CHP’den Basın Kanunu teklifine muhalefet şerhi

CHP, TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’nda kabul edilen Basın Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ne muhalefet şerhi koydu. Muhalefet şerhinde, “Sansür ve otosansüre yol açacak, ifade ve basın özgürlüğünü daha da daraltacak düzenlemeler barındırmaktadır” denildi.

TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’nda, geçen hafta çarşamba günü tali komisyon olarak 40 husustan oluşan “Basın Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” kabul edilmişti.

Komisyonun CHP’li üyeleri İstanbul Milletvekili Onursal Adıgüzel, İzmir Milletvekili Ahmet Tuncay Özkan, Muğla Milletvekili Burak Erbay, teklife şerh koydu.

Muhalefet şerhinde, teklifin ‘dezenformasyon yasası’ olarak lanse edildiğini, fakat birçok kanunda değişiklik öngörmesi nedeniyle bir torba kanun olduğu belirtildi.

“Dijital Mecralar Komitesi dahi sürece dahil edilmemiştir”

Teklifin ‘oldu biti’ yolu ile seçimler öncesi hayata geçirilmeye amaçlandığı vurgulanan şerhte, şu değerlendirmeler yer aldı:

“Teklifin hazırlanış sürecinde sivil toplumun, meslek örgütlerinin görüşlerine başvurulmadığı gibi muhalefet de bu sürecin dışında tutulmuş, bahsin asıl muhatabı olan Dijital Mecralar Kurulu dahi sürece dahil edilmemiştir…Teklifin komiteye sevk edilmesinden sırf 4 gün sonra komitenin toplantıya çağrılması da iktidarın dışlayıcı tavrının açık bir göstergesidir. Bu kadar kapsamlı ve teknik bir teklifin kıymetlendirilmesi için kâfi süre verilmemiştir. Hatta bu durum komiteye katılan sivil toplum kuruluşları tarafından da dile getirilmiştir.”

Komisyon görüşmeleri sırasında teklifin daha ayrıntılı olarak incelenmesi, ilgili kurum ve kuruluşların, sivil toplumun, üniversitelerin görüşlerinin alınması için alt komisyon kurulmasına ilişkin önergelerin kabul edilmediğine işaret edilen şerhte “Oysa bir alt komitenin varlığı teklifin daha nitelikli ve sağlıklı bir yasama süreci ile olgunlaştırılmasına imkan sağlayacak çok önemli bir süreçtir” denildi.

“Teklifte ziyadesiyle geniş tanımlanmış bir suç tiplemesi mevcuttur”

Teklifin bu haliyle yasalaşmasının kabul edilemez olduğunun altı çizilen şerhte, düzenlemenin ‘toplumsal muhalefeti bastırma yasası’ yahut ‘sansür yasası’ olduğu belirtildi. Şerhte, şu saptamalar yapıldı:

“Teklif, sansür ve oto sansüre yol açacak, ifade ve basın özgürlüğünü daha da daraltacak düzenlemeler barındırmaktadır. Dezenformasyonla mücadele ettiği iddia edilen teklifte direkt ve dolaylı olarak bir dezenformasyon tarifi yapılmamaktadır. Teklifte ziyadesiyle geniş tanımlanmış bir suç tiplemesi mevcuttur. Hangi bilginin ne seviyede halkı aldatıcı bilgi olarak değerlendirileceği büyük bir belirsizlik taşımaktadır. AKP iktidarının gerek kendi gücünü korumak gerekse rakiplerini baskı altına almak için yargıyı siyasi bir baskı aparatına dönüştürdüğü bir ortamda; iktidarın mevcut pratikleri de göz önüne alındığında bu teklifi ‘toplumsal muhalefeti bastırma yasası’ yahut ‘sansür yasası’ olarak isimlendirmek daha dengeli olacaktır.”

“İfade ve haber alma özgürlüklerinin zedelenmemesi öncelikli amaçlardan biri olmalıdır”

“Ülkemizde dezenformasyonun tüm kısımların ortaklaştığı bir sorun olduğu açıktır. Fakat bu hususun düzenlenmesinde, ifade ve haber alma özgürlüklerinin zedelenmemesi öncelikli amaçlardan biri olmalıdır” uyarısı yapılan şerhte, şu değerlendirme yapıldı:

“Yapılacak olan düzenlemenin çağdaş demokrasi prensipleri çerçevesinde, tüm paydaşların sürece dahil olduğu, bahsin tüm boyutları ile uzun uzadıya tartışılıp olgunlaştırılabildiği, çoğulcu bir bakış açısı ışığında, vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini, basın özgürlüğünü garanti altına alacak bir şekilde yapılmasıdır. Teklif bu hali ile olması gerekenden çok uzaktır.”