CHP’li Karabat: HES şirketleri suyun başının da sahibi oluyor; bu da kabul edilebilir bir şey değil

CHP Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, İstanbul Milletvekili Özgür Karabat ve CHP Artvin Kent Başkanı Ahmet Biber Ardanuç’ta HES yapılması planlanan lakin Danıştay kararı beklenmeksizin şirket tarafından ağaç kesitine başlanan bölgeye gelerek bilgi aldı. CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, “Bu kontratları imzalayan HES şirketleri suyun başının da sahibi oluyor. Yani suyun başını da tutuyor bu da kabul edilebilir bir şey değil. Bunu kabul edemeyiz” dedi.

CHP YDK Başkanı, Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, İstanbul Milletvekili Özgür Karabat ve CHP Artvin Kent Başkanı Ahmet Biber, “Sorunları biliyoruz, çözeceğiz” çalışması kapsamında Ardanuç ilçesi Tepedüzü köyü Çayağzı mahallesine gelerek bölgede yapılması planlanan hidroelektrik santral (HES)’in yapılması planlanan bölgeyi gezerek bilgi aldı.

“Hukuk uğraşımızı Danıştay’a taşıdık”

Tepedüzü Köyü Muhtarı Elyesse Uygun şunları söyledi:

“Burası santral alanı, bundan yaklaşık 3 kilometre üstte regülatör alanı var. Regülatör yaklaşık beş altı metreden suyu kaldırıp bu kayadan akıtmak bu türlü bir proje bizim hiçbir zaman kabul etmediğimiz. Bunun ÇED’iyle ilk 2014 yılında karşılaştık. 2014 yılından, 2013 yılı sonu itibariyle askıya çıktı ve 2014 yılında davaya başladık. 2014 yılından itibaren bu dava ardışık dosya olarak devam ediyor. Birinci belgenin ÇED’ini iptal ettirdik, ikinci belgenin ÇED’ini iptal ettirdikÇED’lerin çok kolay alındığını size söylemem yersiz olacak. Çabuk bir ÇED alıp arttan dolanıyorlar. Şu Anda üçüncü ÇED’e gelindiğinde yer, aynı mahkeme, benzeyenkeşif ve yaklaşık iki şeyde keşif heyetindeki eksperlerden ikisi hiç değişmedi benzer şahıslardı buna karşın, geçen keşif döneminde köylüler lehine rapor yazıp ÇED’ini iptal eden mahkeme üçüncü evrakta da şirketin lehine karar verdi. Bu işler burada yapılabilir.

“12-13 köy direkt etkilenecek”

Biz de mevzuyu Rize Bölge Yönetim Mahkemesine taşıdık. Şu Anda şirket bu birinci ve ikinci belgelerde muradına eremedikleri şeyini üçüncü belgede kendi lehine karar verildiği içinde Danıştay kararını beklemeksizin burada bir işlem uygulamaya çalıştı. Köylüler buna karşıdır, bizde aslında karşıyız şayet burada bu işlem yapılırsa, ki dileğimiz, muradımız, inancımız o dur ki yapılmasın, yalnızca burası değil burada gelip bütün hakimler bahsin diğer ilgilileri bir kayanın içinde zararsız addediyorlar. O denli değil zira burada sekiz köy, üstte dört köy burada üç köy toplamda 12- 13 köy direkt etkilenecek pozisyonda zira sulamalarını buradan yapıyor. Bu mahalle yalnızca zerzevat ve meyvecilikten geçinen mahalledir benzeyenzamanda benim köyümün mahallesi şurada sulama kanalı toptan iptal olacak. Şu anda 2022 yılı itibariyle üç ay önce Rize Yönetim Bölge Mahkemesinin kararını alan şirket burada işlem yapmaya çalışıyor, biz de elimizden geldiği kadar bu sürecin yapılmaması için mücadele ediyoruz. Bütün bulduğumuz yetkiliye, siyasala herkese kaygımızı anlatmaya çalışıyoruz. Yani bu hususun durdurulması için tasarruflarını emeklerini bundan yana kullanmalarını talep ediyoruz efendim hepsi bu.”

“Bunun öteki bir tarafı eşkıyalıktır”

CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat ise şunları söyledi:

“HES yapılmayla karşı karşıyayız köylüler hukuk uğraşı devam ediyor. Şimdi tamamlanmamış bir süreçten bahsediyoruz. Tüzel süreç tamamlanmadan HES yapan şirketler, diğer bütün örneklerde olduğu fiili durum yaratıyor, fiili durumun diğer tarafı eşkıyalıktır. Bunu yaratarak köylülerin emeğine, köylülerin sebzecilik üretimine, köylülerin hayvancılığına her şeyine mahzur olmaya çalışıyorlar. Evet köylüler bunu istemiyor 12 köy etkileniyor üstelik şöyle bir durum da var; Bundan önce üç tane mahkemelerce iptal edilmiş yani hukuksal süreç tamamlandığında mahkemeler buradaki vatandaşları, yurttaşları haklı bulmuş. Bundan Ötürü şu da mümkündür ki bir mahkeme sürecinde burası da iptal edilecek. Hal böyleyken şirketin burada ısrar etmesi fiili durum ortaya çıkartması çok kabul edilebilir bir şey değil. Onun ötesinde esasen bu HES santralleri Çoruh’ta, bilhassa Kelkit vadisinde çok önemli çevre sorunları yaratıyor. Başlangıçta bu sorunlar gözükmüyorzaman uzadıkça yeraltı su kaynaklarının daha aşağıya inmesi yukarlarda suların azalması, yükseklerde yaylaların su kaybetmesi bizi bir dizi büyük çevre sorunlarıyla kuraklık sorunlarıyla bizi bire bir bırakıyor. Pekala bunun karşılığında büyük enerji üretimi mi oluyor o da öteki bir muamma zira bunlar çok küçük santraller Türkiye’deki enerji üretiminde çok az bir modülü yani o denli kayda alınmayacak derecede enerji üretiyorlar bu santraller. Ve bu mukaveleler imzalanıyor ki bu mukaveleleri imzalayan HES şirketleri suyun başının da sahibi oluyor. Yani suyun başını da tutuyor bu da kabul edilebilir bir şey değil. Bunu kabul edemeyiz, her yanından kabul edilmez bir şey, çevre açısından kabul edilemez bir şey, buradaki köylülerin türel hakları olarak da kabul edilemez şey.”