A+
A-

Britanya Başbakanı Rishi Sunak‘ın Westminster’da çok önemli kayıplar vereceği düşünülen erken seçim kararını açıklamasının üzerinden neredeyse 6 hafta geçti. Seçimlerin resmî takvime göre 28 Ocak 2025’te yapılması gerekiyordu lakin seçmenler perşembe günü (4 Temmuz) sandığa gidecek. Sunak’ın erken seçim kararı kimi çevrelerce “kumar” olarak nitelendirilmişti; hakikaten 6 haftadır yapılan anketlerde Emekçi Partisi’nin 14 yıllık Muhafazakâr Parti hükûmetlerine son vererek merkez sol bir hükûmet kuracağı yönünde sonuçlar açığa çıkıyor. 

Rishi Sunak ve Muhafazakâr Parti, anketlere göre, rekor sayıda seçmen tarafından eleştiriliyor ve oy kaybediyor. Yayımlanan son anketlere göre Muhafazakârlar seçime dayanaklarının yarısından fazlasını kaybetmiş olarak girecek. Bu, evvelki oy oranlarının 10 puandan fazla altına düşmeleri manasına geliyor. Diğer yandan Personel Partisi’nin rekor bir oy kaymasına sahne olacağı öngörülüyor. Kimi varsayımlar Muhafazakârların 100 sandalyenin altına düşeceğini gösteriyor. Şayet bu türlü bir sonuçla karşı karşıya kalınırsa Britanya’nın en eski ve son 14 yıldır seçimlerde en başarılı partisi Muhafazakâr Parti’nin iktidarının sonuna tanıklık edeceğiz. 

Kamu yayıncısı BBC’nin 29 Haziran’da yayımladığı ankete göre Personel Partisi’nin oy oranı yüzde 35-45, Muhafazakâr Parti’nin oy oranı yüzde 15-25; Islahat UK’nin oy oranı yüzde 13-19; Liberal Demokratlar’ın oy oranı yüzde 8-14 aralığında görülüyor. Şayet bu ankete uygun bir seçim sonucu açığa çıkarsa İşçi Partisi lideri Keir Starmer, Britanya’nın yeni başbakanı olacak. 

Seçim manifestolarında hangi hususlar öne çıkıyor?

Britanya’da 650 seçim bölgesi bulunuyor. Her biri Avam Kamarası’na bir milletvekili gönderiyor. En çok oyu alan aday, milletvekili seçiliyor. İngiltere’de 543; İskoçya’da 57; Galler’de 32 ve Kuzey İrlanda’da 18 seçim bölgesi var. Seçimlerde yarışan ana partiler; Muhafazakâr Parti, Emekçi Partisi, Liberal Demokratlar, Yeşiller, Islahat UK, İskoç Ulusal Partisi, Plaid Cymru (Galler). 

Seçimde en çok öne çıkan iki parti olan Muhafazakâr Parti’nin ve Emekçi Partisi’nin seçim manifestolarına bakıldığında vergilendirme, Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) ile ilgili aksaklıklara ilişkin vtler, göç ve Brexit sonrası Avrupa ile ilişkiler geniş yer kaplıyor.

Muhafazakâr Parti’nin seçim manifestosunda borçlanmanın ve vergilerin azaltılması ilk sıralarda yer alıyor. Ayrıyeten yaklaşık iki yıldır Britanya’yı sarsan NHS grevlerine atıfta bulunarak 92 bin hemşire ve 28 bin doktor daha istihdam edileceği eklendi. Öte yandan sistemsiz göçmenlerin Ruanda’ya gönderilmesi, yasal göç için bağlayıcı sonlar ve Brexit sonrası Avrupa ile ilgilerin geliştirilmesi de temel gündem maddeleri oldu. Parti, ilk beş yılı Liberal Demokratlar ile koalisyonla olmak üzere 2010 yılından beri iktidarda. Avam Kamarası’nda toplamda 344 sandalyeye sahip. 

İşçi Partisi manifestosunda da vergilerin artırılmasına karşı çıkış görülüyor. NHS gündemi de bekleme mühletleri üzerinden ele alınıyor; her hafta 40 bin randevu daha eklenmesi vt ediliyor. Hükûmetin göçmenleri Ruanda’ya sınır dışı etme planı yerine sınır güvenliğinin sıkılaştırılması ve Avrupa ile ilgilerin geliştirilmesi teklifleri yer alıyor. 

İşçi Partisi, yeniden “Kızıl Duvar” inşa edebilecek mi?

Perşembe günü st 22.00 itibarıyla sandık çıkış anketleri yayımlanmış olacak. Kesin sonuçlar olmasa da sandık çıkış bilgileri bize seçimdeki genel tabloyla ilgili bir fikir verecek. Gece yarısına doğru ilk sandalyeler açıklanacak. Sandalye dağılımında bakılması gereken en çok önemli kısımlardan biri son devirde çıkış yakalayan aşırı sağcı Islahat UK’nin nasıl bir performans sergilediği olacak. 

