CHP’nin kadın temsiliyetinin yetersizliğinin araştırılması önerisi, AKP ve MHP oylarıyla reddedildi

CHP’nin Türkiye’de siyaset, kamu ve özel kesim çalışma alanlarında bayan temsiliyetinin yetersizliğinin sebeplerinin araştırılması gayesiyle verdiği önergenin öne alınması önerisi AKP ve MHP oyları ile TBMM Genel Kurulu’nda reddedildi.

Anka’nın aktardığına göre CHP grubunun TBMM Genel Kurulu’nda Türkiye’de siyaset, kamu ve özel dal çalışma alanlarında bayan temsiliyetinin yetersizliğinin sebeplerinin araştırılması gayesiyle verdiği araştırma önergesinin öne alınması önerisi, AKP ve MHP oyları ile reddedildi.

CHP Antalya Milletvekili Aliye Coşar, teklife ilişkin yaptığı konuşmada şunları söyledi:

“Dünya Ekonomik Forumunun cinsiyet eşitsizliği raporunda Türkiye yüzde 63,8’le cinsiyet eşitliğinde 129’uncu sırada yer aldı. TÜİK’in Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre şirketlerde üst seviye ve orta kademe yönetici konumundaki oran ise 2021 yılında yalnızca yüzde 20,7. TÜİK 2021 verilerine göre Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştaki iş gücüne katılım oranı erkeklerde yüzde 70,3; bayanlarda ise yalnızca yüzde 32,8’dir. OECD ülkelerinde bayanların iş gücüne katılım ortalaması ise yüzde 51.

“Kabinede ve yerel idarelerde bayan temsiliyeti eşit değil”

Değerli arkadaşlar, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, Kabinede ve yerel idarelerde bayan temsiliyeti eşit oranda değildir. 27’nci Dönem Meclisi oluşturan milletvekillerinin sadece yüzde 17’si, bu periyotta ise yüzde 19’u bayanlardan oluşmaktadır. Birleşmiş Milletler Bayan Ünitesi ve Parlamentolar Arası Birlik tarafından yayınlanan Siyasette Bayan 2023 Haritasındaki verilere göre Türkiye 186 ülke arasında Parlamentoda bayan temsilindeki oranla 132’nci sırada yer almaktadır. 27’nci Periyotta Cumhuriyet Halk Partisi milletvekillerinin imzasıyla bayanların temsiliyet oranlarının artırılması maksadıyla hazırlanan kanun teklifimiz bu Genel Konsey Salonu’nda AKP ve MHP oylarıyla reddedildi. Bayanların eşitlikçi, özgür ve demokratik bir ortamda yaşaması ve var olması için gerekli bir kanun teklifiydi. Cumhuriyetin 100’üncü yılında hâlâ cinsiyet eşitsizliğini konuşuyorsak bunun bir sebebi o gün verilen “hayır” oylarıdır. Ne yazık ki tarih bunu not almıştır.

“Yürütmede sırf bir bayan bakan görev alıyor”

Yürütme erkinde de sadece bir bayan Bakan görev almakta, bir evvelki kabinede ise bu sayı 2’ydi. Bayanın Aile Bakanlığı içine sıkıştırılmasını kabul etmiyoruz. Bayan bakanlığı kurulması bir zorunluluktur. Bayan temsiliyeti partilerüstü bir mücadele alanıdır. Bu mevzuda hepimize sorumluluklar düşmektedir.

“Kadının varlığı kabul ediliyorgörünmesi istenmiyor”

Değerli arkadaşlar, ne yazık ki yargı erkinde de bayan temsiliyeti konusunda eşitlik söylediği söz edilen değildir. Anayasa Mahkemesini oluşturan 15 üye arasında mlesef bayan üye yoktur. Yargıçlar ve Savcılar Konseyinin 2022 yılında yayınladığı verilere göre Türkiye genelinde toplam 15.321 hâkim bulunmakta, bu sayının yüzde 46’sını bayanlar oluşturmaktadır. 7.494 savcının ise yalnızca yüzde 16’sını bayanlar oluşturmaktadır. Toplumun yarısını oluşturan, her gün şiddete, tacize, zorbalığa uğrayan, cinayetlere kurban giden bayanlar, siyasette ve kamuda olduğu gibi, özel kesimde de karar alma süreçlerinde temsil edilmemektedir. Bayanın varlığı kabul ediliyorfakat görünmesi istenmiyor. Uzun yıllardan beri bayanların eşitlik, emek ve hak gayreti devam etmektedir. Kadın-erkek eşitliği temel haktır ve demokrasinin temelidir.”

