CHP’li Akın’dan ‘enerji yoksulluğu’ raporu: Güce erişim, vatandaşı müşteri olarak gören bir düzene dönüştürülmüştür

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın, hazırladığı ‘Türkiye’de Enerji Yoksulluğu’ raporunda; “Türkiye’deki güce erişim temel bir hak ekseninden çıkarılarak vatandaşı müşteri olarak gören bir düzene dönüştürülmüştür. Kış aylarında ısınmak isteyen ve minimum fiyatta elektrik harcayan bir vatandaş sırf iki faturaya 2 bin liranın üzerinde bir meblağ vermek zorunda olacak” değerlendirmesini yaptı.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın, “Türkiye’de Enerji Yoksulluğu” başlıklı bir rapor hazırladı.

Raporda, şu saptama ve değerlendirmelere yer verildi:

“Temel bir insan hakkı olan enerji Türkiye’de bilhassa kış aylarında ısınma muhtaçlığının artacağı bir periyotta tamamen lüks haline dönüşmüştür. Türkiye’deki güce erişim temel bir hak ekseninden çıkarılarak vatandaşı müşteri olarak gören bir düzene dönüştürülmüştür. AK Parti iktidarının yanlış kararları nedeniyle vatandaşlarımız derin bir enerji yoksulluğu yaşamaya başlamıştır. Enerji yoksulluğu, yanlış özelleştirme siyasetleri, enerji alanında kamunun elinin zayıflatılması ve alanın tamamen kar-zarar denkleminde bir bölüme dönüşmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle kış aylarında Türkiye’de vatandaşlar ya fahiş meblağdaki faturalarla karşılayacak yahut kış aylarında ısınma gereksinimini tam gidermeden geçirmek zorunda kalacaktır.

“Aralık ve ocak aylarında sıkıntı yaşanacak”

Türkiye’de 2022 yılı içinde enerji faturalarına zam üstüne zam yapıldı. Elektrik konut tarifesine yapılan toplam 3 artırımla düşük kademe yüzde 89,5; yüksek kademe ise yüzde 185 oranında zamlandı. Doğalgaz konut tarifesi ise yapılan toplam 3 artırımla birlikte yüzde 164,1 oranında arttı. Öbür bir deyişle kış öncesi elektrik faturaları 2 ile 3 kat, doğalgaz faturaları ise 2,5 kattan daha fazla artmış durumda. aynı bir şekilde akaryakıt ürünlerine de 2022 yılı boyunca arka arda zam yapıldı. İstanbul’da akaryakıtın litre fiyatı 12 lira 91 kuruştan 22 lira 69 kuruşa; motorinin litre fiyatı da 12 lira 76 kuruştan 26 lira 37 kuruşa yükseldi.
Enerjiye yapılan fahiş fiyat artışlarının akabinde konutlarda temel ihtiyacı karşılamak için yapılan tüketimler bile artık taban fiyatlı ve düşük gelirli gruplar tarafından karşılanamamaktadır. Bu kapsamda taban tüketim olarak kabul edilen 240 kilovatsaatin faturaya yansıması 417 lira olurken, ısınma maksadıyla günlük 10 metreküp doğalgazın bir aylık tüketim faturası ise bin 716 liraya çıkmış durumda. Buna göre sırf ısınma muhtaçlığını karşılamak ve taban elektrik tüketiminin bedeli 2 bin 133 lira olarak hesaplanıyor. Öteki bir deyişle kış aylarında ısınmak isteyen ve taban fiyatta elektrik harcayan bir vatandaş sırf iki faturaya 2 bin liranın üzerinde bir fiyat vermek zorunda olacak.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) Avrupa bölgesinde; enerji faturalarının gelirin yüzde 25’ini bulması durumunda enerji yoksulluğu tarifi yapılmaktadır. Bu bilgiden hareketle Türkiye’de taban fiyatla çalışanların bilhassa kış aylarında derin bir enerji yoksulluğu yaşadığı ortaya çıkmaktadır. Buna göre elektrikte minimum tüketimde bulunan ve kış aylarında ısınma amacıyla doğalgaz tüketen bir taban fiyatlı çalışanın 5 bin 500 lira olan maaşının yüzde 39’una denk gelmektedir. Bu datalar dikkate alındığında taban fiyatla çalışan vatandaşlarımızın önümüzdeki kış döneminde bilhassa aralık ve ocak aylarında sıkıntı yaşayacağı anlaşılmaktadır.

“Derin bir enerji yoksulluğu”

Asgari fiyatla çalışanlar; Türkiye’de fiyatlı çalışanların yüzde 47’sini oluşturmaktadır. Minimum fiyattan daha az gelirle çalışanlar da dikkate alındığında Türkiye’de kış aylarında fiyatlı her iki çalışan vatandaştan birinin derin bir enerji yoksulluğu yaşayacağı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda iktidarın hiçbir ayrım yapmadan minimum ücret ve daha alt gelir kümelerine kış aylarında direkt nakdi yardım yapması gerekmektedir. İktidarın yaptığını ileri sürdüğü sübvansiyonun vatandaşın kış aylarında ısınma gereksinimini karşılamadığı ortadadır.

Yeni yılda minimum fiyata yapılacak artış vatandaşın cebine Şubat 2023’te girecek. Bundan Ötürü aralık ve ocak aylarında taban fiyatla çalışan vatandaşlarımız ısınma gereksinimlerini tam olarak karşılayamayacaklar. AK Parti iktidarı önümüzdeki iki ay boyunca fiyatlı çalışan her iki vatandaşımızdan birinin derin bir enerji yoksulluğu yaşatacak. İktidar sözcüleri milletten o kadar kopmuş durumdalar ki, Türkiye’de ortalama fiyatın taban fiyatın iki katı olabileceğini söylüyorlar. Türkiye’de fiyatlı çalışanların yüzde 47’si taban fiyatlı. İktidar sözcüleri daha bu gerçekliğin bile farkında değil.”