Tarihsel olarak Personel Partisi’ni destekleyen ve Britanya’nın kuzeyindeki sanayi bölgelerini oluşturan “Kızıl Duvar” bölgesi, 2019 seçimlerinde Muhafazakâr Parti tarafından “maviye” boyanmıştı. Medya da 2019 seçimlerini “Kızıl Duvar maviye döndü” diyerek değerlendirmişti. 

Bu seçimde, Kızıl Duvar’da kaybedilen merkez bölgelerin kazanılması çoğunluğun yaratılması için kilit değerde olacak. Anketlere göre söylediği söz edilen bölgelerde Personel Partisi’nin kazanımlar elde etmesi bekleniyor. 

İskoçya da Personel Partisi’ne mi geçecek?

Bu seçimin bir diğer çok önemli başlığı ise İskoçya’daki anketlerde Scottish National Party’den (İskoç Ulusal Partisi-SNP) Emekçi Partisi’ne doğru yaşanması beklenen geçişler. Şayet anketlerdeki beklentiler gerçekleşirse bu, onlarca SNP sandalyesinin Emekçi Partisi’ne geçmesi manasına geliyor. 

Farage tesiri: Islahat, Muhafazakârlara karşı dengeyi nasıl değiştirebilir?

Aşırı sağcı Nigel Farage‘ın dönüşüyle Islahat UK bir sıçrama yaşadı ve zati kötü bir durumda olan Muhafazakârlara daha da zarar verdi. Fakat Farage’ın kayda değer bir sandalye kazanması için parti örgütü zayıf görülüyor. Islahat’ın en büyük tesiri çok sayıda sandalye kazanmak yerine onlarca sandalyede dengeyi Muhafazakârların aleyhine çevirmek olacak. 

Eğer Muhafazakâr Parti’den Reform’a geçiş oranı yüksek olursa İşçi Partisi 100 ya da daha fazla ekstra sandalye kazanabilir. 

Yenilginin boyutu büyük ölçüde Muhafazakâr seçmenlerin ne kadarının Reform’a kayacağına bağlı olacak. 

İşçi Partisi perde arkasında sorun mu yaşıyor?

Anketlerdeki tüm olumlu seyire rağmen İşçi Partisi lideri Keir Starmer, bilhassa de büyük Müslüman seçmen kitlesinin yahut yüksek profilli bağımsızların bulunduğu yerlerde kimi zorluklarla karşı karşıya. Bu durum, bilhassa Gazze savaşındaki tavırdan kaynaklanıyor. Emekçi Partisi’nin İsrail’in Gazze’deki savaşına yaklaşımı başından beri yetersiz bulundu. Özellikle İşçi Partisi lideri Starmer’ın bir televizyon programında İsrail hükümetinin Gazze’ye giden su ve elektriği kesmesini onaylar gibi görünen yorumları tepki çekti; çok sayıda Müslüman seçmenin ve öğrencinin partiden uzaklaşmasına neden oldu. 

Öte yandan Londra’nın en büyük bölgelerinden biri olan Islington North’da Starmer’ın selefi Jeremy Corbyn‘i milletvekili olarak aday göstermemesi üzerine Corbyn’in bağımsız adaylığı büyük bir meydan okuma olarak algılanıyor. 

Muhafazakârlar “bahis skandalı” gölgesinde seçime giriyor 

Seçime birtakım iç meselelerle giden yalnızca İşçi Partisi değil. Muhafazakârlar da seçime sayılı günler kala bir “bahis skandalı” ile karşı karşıya kaldı.

Bazı Muhafazakâr isimlerin muhtemel erken genel seçimin tarihi üzerine bahse girdiği iddiaları, Sunak’ın yardımcılarından Craig Williams’ın tarihin açıklanmasından birkaç gün önce 100 poundluk bahis oynadığının ortaya çıkmasından bu yana ülkede yankılanmaya devam ediyor. 

Üst seviye en az beş Muhafazakâr ismin, parti içi bilgileri kullanarak seçim tarihi için bahis oynadıkları iddiası üzerine Kumar Komitesi (CG) soruşturma başlattı. Soruşturmada 15 kişinin ismi geçiyor. Muhafazakâr Parti’nin İskoçya Sekreteri Alister Jack, Mart ve Nisan aylarında seçim tarihi üzerine birkaç küçük bahis oynadığını kabul etti. 

Bahis skandalı, COVID-19 salgını sırasında devrin başbakanı Boris Johnson’ın resmî konutunda parti düzenlediğinin ortaya çıktığı “partygate” skandalıyla benzetiliyor. 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.