Sdet Partili Ün: Bayan istihdamında erkek istihdamının yarısındayız

Sdet Partisi Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün, “Kadınlarımızın temsildeki durumuna geçmeden önce, 2003 ve 2022 yılları arasında bayanların memnunluk seviyelerinde nasıl bir evrilme yaşadığımızdan bahsetmek istiyorum, data olarak da yerli ve ulusal kurumumuz TÜİK’in verilerine başvuruyorum. Yirmi yıllık bu sürecin sonunda kendini mutlu ve çok mutlu kategorisinde hisseden bayanların oranı yüzde 15 azalıyor ve kendini mutsuz, çok mutsuz hisseden bayanların oranı yüzde 100 artış gösteriyor. Bu mutsuzluk da sosyal teminattan yoksunluğun, istihdamda yer alamayışının, liyakatte, yükselmedeki zafiyetin, eşit işe eşit ücret alamayışının, iş hayat istikrarını sağlayacak siyasetlerin tam manasıyla hayata geçirilemeyişin tesiri var. Bu datalarda neredeyiz pekala? Bayan istihdamında erkek istihdamının yarısındayız, buradaki cinsiyet açığımız yüzde 36,4. Cinsiyete dayalı ücret ayrımcılığında kamuda yüzde 5, özel kesimde yüzde 15’teyiz. Çalışma stleri açısından OECD’nin en uzun çalışan ülkesiyiz, her çalışan ortalama dört st fazla çalışıyor. Bayanların iş gücüne iştirakinde iktidar partisinin kendi amaçlarını bile yakaladığını söyleyemeyiz ve yüzde 52,4 olan dünya ortalamasının çok gerisindeyiz, Avrupa’nın sonundayız” diye konuştu.

İYİ Partili Sanat: İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmemizin olumlu tesiri oldu mu Erdoğan?

İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sanat ise teklife ilişkin şunları kaydetti:

“Bizim için cumhuriyet her şeydir; bağımsızlıktır, hürriyettir, insanca yaşamadıren kıymetlisi bayan hakları ve imkan eşitliğidir. Tarihin her döneminde olduğui devlete ve toplum yaşantısına hâkim olan siyasal fikirler, düşünme formları, çarpık zihniyet yapısı, yönetim biçimleri, bazen dinler, ideolojiler bayanların sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal rolünü de belirliyor. Geldiğimiz durum ortada. Yoksulluktan, yolsuzluklardan, Türkiye’nin içine sokulduğu ekonomik kriz ve sebep olduğu toplumsal çürümeden en çok bayanlar ve çocuklar etkileniyor sayın milletvekilleri; yoksulluktan oy devşiren siyasal iktidaradır kelamım. Toplumun büyük kısmı açlık ve yoksulluk hududu altında. Bu türlü bir nizamda bayanlar çaresizdir sayın milletvekilleri. Evet, bayan oranımız yüzde 19,8 olmuş ve baktığımızda Türkiye tarihinin en yüksek bayan temsilidünya ortalamasına baktığımızda yüzde 26,5 yani çok altındayız.

Kaç bayan bakanımız var, kaç bayan valimiz var, kaç rektörümüz var, özel bölümde kâfi, istikrarlı şekilde kaç yöneticimiz var? Son on ayda 364 bayan öldürüldü, bayana yönelik şiddet giderek yaygınlaşıyor, boşanmalar çığ gibi artıyor, aile yapımız sarsılıyor. Bu acılar yaşanırken Sayın Erdoğan diyor ki: ‘İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmemizin bayan hakları ve şiddetle mücadeleye en küçük olumsuz tesiri olmamıştır.’ Pekala, çekilmemizin olumlu bir tesiri oldu mu Sayın Erdoğan? Aile içi huzuru sağlayabildiniz mi, bayanları koruyabildiniz mi?”

HEDEP’li Sayyiğit: Bayan gayretinin kazanımları iktidar tarafından yok edilmeye çalışılıyor

HEDEP Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit ise “Türkiye de dünyada kadın-erkek eşitsizliğinin en ağır yaşandığı ülkelerden bir tanesi. Dünya Ekonomik Forumu’nun 144 ülke üzerinden yaptığı araştırmaya göre Türkiye, kadın-erkek eşitliğinde 131’inci sırada, sağlık konusunda 59, eğitime erişimde 101, siyasete iştirakte 118 ve iktisatta 128’inci sırada yer almaktadır. Bizler eğitim hakkından erkeklerle eşit oranda faydalanamıyoruz, aynı işi yaptığımız erkeklerle benzeyenücreti almıyoruz, üstelik bunları değiştirmek için siyasete katılmak istediğimizde önümüz kesiliyor. Tabanı erkek egemenliği olan, cinsiyet ayrımcılığına yol açan ve bayana yönelik şiddetin en temel sebebi olan cinsiyet eşitsizliği, biz bayanların toplumda eşit ve özgür biçimde var olmasını engelleyen sonuçlar doğurmaya devam ediyor mlesef. Bu problemlere kısmen de olsa burada değinmek istiyorum.

Kadın gayretinin kazanımları mevcut iktidar tarafından her fırsatta yok edilmeye ve görünmez kılınmaya çalışılıyor. Neden mi bunu söylüyorum? Buyurun birlikte bakalım. Biz Plan ve Bütçe Kurulunda On İkinci Kalkınma Planı’nda 3.3.5 ‘Kadın’ başlığı altında şu sözlerin yer almasını istedik: “Kamu, özel dal, siyaset dâhil tüm karar alma sistemlerinde ve idarenin her kademesinde nüfusun yarısını oluşturan bayanların temsili ve iştirakinin artırılması hedefiyle kademeli bir geçiş için çalışmalar yapılacaktır”ın ardına “Yerel idarelerde belediye eş başkanlığı sisteminin ihdas edilmesi için yasal altyapı oluşturulacaktır.” cümlesinin eklenmesini istedik, reddedildi. benzeyencümleyi deftle ifade edeceğiz ve buradaki görüşmelerimizde de ısrarla bunun altını çizeceğiz” diye konuştu.