CHP’li Müslim Sarı: Bize kral değil kural, kurum gerek; 100 günde ekonomiyi rahatlatacağız

CHP Parti Meclisi Üyesi ve Merkez Bankası eski ekonomisti Müslim Sarı, Artı TV’de katıldığı yayında, “Bize kral değil kural gerek, bize kral değil kurum gerek. Türkiye’nin potansiyeli çok yüksek ben iddia ediyorum 100 gün içinde rahatlayacak, 6 ay içinde makro istikrarlar yerine oturacak.” tabirlerini kullandı.

Pelin Cengiz’in sunduğu Artı Ekonomi programına katılan İYEV Başkanı ve CHP Parti Meclisi Üyesi Müslim Sarı ekonomi siyasetlerine dair açıklamalar yaptı. “İktidarı değiştirdiğimiz günün haftasında, Merkez Bankası liderini değiştireceğiz, faiz siyasetini olması gereken yere oturtacağız.” diyen Sarı Türkiye’deki iktisadi problemlerin çok süratli çözüleceğini ifade etti.

CHP’nin vizyon dokümanındaki ana temayı hatırlatan Sarı “3 Aralık’ta bir vizyon evrakı açıkladık Cumhuriyet Halk Partisi olarak. Vizyon dokümanının ana eksenlerinden, ana sloganlarından, ana mottolarından biri şuydu; “Bize kral değil kural gerek, bize kral değil kurum gerek.” diye konuştu.

100 gün içinde istikrarlar yerine oturacak  

İktidara geldiklerinde 100 gün içinde tüm dengelerin yerine oturacağını ifade eden Sarı sözlerini şöyle sürdürdü:

“Uygulayacıların bu vizyonda olduğukurallara göre hareket edilen ki, buralar Merkez Bankası’nın bağımsızlığı, şeffaflık gibi, kamu otoritesi aynıi, parlamenter sistem aynıi istikrar ve denetleme, cumhuriyetin, insanların ortak birikimleriyle oluşmuş kurallar, bizim uydurduğumuz kurallar değil. Bu kurallara uyduğunuz anda bunu uymaya taahhüt ettiğiniz anda bunu uygulayan uygulayacılar olduğu anda istikrarlar yerine oturacak.

Bakın hep şu tartışılıyor ya; bir enkaz devralacağız… Evet biz kötü ekonomik bir tablo devralacağızfakat Türkiye’de inanın en kolay çözülecek meseleler iktisadı meseleler. Türkiye’de eğitimle ilgili, demokrasiyle ilgili sıkıntılar vakte yayılacak ama ekonomik sıkıntılar en süratli çözülecek. Zira Türkiye’nin potansiyeli çok yüksek ben iddia ediyorum 100 gün içinde rahatlayacak, 6 ay içinde makro istikrarlar yerine oturacak.”

“Türkiye için yeni bir ekonomik model üretmeliyiz”  

AKP’nin verdiği ekonomik hasara değinen Sarı bunu bir imkan olarak görüp yeni bir ekonomik model üretilmesi gerektiğini vurguladı. Oluşturulacak yeni modelde güven verici takımlara dikkat çeken Müslim Sarı, “Yeni bir ekonomik modeli inşa etmenin de fırsatı olarak görmeliyiz biz bu dönemi. Bu periyoda ‘AKP gidecek AKP bir hasar bıraktı, biz bu hasarı gidereceğiz, bir onarımcı anlayışla bakacağız’ diye bakamayız.

Bunun da ötesine geçerek Türkiye’ye yeni bir ekonomik model üretmeliyiz. Yeni bir parantez açmalıyız, bu ekonomik model iki ayaklı. Biri kesinlikle kısa vadede istikararı sağlamaya dönük güven verici takımlarla Türkiye’yi yeniden finansal kaynak akışını sağlamak. Yeni bir ekonomik model, orta ve uzun vadede Türkiye’nin yapısal sıkıntılarını çözecek, mesela istihdam gibi, eğitim, vergi ıslahatı gibi, sosyal güvenlik aynıi yeni bir ekonomik model üretmeliyiz” dedi.

“Türkiye’de iktisadi krizler çoğu zaman cari süreçler açığından yaşandı” 

“Bir ülke şayet cari süreçler açığı veriyorsa şayet, o ülke döviz açığıyla karşı karşıya demektir.” diyen Sarı daha önce yaşanan ekonomik krizlere dikkat çekti. Sarı, “Yani şöyle düşünün şayet siz 50 milyar dolar cari süreçler açığı veriyorsanız 50 milyar dolar parayı bir yerden bulmak zorundasınız. O yüzden ülkelerin cari açığının miktarı önemlidir

Çünkü çoğu zaman Türkiyei ülkeler iktisadi krizleri cari süreçler açığından yaşamıştır. 2001’de bu türlü olmuştur 2008’de bu türlü olmuştur, 1994’de bu türlü olmuştur. Bu yüzden cari süreçler açığının milli gelire oranının belli bir düzeyde olması ehemmiyet arzeder.” dedi.

“En berbatı kaynağı belli olmayan finansal girişler”   

Cari açık vermenin borcu arttıracağından, borçlanmanın da krizi getireceğini ifade eden Sarı kaynağı belli olmayan finansal kaynakların bu çerçevede en berbat durum olduğunu belirtti.

“İkinci sorun cari süreçler açığının finanse ediliş biçimidir. Siz şu anda şayet 50 milyar dolar cari süreçler açığı veriyorsanız ve bu cari süreçler açığını bu 50 milyar doları Türkiye’de direkt yabancı sermaye yatırımı ile finanse ediyorsanız hiçbir sorun yok.” diyen Sarı sözlerini şöyle sürdürdü;

“O ülkeye 50 milyar dolarlık kaynak geliyor fabrika kuruyor araba fabrikasıı kuruyor, güneş enerji fabrikası kuruyor… Biz bunu isteriz.

Ama bu para portföy yatırımı biçiminde, ismine sıcak para dediğimiz biçimde geliyorsa; mesela menkul değerler borsasında pay senedi almak için, hazinenin çıkarttığı kağıtları size faiz için satın almak için bir öteki kaynak daha vardır borçlanma… Türkiye’deki kamu otoriteleri yahut özel bölüm firmaları borç bularak bu parayı getirip cari süreçler açığını finansa ediyorsa o kaliteli değildir o sürdürülebilir değildir.

Cari süreçler açığı verdiğiniz sürece borçlarınız artar, borçlarınız arttığı sürece büyük bir krizle karşı karşıya kalırsınız.’en berbatı nedir?’ diye soracak olursanız, kaynağı belli olmayan finansal girişlerdir.

Portföy yatırımı olarak gelen bir para varsa onun kaynağı muhakkaktır, borçlanma olarak geliyorsa onun da kaynağı muhakkaktır.

Ama bunun dışında Türkiye’ye girmiş bir para var. Bu paranın miktarı cari süreçler açığının yarısı kadar ama biz ne olduğunu bilmiyoruz, neden geldiğini bilmiyoruz, hangi motivasyonla geldiğini bilmiyoruz nereye yatırıldığını bilmiyoruz, bu ekonomi için fecaattir.”