CHP’li Emir, Vural Avar için verilen “Cezaevinde kalabilir” raporunu TBMM’ye taşıdı: “Adli Tıp Kurumu’nun birçok kararı tıbbı gerçeklikten uzak”

CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, 28 Şubat Davası mahkumu Vural Avar’ın cezaevinde hayatını yitirmesi üzerine hasta tutuklu ve mahkumlara Adli Tıp Kurumları’nın verdiği “cezaevinde kalabilir” raporlarını TBMM’de gündeme getirdi.  Emir, “Adalet Bakanlığı’na bağlı Adli Tıp Kurumu’nun bağımsız bir kuruluş olmaması, geçmişte alınan birçok karara yansımış ve bu kararlar sonucunda hapishanede kalamayacak durumda olan onlarca mahkûm hayatını yitirmiştir. Adli Tıp Kurumu İhtisas Daireleri’nin aldığı birçok karar bilimsel doğrulardan, tarafsız doktor tavrından ve tıbbi gerçeklikten uzaktır. Bu sıkıntılar, Adalet Bakanlığı’nın ve Bakanlığa bağlı Ceza ve Tevkif Konutları Genel Müdürlüğü’nün tutuklu ve mahkumların sağlık hizmetlerine erişimi konusundaki sorumluluklarını yerine getirmediğini göstermektedir” dedi.

 TBMM araştırma önergesi hazırlayan Emir, hususa ilişkin şu yazılı açıklamayı yaptı:

“Ülkemizde ceza ve tevkif evde bulunan ‘hasta tutuklu ve hükümlüler’ sorunu yıllar içinde artarak devam etmektedir. Sağlık hizmetlerine erişemedikleri için ölen mahkumların haberi, neredeyse her hafta kamuoyuna yansımaktadır. İnsan Hakları Derneği’nin son verilerine göre Türkiye’de ceza ve tevkif evde 651’i ağır olmak üzere bin 517 hasta tutuklu ve hükümlü bulunmaktadır. Hapishanelerde gözetici sağlık hizmetlerinin faal olarak yürütülmemesi, hastalıkların önlenmesi ve erken teşhisinde yetersizliklere neden olmaktadır. Tutuklu ve mahkumların yakalandıkları hastalıklar ile ilgili sağlık tesislerine sevk edilmeleri 2-6 ay arasında sürebilmektedir. Birçok mahkûm, sağlık hizmetlerine erişemediği için zaman içerisinde ağır hasta evresine gelmektedir. Kapasitenin üstünde mahkûmun kaldığı hapishanelerde; üç öğün için yetersiz iaşe, sağlıklı besine ulaşamama, birkaç saat ile sonlandırılmış havalandırma imkanları ve sağlıklı yaşama uygun olmayan hapishaneler çeşitli hastalıkların oluşmasına yer hazırlamaktadır.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 16/3’üncü hususu uyarınca ‘hapis cezasının infazının hastalık nedeniyle ertelenmesi’ kararı ya Adli Tıp Kurumu tarafından yahut Adalet Bakanlığı’nın belirlediği tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurulu tarafından düzenlenen ve fakat yeniden Adliye Tıp Kurumu tarafından onaylanan rapor üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı’nca verilmektedir. Kanun kapsamında Adli Tıp Kurumu’na verilen bu yetki sonucunda; üçüncü basamak sağlık merkezlerinin sağlık şuralarında yer alan tabipler, teşhis yapmaya ehil olmalarına karşın karar verme yetkisi kanunen Adli Tıp Kurumu’na verildiğinden prosedür olarak kendilerine getirilen hasta mahkumları inceleyerek Adli Tıp Kurumu’na sevk etmektedir. Bu da verilen sağlık raporlarının fonksiyonsuz kalması manasına gelmektedir. Sonuç olarak Adli Tıp Kurumu, tek elden tüm hasta mahkûmları incelemektedir ve yapılan incelemenin de bir herhangi kontrolü yoktur.

“Adli Tıp Kurumu’nun birçok kararı tıbbı gerçeklikten uzak”

Adalet Bakanlığı’na bağlı Adli Tıp Kurumu’nun bağımsız bir kuruluş olmaması, geçmişte alınan birçok karara yansımış ve bu kararlar sonucunda hapishanede kalamayacak durumda olan onlarca mahkûm hayatını yitirmiştir. Adli Tıp Kurumu İhtisas Daireleri’nin aldığı birçok karar bilimsel doğrulardan, tarafsız doktor tavrından ve tıbbi gerçeklikten uzaktır. Bu problemler, Adalet Bakanlığı’nın ve Bakanlığa bağlı Ceza ve Tevkif Konutları Genel Müdürlüğü’nün tutuklu ve mahkumların sağlık hizmetlerine erişimi konusundaki sorumluluklarını yerine getirmediğini göstermektedir. Bu sorunun tahlili için yapılması gerekenler muhakkaktır. Ceza infazının hastalık nedeniyle ertelenmesi kararı, Adli Tıp Kurumu’nun düzenleme yahut onaylama biçimindeki raporu ile değil üçüncü basamak sağlık hizmeti veren hastanelerdeki sağlık şuralarının raporları ile verilebilmeli ve ceza infazının ertelenmesi için kâfi olmalıdır.

Cumhuriyet başsavcılığının, mahkûmların sağlık ve ömür hakkının korunması için verilen bu sağlık kurulu raporlarının bilakis karar verebilmesi mümkün olmamalıdır. Mahkûmların sağlık hizmetlerine erişimleri ile ilgili aksaklıklar, Anayasa’nın 56/42’üncü hususu uyarınca; devletin denetleme yükümlülüğünü yerine getirmesi suretiyle, vakitte Adalet Bakanlığı’nın ve Sağlık Bakanlığı’nın ortak gayretleri, sağlık meslek ve hukuk örgütlerinin teklifleri dikkate alınarak acilen giderilmelidir. Üstte belirtilen münasebetlerle; ceza ve tevkif evde ağır hastalığı olan ve ferdî bakımını yapamayan tutuklu ve mahkumların problemlerinin araştırılması ve alınacak önlemlerin Büyük Meclisimizce tespiti gayesiyle bir Meclis Araştırması açılması yerinde olacaktır.” (ANKA)