Britanya’da yerel seçimler Covid kurallarını ihlal cezası alan Başbakan Johnson için kritik olacak

İngiltere, Galler ve İskoçya’daki yerel idareler seçimleri, Başbakanlıkta Covid-19 kurallarını ihlal eden cümbüşler ve artan hayat masraflarıyla sarsılan Başbakan Boris Johnson’ın liderliği için belirleyici olacak. Aynı gün Kuzey İrlanda’da yapılacak parlamento seçimleri ise bölgenin ayrılarak İrlanda Cumhuriyeti’yle birleşmesi yolunda ilk işaretleri verebilir.

İngiltere, Galler ve İskoçya’da seçmenler, 5 Mayıs’ta sandık başına giderek 4 yıllığına yeni belediye meclis üyelerini belirleyecek.

Toplam 4 bin 350 aday, İngiltere’de 140’tan fazla, İskoçya’da 32, Galler’de de 22 belediye için yarışacak. Sandıkların saat 07.00’de açılacağı seçimlerde oy verme saat 22.00’ye kadar sürecek.

İngiltere’de Avrupa Birliği (AB) ya da İngiliz Milletler Topluluğu vatandaşları, İskoçya ve Galler’de ise yasal olarak bu bölgelerde yaşayan herkes oy kullanılabilecek.

Sandıkların okullar, kiliseler ve etkinlik merkezlerine kurulacağı seçimin sonuçları, büyük oranda cuma günü, birtakım yerlerde ise cumartesi açıklanacak.

Muhafazakarların alacağı oy belirleyici olacak

İngiltere’deki seçimlerin yaklaşık yarısı, başkent Londra’da gerçekleştirilecek. Buckingham Sarayı, Başbakanlık, Parlamento ve Bakanlıkların bulunduğu Westminster’da Emekçi Partisinin Muhafazakarları zorlayabileceği ifade ediliyor.

Belediyelerin çoğunluğunun koalisyonlar tarafından yönetildiği Galler’de, bunun değişip değişmeyeceği ve Emekçi Partisinin bölgenin başşehri Cardiff’i elinde tutup tutamayacağı çok önemli olacak.

İskoçya’da ise Muhafazakarların 2017’de Emekçi Partisinden elde ettiği yerleri koruyup koruyamayacağı hatta yeniden bağımsızlık referandumunun dillendirildiği bölgede yeni kazanımları kayda geçirip geçiremeyeceği ehemmiyet arz edecek.

Mümkün zafer ve hezimetler

Önde gelen seçim araştırmacılarından Colin Rallings ve Michael Thrasher’a göre, 350 kayıp, Muhafazakar Partinin görmek istemeyeceği bir sonuç olacak.

100-150 arasındaki kayıp ise yıkıcı tesiri yapmasa da Muhafazakarların halk takviyesi açısından Personel Partisinin gerisinde kaldığını gösterecek.

100’ün üzerindeki kazanım, Muhafazakarların Personel Partisinin kalbi olarak bilinen Kızıl Duvar kentlerinde ilerlemeye sürdüğünü gösterecek ve Johnson hükümeti için büyük bir muvaffakiyet olarak görülecek.

Johnson’ın liderliği de oylanacak

Seçimler yalnızca il planlama, konut ve çöp toplama gibi bahislerde kimin sorumlu olacağını belirlemekle kalmayacak, vakitte mevcut Muhafazakar Parti hükümeti ve bilhassa Başbakan Boris Johnson için de bir karne niteliğinde olacak.

Artan hayat pahalılığı, Başbakanlıkta Kovid-19 kurallarının ihlal edildiği partiler ve Muhafazakar Parti milletvekillerinin karıştığı skandalların seçimleri etkileyebileceği bedellendiriliyor.

Yerel seçimler, Başbakanlıkta partilerle ilgili seçmenlerin ne düşündüklerinin bir göstergesi olarak görülecek.

Zati bu partilerden biri nedeniyle para cezası alan Johnson’ın mümkün bir hezimet durumunda koltuğu daha da sallanacak.

Milletvekillerinin, muhtemel bir hezimetin bir sonraki genel seçimde tekrarlanabileceği, dolaysıyla parlamentodaki sandalyelerini kaybedecekleri telaşıyla harekete geçerek Johnson hakkında güvensizlik dilekçeleri vermelerine yol açabilir.

Mevcut 359 Muhafazakar milletvekilinden 54’ünün dilekçe vermesi, liderlik gayretini başlatmak için kâfi olacak.

Zati Başbakanlıkta partilerle ilgili onlarca milletvekilinin Johnson’a istifa davetinde bulunduğu göz önünde alındığında seçimlerde başarısızlık durumunda bu sayının daha da atması neredeyse kesin.

Öte yandan Personel Partisinin kötü performans göstermesi durumunda partinin lideri Keir Starmer da sorgulanır hala gelecek. Bilhassa, Muhafazakarların 2019’da genel seçimlerinde büyük muvaffakiyet elde ettiği Kızıl Duvar kentlerinde yeni bir başarısızlık Starmer’ı zorlayacak.

Kuzey İrlanda’da ayrılıkçılar birinci parti olabilir

İngiltere, Galler ve İskoçya’da halk, yerel idareler seçimleri için sandığa giderken Kuzey İrlanda’da, yerel parlamentonun yeni üyeleri belirlenecek.

Anketler, İngiltere’den ayrılarak İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmeyi destekleyen Sinn Fein’in, zıt görüşteki Demokratik Birlik Partisinin (DUP) yüzde 7 önünde olduğunu gösteriyor.

Anketlerin doğru çıkması durumunda Sinn Fein, seçimlerden en büyük parti olarak çıkacak. Bu durum, bir asırdan fazla bir müddettir Kuzey İrlanda’yı idaresinde tarihi bir değişiklik manasına gelecek.

Lakin mümkün bir zafer durumunda bölgede ne siyasi gelişmeler olacağı meçhul. Kuzey İrlanda’ya özel yetki paylaşımı mutabakatına göre, iki tarafın bölgeyi birlikte yönetmesi gerekiyor.

Lakin DUP, Sinn Fein’in Kuzey İrlanda’daki lideri Michelle O’Neill’in Başbakan olması durumunda Başbakan Yardımcılığı için herhangi bir isim önermeyeceğini açıkça belirtti.

İki tarafın Brexit’in modülü olan ve bölgeyi Birleşik Krallık’ın geri kalanından farklı olarak AB’yle Gümrük Birliği içinde tutan Kuzey İrlanda konusundaki görüş ayrılıkları da dikkate alındığında mümkün bir yönetim krizinin daha derin uyuşmazlıklara yol açmasından telaş ediliyor.

Bilhassa mümkün bir Sinn Fein zaferinin, partinin İrlanda Cumhuriyeti’ndeki lideri Mary Lou McDonald’ın bir sonraki genel seçimde İrlanda Başbakanı olması durumunda bölgeyi birleşik bir İrlanda’ya daha da yaklaştırma ihtimali bulunuyor.

Yönetim krizin derinleşmesi, bir dönem ismi savaş ve çatışmalarda anılan bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine yol açabilir.